Mihisatra sy mitady ny fomba rehetra tsy hialana eo amin’ny fitondrana amin’izao fotoana izao, ny mpikambana samihafa ao amin’ny governemanta sy ny andrim-panjakana ary ireo kandidà mitana toerana ambony eto amin’ny firenena. Eo ny fandrebirebena ny saim-bahoaka amin’ny karazana rijan-tenin-dalana samihafa mba hifikirana eo amin’ny fitondrana. Eo koa anefa ireo tsy te hiala amin’ny fitondrana noho ny tombontsoa samihafa izay very manaraka an’izany fametraham-pialana izany. Misy koa anefa ny kandidà toa tsy mahazo antoka loatra fa hisy ny fifidianana amin’ny 24 jolay izao ka miandry sy mihainohaino aloha sao hiala amin’ny « seza » kanefa avy eo tsy ho raikitra na hihemotra tampoka ny fifidianana. Paolo Emilio Raholinarivo Solonavalona, manam-pahaizana momba ny lafin-tany sy ny lalana nivoaka avy teny amin’ny sekoly ambony Enam dia manana ny heviny mahakasika izany tsy fametrahan’ny kandidà eo amin’ny fitondrana fialana izany. «Tokony ho foanan’ny CES ny filatsahan-kofidian’ireo kandidà izay tsy manaiky hiala amin’ny toerany ireo satria efa tamin’ny famoahana ny lisitry ny kandidà avy ao amin’ny CES no efa tokony ho nametrapialana ireo », hoy izy. Nampiany fa mandray volam-panjakana, mampiasa ny fahefam-panjakana ireo kandidà mbola mitampikitra eo amin’ny fitondrana ireo ary tena tsy manaja ny etika politika mihitsy. « Fifidianana malalaka sy mampitovy zo ny tsirairay « équitable » no hatao eto kanefa misy olona mampiasa ny fahefany ho amin’ny fifidianana. Mba olombelona koa anie ny kandidà hafa na tsy miteny aza », hoy Paolo Emilio Raholinarivo Solonavalona. Notsindriany manokana ihany koa fa azon’ny CES atao tsara ny manala ny fametraham-pialan’ireo kandidà tsy manara-dalana ireo, raha hampiharina ny lalana fehizoro andininy faha 32. Ny kandidà eo amin’ny fitondrana kosa samy miray feo fa hiala izy ireo rehefa miala ny filohan’ny tetezamita, satria miainga avy any ambony ny ohatra !

Tsy manaiky ny vetinkevitry ny Troika-Sadc momba ny resaka Ravalomanana Lalao ny antoko Manajary Vahoaka sy ny vondrombavaka Magro . Tsy resy lahatra izy ireo ny amin’ny tokony hanatsoahan’ny kandidà tohanany ny dosie-ny, na misy aza izay fahadisoam- panantenan’ny Sadc izay. «Tena fanambarana miendrika politika iny navoakan’ny Sadc iny, na miendrika faniriana ihany aza. Tsy misy resaka « base juridique » ilay fanambarana » hoy ny fanazavana. « Nahafeno fepetra ara-dàlana tsara ny kandidà Ravalomanana Lalao satria dia feno ny anton-taratasy notakiana taminy ary tafapetraka tamin’ny fe-potoana ara-dàlana tsara izany ». Nitondra fanamarihana momba ilay tsy fipetrahana teto enim-bolana kosa anefa izy ireo. « Mazava tsara ny didim-pitsarana, ny fanjakana no nanakana azy tsy hipetraka teto fa tsy sitrapony manokana akory. Naniry ny hody an-tanindrazana matetika izy fa ny fitondrana foana no nanakana azy tsy hiditra eto ».Ny antoko Manajary Vahoaka moa dia nilaza ampahibemaso fa tsy mankasitraka ny “Ni…,Ni…” satria « ireo vahoaka nifidy tamin’ny 2006 izay noverezin- jo tamin’ny 2009 no mitaky ny hamerenena ny zony hifidy. Ny “Ni … Ni…” dia tsy manome safidy ireo vahoaka hifidy ». Ny antoko Manajary Vahoaka tamin’ny alalan’ny filohany Rakotoson Harotsilavo moa dia manohitra ny fanambarana ataon’ny Sadc ary manantitra fa manohana ny kandidà ho filoha Ravalomanana Lalao.

Tafiditra anatin’ireo firenena 10 tena tsy misy fandriam-pahalemana Madagasikara. Ny antony dia 60% ny vahoaka no mandry an-driran’antsy eto amin’ny tànana. Vokapikarohana nataon’ny “sondage Gallup” io. Firenena 134 no nanaovana ny fanadihadiana ka nisongadina eo amin’ny laharana faha-6 i Madagasikara. Venezuela no voalohany satria ny 74% ny mponina ao aminy no mandry tsy lavo loha. Manaraka azy Afrika Atsimo miaraka amin’ny 73%, Tchad 67%, Botsowana 6 5%, G a b o n 6 2%, République Dominicaine sy Madagasikara 60%, Afghanistan sy Ouganda 59% ary Bolivie 58%. Tsiahivina hatrany io isanjato io dia ireo mahatsapa fa tsy mandry fahalemana ao amin’ny firenena misy azy. Ho an’ny firenena Malagasy manokana moa nanamarika ny fanadihadiana fa tena niakatra be izaitsy izy io antontan’isa io hatramin’ny fanonganam- panjakana nataondRajoelina tamin’ny Martsa 2009. Madagasikara moa tao anatin’izay 4 taona izay dia faha-6 amin’ireo firenena be kolikoly eran’izao tontolo izao ary ifirenena faha 9 mahantra indrindra erantany satria 955 $ isan-taona, isan’olona ny harin-karena faobeny. Ny taona 2012 no notontosaina ity fanadihadiana ity.

Ampy izay! Raha mbola miziriziry amin’izao heviny tsy te-halala ny fanokafana ireo haino aman-jery rehetra ireo ny ministry ny serasera, dia handray fepetra henjana ny sendikan’ny mpanao gazety eto Madagasikara izay tarihin’I Roco Rasoanaivo. Io fepetra io ho raisin’ny sendika io, dia ny hanokafana miaraka ireo haino aman-jery rehetra eto amintsika, satria tsy misy antony mazava tokony tsy hanokafana ireo radio sy tele ireo. Raha ny fanazavana heno dia ahiliky ny ministry ny serasera any amin’ny fitsarana ny antony nanakatonana ireo radio sy tele ireo, kanefa rehefa anontaniana any amin’ny fitsarana, dia manambara fa tsy andraikitry izy ireo ny manakatona radio na tele toy izany fa ny minisetra mpiahy no manana andraikitra amin’io. Iza no mandainga raha izany no fandehany? Manoloana ireo, dia io fe-potoana 15 andro hambaran’ny sendikan’ny mpanao gazety io no fotoana farany omen any ministera, fa raha dila io, dia hisokatra daholo ireo radio sy tele izay nakatona tamin’ny fomba mamohehitra. Inona tokoa moa no atahorana manokatra ireo radio ireo, sa misy olona tsy mahazaka ny fanehoan-kevitra samy hafa eto, fa ny heviny ihany no tiany hasesika ao an-dohan’ny mpanara-baovao?

Mizara roa mazava tsara ny fironan-kevitra politika eto Madagasikara ankehitriny. Eo ny mpomba ny fanatanterahana ny fifidianana amin’ny fomba rehetra. Misy koa anefa ireo mirona amin’ny hananganana tetezamita amin’ny endriny vaovao. Mirona indrindra tamin’izany tetezamita vaovao izany koa ny fehin-kevitry ny dinika nokarakarain’ny raiamandrenim- piangonana ao amin’ny FFKM teny Ivato. Niezaka nandamina ny sain’ny maro ihany ny filohan’ny FFKM, ny Monsenera Odon Marie Arsène Razanakolona ka nilaza fa : “na eo aza ny fehin-kevitra dia izay tolokevitra mampisy fihavanana no ho raisina.“ Midika ve izany fa hisy amin’ireo fehin-kevitra no mijanona ho fanangonan-kevitra tahaka ny dingana teo aloha izay efa nataon’ny Fiombonan’ny fiangonana kristianina eto Madagasikara fa tsy ho tanterahana akory? Mbola mampametra-panontaniana ihany koa ny amin’ny rafitra tena hampihatra izay rehetra tapaka. Ny komity mpanaramaso sy mpanao tombana mantsy no napetraka fa ny tena fampiharana azy tsy fanta-pototra. Iza no hampihatra ireo fehin-kevitra rehetra teny amin’ny CCI Ivato? Ny foloalindahy mantsy efa tapaka fa tsy tokony hiditra amin’ny raharaha politika. Mbola fanontaniana mipetraka koa anefa ny hoe: “manana ”valeur juridique”na lanja eo amin’ny lalana tahaka ny inona, ireo fehin-kevitra notapahan’ny mpizaika niaraka tamin’ny FFKM natao teny Ivato?” Eo koa ny hoe: “Mahasolo tena ny sokajy rehetra sy ny vahoaka Malagasy ve ny mpivory nandritra ny telo andro teny Ivato?”

Tena hentitra ny ministry ny filaminana anatiny, Arsène Rakotondrazaka niresaka tamin’ny mpanao gazety. “ Tsy olona maty vokatry ny “ déléstage” izany no nitarika ny korontana tany Mananara Avaratra rehefa natao ny fanadihadiana fa tena fitadiavana korontana ataona mpanao politika”. Raha aravona ity filazana ity dia “ ambadika politika” no anton’iny rombo tany Mananara Avaratra iny. Karazana manenji-dresy ary mandatsà ireo fianakaviana nidonam-pahoriana ity fanambarana nataon’ny contrôleur général Arsène Rakotondrazaka ity, hoy ireo mpanara-baovao. Ahiana ny hiitaran’ny hetsika vokatr’izay fanambarana izay. Amin’izao fotoana dia napetraka ny fepetra tsy azo hivezivezena amin’ny alina na “couvre –feu” ary naato mandritra ny fotoana tsy voafetra aloha ny asan’ireo mpitandro ny filaminana. Ny antony dia tsy manaiky ireo mponina taorian’ny nahafatesana tovolahy kely iray taorian’ny bala very avy amin’ny mpitandro ny filaminana. Ny Alatsinainy teo moa dia nobahanan’ny mponina ny seranam-piaramanidina. Efa nisy ny delegasiona mafonja avy aty Antananarivo nidina any an-toerana hijery izay fomba handravonana ny olana. Fantatra ihany koa fa olona 5 izao no efa voasambotra ary atao fanadihadiana.

«Tokony hampanaovana dina hanaja etika politika ireo kandidà rehetra » Velom-panahiana momba ny mety hiafaran’ilay dinika ho fampihavanana izay nataon’ny FFKM ny konferasan’ireo eveka. Raha ny fihevtri’izy ireo dia tokony tsy hirona amin’ny resaka fampihavanana ara-politika ny FFKM izay tarihin’ireo Ray aman-dreny am-panahy 4 mirahalahy. “Tsorinay fa matahotra sy velona ahiahy izahay sao mivaona ho fampihavanana politika fotsiny no imasoana, satria io dia tsy anjaran’ny fiangonana velively”. Amin’ireto eveka ireto dia tokony mijanona amin’ny tolokevitra napetraka voalohany dia ny 4F “ Fieken-keloka, Fibebahana, Fahamarinana ary Fihavanana” no imasoan’ny FFKM. Nanome soso-kevitra ny amin’ny tokony hametrahana etika politika ho an’ireo kandidà ihany koa ireto eveka ireto. Heverin’ireto eveka ireto fa adidin’ny FFKM avy eo ny mamory ireo kandidà ho filoham-pirenena rehetra hanaovana tan-tsoroka izany etika politika izany.

Hiroso amin’ny dingan’ny fampihavanana manaraka ny FFKM manomboka eto. Ho voaray eo am-pelan-tanana avokoa mantsy ny fehin-kevitra noraisina eran’ny faritra misy ny foiben’ny FFKM manerana an’I Madagasikara. Hiroso amin’ny fanohizana ny asa izy ireo, ary tsy hihemotra amin’ny fanatsatsoana ataon’ny sasany azy ireto ray aman-dreny am-panahy ireto. Fampihavanana no tanjona, ary ilaina ny hampivondronana ny hery rehetra mba tsy hisy hitanila ny tena fifankatiavana eto amintsika. Mahatratra 1500 ireo mpandray anjara manomboka anio, ary hifarana ny 3 mey ho avy izao. Efa fantatra ny tanjon’ny mpizaika rehetra, dia ny hametrahana filaminana mato-paika mialoha ny fifidianana. Manahy tokoa mantsy ny maro, ny mety hisian’ny korontana indray aorian’ny fifidianana izay hitranga eto amin’ny tany sy ny firenena. Isan’ny lalana tsy azo hiodivirana hanjakan’ny fandriampahalemana sy ho lavitry ny valifaty ny fodian-dRavalomanana eto an-tanindrazana. Isan’ny fototry ny savorovoro hatramin’izao ny tsy fahatongavan’io ray aman-dreny io eto an-toerana, saingy toa tsy hita eo amin’ny mpitondra ankehitriny izay finiavana izay. Azo antoka raha izao fandehan-javatra hataon’ny FFKM izao, fa be no haniry ny hisian’ny tetezamita vaovao, ary isan’ny tsy maintsy hevitra hivoaka eo ny fodian’i dada. Ndao anie fa ho hitantsika eo izay ho tapahan’ny mpivory e.

Tsy misy lalàna mandrara ny radio sy télé MBS tsy hisokatra! Tsy nanana olana ara-pitsarana ihany koa ireo haino aman-jery ireo, fa noho ny fandrobana nataon’ny foza tamin’ireo orinasan-tserasera ireo no nahatonga ny tompony nampiato azy kely. Manana ny fahazoan-dalana ara-dalàna hanokatra ny radio sy télé ireto haino aman-jery ireto tamin’izany, ary tonga ny vanim-potoana hampiasain’ny tompony azy, satria efa vonona avokoa ny fitaovana hampandehanana io haino aman-jery io. Mety ny eo anivon’ny minisetran’ny serasera no kanosa tsy hanokatra io, fa ny fepetra rehetra, dia manana zo hanokatra ny orinasany ny tompony. Eo andalam-piketrehana ny fanokafana ireo MBS eran’ny faritra ny tompony amin’izao, ary raha vita tokoa izay, dia hanjaka tsara ny fifaninana amin’ny fanehoan- kevitra, satria manjaka tokana anie ny famosahankevitra amin’izao e. Iza tsy lanin’ny vavonin-dry zalahy mantsy dia ireny nakatona ireny daholo. Ny azo antoka dia tsy maintsy hiverina isan-tokantrano ity MBS ity, ka na ho sakananao anio aza izany, tsy maintsy hisokatra rahampitso. Efa ho dila anie ny fahefanareo e.

« Tsy mety ny fomba fiteny toy ireny ary manao tsinontsinona ny vahoaka Malagasy, manomboka any amin’ny valalabemandry hatrany amin’ny mpitondra. Raha izy no te-hitondra dia saivo raisiny ny fahefana. Ny tena mampahalahelo dia manaiky lembenana ny mpitondra, ary heverina ho manome rariny azy matoa manamafy sy toa maneho fiankinan-doha loatra aminy”. Fanehoan-kevitr’Atoa Tintin Ravonison taorian’ny teny feno esoeso sy fanebahana ny dinika savaranonando nataon’ny FFKM farany teo ka nivoahan’ny soso-kevitry ny mpandray anjara amin’ny tokony hiroso amin’ny fampihavanana mialoha ny fifidianana izy tiana hatao. Manamarika ity mpanara-baovao ity fa ny itambarantsika dia “ny tsy fahalalam-pomba sy ny tsy fahalalana ny fomba amintsika samy Malagasy, ary izay no tokony hidirana sy hanohanana ary hanamafisana io dinika fampihavanan’ny FFKM io.” Tsy manakana na mampihemotra na manamafy ny fifidianana izay himokamokan’ny rehetra kanefa hita fa hiteraka zavadoza ho an’ny firenena raha tsy misy fampiraisan-kina ny rehetra. “Hamafisiko, hoy ihany izy, ilay nambaran’I “Neny” hoe “mandehana misoratra anarana amin’ny lisitry ny mpifidy, hamarino ny anarana ao anatin’ny lisitra” fa tsy maintsy hisy ny fifidianana na dia tsy amin’ny 24 jolay aza no hanatanterahana azy fa ny 23 jolay. Ny zava-dehibe tokony ho takiana dia ny fampodiana an-dRavalo tsy misy fepetra satria voalazan’ny tondrozotra nololohavina teto io. Koa nahoana rehefa fampodiana dia lasa heloka bevava, fa rehefa nampiana “ni…ni” (andininy faha-69 ?) dia azo atao, ary rehefa hanakisaka ny datimpifidianana ny SADC sy PNUD dia mendrika sy rariny izany, fa rehefa ny FFKM no miantso fampihavanana ho amin’ny firaisan-kina dia anaovana adim-borontsiloza, kanefa voalazan’io tondrozotra (and.1) io izany. Io fampihavana io dia tokony arahina VDV (Velirano sy Dina ary Voady) ka izay no mety harafitra ho tondrozotra ary isika malagasy no nanao azy.

“Tena nahazo fanasana tahaka ireo filohampirenena mirahalahy sy ny filohan’ny tetezamita, Atoa Ravalomanana Marc . An-dalana hanatitra ny fanasany ho eny Faravohitra izahay no nahazo toromarika hanatitra indray ilay fanasana eny amin’ny birao-pifandraisan’ny Sadc eny Ankorondrano. Tamin’io fotoana io ihany dia tonga teny amin’ny “ bureau de liaison” Sadc teny Ankorondrano ilay fanasana ny filoha Ravalomanana Marc hiatrika ilay dinika savaranon’ando tarihin’ny Ffkm ny 18 Arpily teo. Misy ny “ taratasy manamarina na “accusé de réception” hanaporofoana izany”. Fanazavana azo avy amin’ny mpikarakara ny fampihavanana nataon’ny Ffkm io. “ Tsy tara izany fa roa andro mialoha ny 18 Aprily no voarain’ny Sadc teto an-toerana io fanasana io. Raha ny fantatra dia izy ireo no tokony nandefa izany tany amin’ny biraon’ny Troika ary mandray ny fepetra rehetra ahafahan- dRavalomanana Marc niatrika ilay dinika”. Raha ity fanazavana ity dia tsy avy amin’ny Ffkm velively no antony tsy nanatrehan-dRavalomanana Marc ny fampihavanana nokarakarain’ny Ffkm. “ Raha ny vaovao azonay dia ny 19 Aprily vao tonga tany amin’ny birao foiben’ny Troika ny fanasana” hoy ity tompon’andraikitra eo anivon’ny Ffkm ity. “ Raha ny fahalalany azy dia somary nohamaivanin’ny fianakaviambe iraisam-pirenena ilay hetsika ary tsy noeritretin’ny mpikambana avy amin’ny Sadc teto antoerana fa hahasarika olona toy ireny. Izay no heverinay fa tsy naharototra azy ireo handefa ny fanasana any ivelany ahafahan’ny filoha Ravalomanana hiatrika ny dinika”. Toy izany ihany koa ireo tompon’andraikitra hafa eto amin’ny firenena. “ Ny filohan’ny tetezamita ohatra dia efa antomotra vao nanapa- kevitra ny ho avy satria nisalasala hatrany. Nihevitra mantsy izy fa tsy hisy dikany ary tsy hisy vokany loatra ny zavatra hatao. Efa hadiva hanomboka ny fanompoampivavahana vao niangaviana ireo mpitondra fivavahana hampihemotra kely ny fotoana satria efa eny an-dàlana ny filohan’ny tetezamita” hoy ihany ity tompon’andraikitra eo anivon’ny Ffkm ity.

Tsy azo ahemotra intsony ny fifidianana! Izay no baiko ataon’ireo vahiny namatsy vola antsika, ka isan’io ny SADC raha nandao an’I Madagasikara farany teo izy ireo. Io fifidianana io izay heverin’ireto vahiny ireto, fa lalan-tokana hivoahana amin’izao krizy izao. Azo ekana izany, saingy mety hanosika antsika ho any amin’ny ady an-trano kosa. Fomba ahoana tokoa moa no afahan’ny Malagasy hiatrika fifidianana, nefa mbola misy Malagasy tsy mihavana akory, ka ny sasany mbola any ivelany fa tsy avela hiditra na handingana ny tanindrazany. Iza no tsy mahalala, fa maro ny pitsopitson-draharaha tsy mbola tomombana manoloana ny fifidianana izay hatrehantsika eto Madagasikara raha ho atao amin’ny volana Jolay ho avy izao ihany izany? Ilay tena fototra aretina eo amin’ny Malagasy anie no mila vahana, sy fongorina mba hisoroana ny fiverimberenan’ny krizy lavareny izao, saingy moa va efa nisy izay fisorohana ny korontana matetipitranga izay? Toa mitombina anie ny hafatra nampitain’I dadabe Ratsiraka raha nitanisa ireo firenena maro any ivelany izy, izay niatrika fifidianana, saingy toa korontana ihany no farany e. Sa izay no katsahin’ireo firenena vahiny ireo, mba afahany mitsabaka amin’ny raharaha eto, ka hitavanany ny harena eto. Mila mitandrina, ary ilana fandinihina ny fiainam-pirenena, fa tsy izay lazain’ireo vahiny ireo, dia ho arahina daholo, fa manana olona Hendry sy matsilo noho ireo anie isika e. Tsy aleo ve raisin’ny samy Malagasy amin’izay ny fandaminana ny raharaha eto, dia hitsanga-menatra ny vahiny e.

“Fitadiavana vahaolana eo amin’ny samy Malagasy amin’ny fo tony no antony hodiako an-tanindrazana, hoy ny Amiraly Ratsiraka, fa tsy mihevitra velively ny hanakorontana ny fireneko”. Efa ela aho, hoy ihany ny Amiraly no nilaza fa ny fihaonan’ny samy Malagasy no vahaolana tokana hamahana ity krizy lavareny ity. Ka mino aho fa izao ny fotoana hanaovantsika mpiray tanindrazana tsy anavahana miara mitady vahaolana maharitra. Mikasika kosa ny fihaonana karakarain’ny Ffkm dia nanambara ny Filoha teo aloha, Didier Ratsiraka fa efa ela no niandrasana ireto filoham-piangonana hanao izany. Tonga eo amin’ny fotoana ilàn’ny firenena azy tanteraka izany ankehitriny, ka tokony samy hifanome tanana amin’ny fanatanterahana izany an-tsakany sy andavany ny Malagasy rehetra. Ankoatra izay, dia tsy nilaza mazava ny heviny mikasika ny fifidianana kasaina atao eto amin’ny firenena amin’ny faha-24 jolay ho avy izao ny Amiraly. Ny mahamaika aloha sy tena andrasan’ny rehetra dia ny hisian’ny fifampiresahana tsy misorona mitondra ho amin’ny fampihavanana tena izy no tsara katsahina. Tamin’ity fahatongavany faharoa eto amin’ny Nosy ity dia mbola ao amin’ny Carlton Anosy ny Amiraly no mivantana, mandrapahatomombana, araka ny nambarany, ny trano honenany izay zony tanteraka amin’ny maha-filoha teo aloha ny tenany. Hatreto aloha dia mbola tsy nilaza ilay nambarany hatrizay ho vahaolana mahomby avy any amin’ny tenany manokana amin’izao krizy efa ho dimy taona izao ny Filoha teo aloha Didier Ratsiraka, ka mbola miandry ny rehetra.

PV sady  tsy misy Sonia no sy tsy misy fitomboka ofisialy , didy jadona, fifanipaha-kevitry ny Douane samy Douane, tsy fahafahana manafatra sy manondrana entana: Hatraiza ny hetraketraky ny fadin-tserànana manoloana izao zava-mihatra amin'ny ankohonana aman-jatony izao?

Andriamatoa Tale Jeneraly hajaina,

Gaga sy talanjona ny tenanay naheno ny fanambaranao amin'ny haino aman-jery  milaza fa " efa eo anivon'ny Tribonaly io trangan-javatra io ". Izahay anefa milaza mazava fa hatramin'ny androany faha 15/04/2013 amin'ny 3 ora tolakandro, daty sy ora nanolorana ity ho an'ny Mpanao Gazety,  dia mbola tsy naharay na fampiantsoana (convocation) na fampandrenesana (signification) fa misy fitoriana mikasika anay napetraky ny Douane eny anivon'ny Fitsarana.

Ny raharaha misy dia izahay no nametraka fitoriana ny mpiasa sasany tao amin'ny Service Lutte contre la Fraude (SLF)noho izy ireo tsy teo imason'ny tompony, "nanova " (modifier) sy " nanimba " (supprimer) ny bases de données informatiques tao anatin'ny Disque Dur  nandritra ny fotoana nigiazana (réquisition) ireo fitaovana ireo. Izany dia voamarin'ny "  Expert informatique assermenté " voatondron'ny Tribonaly hanao constat ireo fitaovana ireo.

Na dia teo aza ny conférence de presse nataonay indrindra indrindra mba hampahafantarina ny manam-pahefàna ny zava-nisy, ny harivan'iny ihany dia nandefasanao taratasy sahady izahay nilaza ny tsy fahafahanay manondrana sy manafatra entana intsony. Noho izany, manao ity taratasy ity izahay mba ho hita fa tsy mitombona ny nataon'ireo mpiasa sasany ao amin'ny SLF :

1. Raisinao ho référence foana ny PV n° 045/SLF du 03/07/2012. Izy io anefa dia sady tsy misy cachet officiel no tsy voasonian'ny tompon'andraiktra nanao azy, ka mampanahy.

2. Io PV io ihany dia milaza fa tsy marina ny 60 déclarations natao tao amin'ny Douane, Izany hoe araky ny filazan'ny SLF izay ao main'ny Douane Antaninarenina. Gaga ihany izahay satria ny Service Douane Antanimena fanaovanay ny opération en douane rehetra dia manamafy sy manamarina fa ny 56 izay voalaza dia vita voamarina ara-dalàna fa efa vita fanambaràna ao amin'ny Douane. Ny 4 ambiny kosa dia mbola tsy voapetraka akory dia efa voalazan'ilay PV sahady hoe tsy marina ! Ny fanontaniana mipetraka dia Azo itokisana ve izany ny Mpiasa sasany ao amin'ny SLF izay namoaka fanapahan-kevitra mialoha  na dia mbola tsy nahita ireo dossier ireo akory aza ?

3. Ny volana Desambra 2012 dia ianareo ihany no nampiantso anay hanao " renouvellement ny AGLOMEP" ary tsy nisy filazàna na kely akory aza ny fisian'ny disadisa ara-doany teo amintsika roa tonta. Ny volana avrily 2013 kanefa ianao vao nampilaza fa tsy afaka manondrana sy manafatra entana intsony ny Orinasa FELINE.

4. Hantitranterina anefa fa ny FELINE DUTY FREE SHOP no misy disadisa eo anivon'ny Douane ao anatin'ity toe-javatra mitranga ity. Ny zavatra mbola mahagaga ihany koa anefa dia  ny taratasy n° 214/MFB/SG/DGD/D4/S41 tamin'ny 11/04/13 avy any aminao,  dia manasazy any orinasa FELINE iray manontolo (Duty Free Shop + Feline Parfums Beauté).  Izy roa ireo anefa dia  samihafa  mihitsy satria samy manana ny "Statut" tsirairay avy 

Andriamatoa Tale Jeneraly, manao antso avo aminao izahay satria ny fanapaha-kevitrao dia hisy fiantrakany ratsy eo anivon'ny fianakaviana 117.

Tsy mety fay, fa atao handrakandrana daholo ny fiainam-pirenena! Toa tsy misy dikany amin’ny olona izay nomena fahefana foana ireo fanakianana ataon’ny vondron’olona maro samy hafa, amin’izay lesoka hitan’ny mpiara-belona amin’izy ireo. Ekena fa tsy maintsy misy foana ny mpanakiana, ary ny lafatra mety tsy hisy fa ny manaiky ny tsara no ezahina, saingy aoka kosa tsy atao amin’ilay fomba fiteny mahazo vahana ankehitriny hoe misy mihaino ve izy ireny? Miditra amin’ny volana Aprily isika izao, ary efa antomotra ihany ilay daty hanaovana ny fifidianana izay ho filoham-pirenena, saingy ny moa mba mahafantatra fa hisy fifidianana ho tanterahina ve ireo Malagasy mahatratra 22 tapitrisa? Vao mivoaka kely ny renivohitra dia efa maro no tsy mahalala izay resaka fifidianana izay, eny fa ny eto an-drenivohitra aza. Efabolana mialoha io fifidianana io ve dia afaka hiteny ny eo anivon’ny CENIT fa ho fantatry ny vahoaka rehetra ny pitsopitson’io fifidianana io? Sa izay hahavitan’ny latsa- bato no maika, ka na kitoatoa any aza io tsy olana? Isika zatra mpaka tahaka ny any ivelany, ary iza no tsy mahafantatra fa roa na telo taona mialoha ny fifidianana izay hatao ao aminy, dia efa mampahafantatra ny vahoaka ao aminy izy, nefa mbola misy aza tsy maharaka izany. Ny eto amintsika kosa, dia izao hiarahana mahita izao ny fomba fiasa, ary na dia efa maro aza ny manakiana momba ny fanomanana azy izao, dia toa tsy mampiraika ny olona hiantefan’ny fanakianana izany, fa toa ny ataony ihany no heveriny fa mety. Mba hanao ahoana re ny fiarovan-tena ataon’izy ireo aorian’ny latsa-bato, raha sanatria ka tsy mizotra any amin’ny tokony ho izy ity fifidianana ity e?

Efa-bolana eo ho eo sisa dia higadona ny fotoana hanaovana ny fifidianana, raha hisy. Efa-bolana hiatrehana zavatra maro, nefa toa tsy mampiraika ny mpitondra, indrindra fa ireo mikarakara fifidianana izay hatrehantsika tsy ho ela. Inona no politika napetraky ny CENIT mba hanafainganana ny fahafantaran’ny olona ity latsa-bato ity, satria mbola maro be no tsy mahalala na hisy izany fifidianana izany na tsia? Raha vao miala kely ny renivohitra fotsiny ianao, dia efa manjavona amin’ny tantsaha izany fikasana hametraka filoham-pirenena lanimbahoaka izany. Ny lisitry ny mpifidy aza tsy fantatra mazava hoe firy no afaka handatsa-bato. Ahoana ihany koa ity resaka bileta tokana ity, satria maro be amin’ny Malagasy anie no tsy mahay mamaky teny sy manoratra e. Ny mitazona penina aza tsy hainy, koa fomba ahoana no hahafantarany izay olona tiany hitondra ny tany sy ny firenena. Firy taona izay niezahan’ny fanjakana hampianatra ny Malagasy rehetra izay, saingy mba voavinavinan’ireo olona mampiditra any amin’ity bileta tokana ity ve fa hatramin’izao dia mbola mananika ny 75% ny gasy no tsy mahay mamaky teny sy manoratra. Ahiana ny hisian’ny hala-bato manarapenitra raha izao fandehany izao no jerena, satria tsy mba nisy fampiharana akory izay fiovana izay, fa avy hatrany dia any am-bovonana no ataon’ny sasany. Tsy aleo ve nampiharina tany amin’ny fifidianana sefom-pokontany aloha, ary notohizana any amin’ny ben’ny tanàna izay vao depiote ity bileta tokana ity vao nalefa any amin’ny fifidianana izay ho filohampirenena, mba hita tsara ny fizotrany, fa ity andrakandrana ity ihany anie no ahitandoza e. Ny azo antoka aloha, dia ho be ny Malagasy hihinan’ny tadiny amin’ny safidiny amin’ity fifidianana ity, satria any amin’ny firenenkafa efa ny daty hanaovana ny latsa-bato sisa andrasana dia mizotra ny resaka rehetra, fa ny antsika kosa mba ahoana?

“Niteraka totozy ny tendrombohitra be”, hoy ny fitenenana. Tsy araka ny niheverana azy ny fihaonana teo amin’ny filohan’ny tetezamita sy ny fikambanan’ny mpianatra mandray vatsim-pianarana mandrato fianarana any Chine. Vatsim-pianarana 2 volana amin’ny 11 volana tsy mbola voaloa no fantatra fa ho azon’ireo mpianatra. Maro anefa no nihevitra fa vahaolana maharitra fa tsy ho vahaolana vonjy tavan’andro no hivoitra avy amin’ny fihaonana. Araka ny nahafantarana azy hatramin’izay, matetika no voavaha manontolo ny olana rehefa entina eo anatrehan’ny filohan’ny tetezamita. Tsy izany anefa aloha nitranga tamin’ny fihaonana nataony tamin’ny mpianatra malagasy tany Chine. “Araka ny resaka nifanaovana, manantena ireo mpianatra fa ho tanterahina ny fampanantenana nataon’ny filohan’ny tetezamita ny amin’ny hanasoniavana amin’ny alatsinainy 25 marsa (Ndlr : Anio) ny anton-taratasy mahakasika ny fandoavana ny vatsim-pianaran’ny mpianatra roa volana mba hamahana ny olana, amin’ny ampahany, izay atrehin’ny mpianatra eto Chine”, hoy ny taratasy fisaorana nalefan’ny fikambanan’ny mpianatra any Chine ho an’ny filohan’ny tetezamita taorian’ny fihaonan’ny roa tonta tany Macao, Chine.

Fisaka ny marina ka saro-tadiavina kanefa tsy misy takona izay tsy haseho hoy ny fitenenana. Mbola mifono mistery mandrak’ ankehitriny ny alatsinainy mainty 26 janoary 2009 saingy tsinjo fa efa manom- boka kosa ny fitakiana trosa amin’ny endriny samihafa mikasika iny raharaha iny. . N ibaribary tamin’ny raharaha mampi- fanolana ny trano fiantohana Ny Havana sy ny orinasa Polo Garments Madagascar “Pgm” fa manomboka ny fitakiana trosa tamin’ireny fandrobana sy fandorana fananan’olona niseho ny 26 janoary 2009, alatsinainy mainty. Ny fitondrana Malagasy, izany hoe ny vahoaka Malagasy, no zary lasa miba- by ny hadalan’ny sasany. Tsy afa- nanoatra ankoatra ny fanaovana tora- po sy ny fit- serana ireo orinasa Malagasy nitondra faisana tamin’iny fandrobana iny ary tsy mbola nisy nahazo fanonerana hatra- min’izao. Ity orinasa Belza, Pgm izay anisan’ireo voaroba ity kosa anefa dia nitaky ny zony tany amin’ny tranom- piantohana Ny Havana ary nampiakatra fitsarana ny raharaha. Nivoaka ny didim- pitsarana ny volana oktobra 2010 izay milaza fa tokony handoa onitra 14 000 000 000 Ar mahery amin’ny orin’asa Pgm ny tranom-piantohana Ny Havana. Mbola noha- mafisin’ny fitsarana ambony io didy izay navoakan’ny fitsarana ambaratonga voa- lohany io, satria tsy afa-po tamin’ny didy izay nivoaka ny tranom-piantohana Ny Havana tamin’ny taona 2011. Vokatr’izany dia mety hogia- zana ny kaontin’ny fanjakana Malagasy any ivelany raha tsy voaloa io onitra io. Mihevitra ny mpanara- baovao fa fanombohana fot- siny ihany io an’ny Pgm. Tsy maintsy hitaky onitra ireo orinasa hafa niharan’ny fan- drobana tamin’io alatsinainy mainty io, na ho ela na ho haingana sy amin’ny fotoa- na mahamety azy. Mitentina amina miliara maromaro mantsy ny fatiantoka ary toa vitavita ho azy izany ankehi- triny. Tsy izay lafiny ara- bola izay ihany anefa no mety hisian’izay fitakiana ny tro- san’ny 26 janoary 2009 izay fa mety hiseho amin’ny lafiny hafa. Am-polony maro ireo olona maty sy may kilan’ny afo ary mampanahy be ihany ny tena tao ambadik’ireny. Misy ireo milaza fa “fomba nampanginana” izay mety ho “vavolombelona manelingeli- na” tamin’ny fandrafetana ny tetika fanomanana sy fanatan- terahana ny alatsinainy main- ty ireny fatiolona natao kitoza ireny. Ireo olona an’hetsiny maro very asa vokatry ny alatsinainy mainty ihany koa dia hitaky ny marina

Maro ireo fianakaviana sy namana manao fangatahana hihaona amin-dRtoa Lalao Ravalomanana. Maniry ny hihaona aminy mialoha ny fotoana hiverenany any Afrika Atsimo izy ireo. Ireo mpitondra fivavahana ao amin’ny Hetsiky ny mpitondra fivavahana (HMF) izao dia efa nampahafantatra fa “maniry ny hitondra am-bavaka ny fianakaviana indrindra fa Neny, amin’izao fitsapana mahazo azy izao”. Somary tery ihany mantsy ny fotoana satria raha ny fantatra dia voafetra ny fotoana handalovan’I Lalao Ravalomanana eto. Ny fahasalaman’I bébé Razay no tena zava-dehibe ka io no hamaritra ny fotoana hodiany hamonjy ny filoha Ravalomanana indray. Raha ny hetatehan’ny maro dia afaka mivezivezy eto an-tanindrazana amin’izay ny tenany satria olom-pirenena manana ny zony izy sy ny fianakaviany. Izy rahateo tsy misy raharaha mahakasika azy eny amin’ny fitsarana. Raha ny nambaran’ny mpahay làlana iray dia tsy manana fahefana ny handroaka an’i Lalao Ravalomanana sy ny vinantolahiny ho any Afrika Atsimo ny fanjakana, indrindra moa fa raha tsy misy ny fanohintohinana heverina fa hitondra korontana. Noporofoin’ny ankolafy Ravalomanana farany teo tamin’ny fahatongavan-dRtoa Lalao Ravalomanana sy Thierry Radavidra fa tsy avy aminy ny hisian’ny korontana. Ny azo antoka aloha ary efa nohamarinin’I Lalao Ravalomanana dia hijery ny fomba hanodinana indray ny Tiko ny tenany. Tsy afaka mandà ny hanatontosana izany ny fanjakana satria tsy misy idirana resaka politika izany. Fitodihana amin’ny fihariana eto amin’ny firenena izany fa indrindra tena hifantoka amin’ny sosialin’ny mponina satria ny vondron’orinasa Tiko dia isan’ireo orinasa malagasy nampiasa Malagasy be indrindra teto amin’ny firenena. Heverina fa tsy hanana olana amin’ny fiverenan’ny Tiko miodina ny fitondrana tetezamita, satria hanampy azy amin’ny resaka fidiram-bola ao amin’ny kitapom-bola-panjakana izany. Na dia ny ankamaroan’ireo mpitondra ao amin’io fitondrana io ihany no naniraka hanapotika ity orinasa vita Malagasy ity.

Tao anatin’ny firahalahiana tanteraka no nizoran’ny fihaonana teo amin’ny CIRGN sy Rtoa Lalao Ravalomanana ary ny fianakiavana ny tolakandron’ny omaly teny amin’ny trano fonenany teny Faravohitra. Raha ny nambar a n ’ n y k o l o - n e l y F l o r e n s Rakotomahanina dia, “ Ny CIRGN (fari-piadidiam-paritry ny zandarimariam-pirenena) izay iandraikiteny no hiantsoroka ny fiambenana an-dRtoa Lalao Ravalomanana mandritra ity diany eto Madagasikara ity. Izany dia ho fanajana ny andininy faha 20 amin’ny tondrozotra fa noho izy vadina filoham-pirenena indrindra indrindra ihany koa”.Mahazo mandry ivohon’ny vato araka izany ireo fianakaviana na eto antoerana na any ivelany fa ho tsara ambina i “Neny”. Nanantitrantitra moa ity lehiben’ny CIRGN ity fa “ na misy aza ireo mpiambina manokana manaraka an-dRtoa Lalao Ravalomanana dia tsy maintsy hahazo tombondahiny amin’ny CIRGN izy satria “ première dame”.

Tsy misy olona iray izay tsy mahalala, fa niainga tao amin’ny CAPSAT etsy Soanierana ny fikomiana nataon’ny tafika, ka nanome hery lehibe an’ingahy Rajoelina hiakatra eo amin’ny fitondrana ny fihetsika nataon’ireo miaramila ireo.Ny resaka filazana fa hanafika eny amin’io kazerina io ny mpiambina ny filoha Ravalomanana no niatombohany, ary nitohy tamin’ny fivoahan’ny fitaovana mahery vaika taty ivelan’ny toby miaramila izany. Nisy ny andian’ olona namono polisy iray nirava avy niasa ny volana Martsa toy izao taona 2009. Nanomboka naneho ny heviny ihany koa ny zandary sy ny polisy, ary ireny niafara tamin’ny fandosiran’ny filoha am-perinasa ireny ny raharaha. Efa-taona aty aoriana, nitondra inona ho an’ny firenena ny fikomiana nataon’ny tafika tamin’izany? Rehefa inona no azo lazaina ho fanonganam- panjakana ny hetsika ara-miaramila, ary ny toy inona kosa no lazaina fa tolom-bahoaka? Isika no mandinika izany, fa moa ve hanao hetsi-pankalazana no nisian’ny fikomiana nidirana tamin’ny fahombiazan’ny fanonganana ny fitondram-panjakana amin’ity taona ity, sa ho sarotsaromana ireny raharaha ireny, sao hitera-doza indray?

Raha tanteraka ihany ny fifidianana amin’ny 24 jolay izao, dia efa-bolana na dimy volana eo sisa dia ho rava ny fitondrana FAT nampahantra vahoaka nandritra izay efa-taona izay. Kely finona ny amin’ny hahavitan’io fifidianana io anefa ny mpanara-baovao, satria tsy tsapa mihitsy ary tsy mbola iainana hatreto ny fitoniana takian’ny tondrozotra ampiharin’ny mpitondra tetezamita miara-mitantana ahazoana miroso amin’izany. Mba misy ihany filan-kevitry ny ministra tamin’iny herinandro iny fa dia ny « fanovana ny vola malagasy ho soniavin’ny governora mpisolo toerana » indray no novonjivonjena toa tsinain- kena ny fankatoavana azy. Tsy resahina intsony ny fanesorana sy fanendrena mpiasam-panjakana ambony marobe isaky ny filan-kevitry ny ministra. F’angaha moa izany no raharaha andavan’andro ataon’ny mpiara-mitatatra ao amin’ity tetezamiitatra ity ? Ny filohan’ny Fat variana amin’ny « fita-bitro sy ny fampahantrana manarapenitra » ny gasy nahazatra azy, ka tsy manan-draharaha afa-tsy ny mijabaka amin’ny tsy andrikiny rehefa hanabe tarehy imasom-bahoaka. Ny praiministra indray dia angady mondro tsy mahatapak’ahitra ka tsy nahavita ny iraka nampanaovin’ny » lehibeny » (tondrozotra) azy no variana mikonetaka rehefa tratry ny safeli-drambon’ny FAT fa manelingelina ny fihinanany. Dia mifanilika andraikitra sy mifampiampanga rehefa misy raharaha mafampana ilana fanapahan-kevitra hentitra sy maika, ankoatry ny mifampipaingotra imasombahoaka. « Izy samy lohany aza tsy milamina ka fitoniana inona no andrasana ho tafapetrak’ireo eto, hoy ny mpanara-baovao. Ankoatry ny loza voajanahary namely ny tany Atsimo mantsy, dia mbola mamely, na antsaha na an-tanàna, ny tsy fandriam-pahalemana. Tsy misy andro tsy andrenesana fanafihan-jiolahy mitam-piadiana amoizana ain’olona sy asan-dahalo mandripaka tanàna. Raharaha andavan’andro itakiana fandraisan’andraikitra maika sady laharampahamehana avy amin’ireo manam-pahefana napetraky ny tondrozotra anefa ireo sy ny fanatsarana ny fiainambahoaka.

Nandritra ny diany tany Toliara dia mbola nanamafy ny filohan’ny tetezamita fa “ mahazo mody Rtoa Lalao Ravalomanana raha toa ka tena hamangy sy hitsabo ny reniny marary”. Nanambara anefa ny tenany fa “ ireo mpomba azy dia mitady fanakorontanana satria mampiditra ny andininy faha 20 amin’ny resaka. “H e n o k o , h o y Rajoelina, fa misy fivorivoriana any ambadika any ary efa misy fanentanana any amin’ny Magro. Olona tena mikatsaka fampihavanam-pirenena ve izany ? Aiza ilay fametrahana fitoniana eto?” Ity fanambaran’ny filohan’ny tetezamita ity dia toa manamarina ny resabe mandeha amin’izao fotoana. Ny antony dia sahala amin’ny manome rariny ny talen’ny Acm, Jean Robert Razafy nanakana ny dian- dRtoa Lalao Ravalomanana ny filohan’ny tetezamita. Mbola tsy mazava mihitsy tokoa amin’izao fotoana izao izay olona naniraka ny talen’ny Acm nanao iny fanakanana iny. Tsy afa-miala amin’iny fanapahan-kevitra iny mantsy na ny filohan’ny tetezamita na ny praiministra satria izy ireo no manana fahefana ary ambonin’ity tale ity. Raha ny fantatra dia tsy iadian-kevitra ny fodian’ny vadin’ny filoha Ravalomanana, ka andrasana ny fandraisana andraikitry ny filohan’ny tetezamita sy ny praiministra manoloana ny tompon’andraikitra izay mitsivalana ny didin’ny lehibe.

Sokajian’ny mpanarabaovao ho tsy fatokisana ny fahefam-panjakana ny zav-nisy tany Mandritsara taorian’ny namonoan’ireo jiolahy telo ilay masera iray. Tsiahivina fa nitaky ny amoahana ireo nahavanon-doza mba hisedra ny fitsaram-bahoaka ny mponina kanefa dia tifitra sy poa-basy no nasetrin’ny mpitandro filaminana izany, ka nahafatesana olona roa izay mpianatra ny iray tamin’ireo maty. Mazava ho azy fa sakoroka no vokatr’izany fihetsiky ny mpitandro filaminana izany, ary nandefa iraka, notarihin’ny minisitry ny Atitany, tany Mandritsara ny governemanta “handamina ny raharaha”. Loharanom-baovao avy any an-toerana no nandrenesana fa tsy nampitony ny hatezeran’ny mponina ny fahatongavan’ny iraka nalefan’ny governemanta satria mbola sahin’izy ireo ny nametraka sakana ny làlana mankany amin’ny seranam-piara-manidina ho fanehoany ny tsy fankasitrahany. Niala ilany fotsiny moa ny ministry ny Atitany teo anatrehan’ny tsy fahombiazan-dry zareo hitondra vahaolana, ary nilaza fa “andian’olona no tsy nankasitraka ary efa nanolotra omby efatra handevenana ny maty sy ho voninahitry ny velona, ary nanome vola fanampiana sy famangiana ho an’ireo naratra mbola tsaboina ny katolika”. Ankoatra ny nilazany fa hisy famotorana hatao hikarohana hoe iza no mpitandro filaminana nitifitra, ary araka ny lalàna marina ve no nitifirana ireo vahoaka nanao fihetsiketsehana. Dia mbola miandry famotorana indray izany e! Ny hita aloha hatreto dia ny fahasahian’ny mponina any amin’ny faritra lavitra ny renivohitra toy ireny manohitra ny tsy rariny sy ny fanaparam- pahefana ka tokony hitandreman’i

Ny alarobia izao no fantatra fa hifanome fotoana ireo zanak’i Dada hitondra ny anjara birikiny ho fanampiana ireo havana traboina any Atsimo. Eny amin’ny tranom-bokim-pirenena no toerana nangatahana hanatanterahana izany saingy miandry fanamafisana izany raha ny vaovao. Nosafidiana manokana moa ny eny Anosy satria ampovoan-tànana no malalaka ihany koa. Efa nanao ny fanentanana rehetra momba ity ezaka ity moa ny Ct Rodin avy amin’ny ankolafy Ravalomanana. “Tokony hiezaka hanao izay tratry ny herintsika isika hanaporofoana fa mahadona antsika ihany koa ny zava- manjo ireo havana any atsimo”, hoy ity Ct ity. Fotoana iray ihany koa ity anefa hampisehoana eran’izao tontolo izao fa maro tokoa ireo mpanohana ny aradàlana na ny zanak’i Dada eto Madagasikara sy avy any dilambato. Raha tsiahivina dia efa samy nanao ity tolotànana ity avokoa nanomboka tamin’ny fitondram-panjakana, hatramin’ireo fikambanana marolafy. Fandaminana teo anivon’ny zanak’i Dada no antony nisafidianana io fotoana io. Manantena anefa ireo mpikarakara fa ho maro ireo hamaly ny antso ary tsy hitsanga-menatra ny zanak’i Dada.

Ny tenako no lavitra, fa ny fo sy ny saiko, dia eo anilan’ny vahoaka Malagasy. Hontsa ny fo, ary malahelo tokoa ny filoha Ravalomanana raha nahita ny zava-doza nahazo ny mponina any an-tsimon’ny nosy farany teo iny. Tsy lavitra ny vahoaka any atsimo ity filoha ity, fa eo anilan’ny foana, ary nitondra am-bavaka ireo niharam-pahavoazana izy, indrindra fa ireo namoy havana vokatry ny rivo-doza iny, sy ireo tsy manan-kialafoana sy rava fananana. Ity filoha teo aloha ity, dia tsy manadino velively ireo havana any atsimo, ary mankahery ireo tra-pahavoazana foana ny tenany, izay nohamafisiny fa tsy maintsy tafitantsika I Madagasikara hoy izy, isaky ny mandefa hafatra ho an’ny Malagasy, ary hifanome tanana isika, hoy izy, hanarina faran’izay haingana ity firenena ity, mba tsy ho viravirain’ny mpanao ratsy. Hitan’Andriamanitra ny zava-misy iainan’ny Malagasy ankehitriny, ary mino ity filoha teo aloha, dia fa tsy maintsy hisy farany ny asan’ny maizina, ka hiditra amin’ny firenena eo ambany fahasoavan’ilay mpamonjy isika.

Tao aorian’ny fanambaran’ny filohan’ny tetezamita tany Toliary, fa mahazo mody eto Madagasikara hitsabo ny reniny tsy salama Ramatoa Lalao Ravalomanana, dia naneho ny heviny mahakasika izany ny filoha lefitry ny Cst, Me Hanitra Razafimanantsoa. Na m b a r a n y tamin’izany ary fa efa roa herinandro lasa izay no nilazan’ny ankolafy Ravalomanana f a t o k o n y h o d y e t o Madagasikara Ramatoa Lalao Ravalomanana satria marary mafy ny reniny. « Ny fanatanterahina io filazana am-pahibemaso nataondRajoelina io no andrasan’ny ankolafy Ravalomanana, ka na tara aza vao noraisiny ny fanapahan-kevitra dia takianay kosa ny hampodiana azy eto Madagasikara faran’izay haingana satria ny aina tsy mifametra ». Nampahatsiahivany ihany koa fa tsy zava-baovao ho azy ny fanapahan-kevitry ny filohan’ny tetezamita satria efa mazava, hoy izy ny voalazan’ny tondrozotra ao amin’ny andininy faha 20 izay mitaky ny fampodiana ireo sesi-tany politika rehetra, indrindra ny filoha Ravalomanana Marc. Noho izany dia nilaza ity filoha lefitry ny Cst ity fa « tsy fitserana, fa adidy sy zon’ny olom-pirenena rehetra no mahazo mody eto amin’ny tanindrazany”. Mbola nampiany ihany koa fa « tsy misy olona hanao sangisangy na koa hivazivazy mikasika ny fahasalaman’ny reniny izany ka hanao izany ho fitaovana politika, noho izany matoa nivoaka tamin’ny haino aman-jery ireny fanambarana nataon-dRajoelina ireny dia inoana fa ho tanterahina ». Ny tsara ho fantatry ny rehetra amin’izao fotoana izao hoy izy, dia miharatsy miharatsy hatrany ny fahasalaman’i Bebe Razay, ka ny fanirian’ny ankolafy Ravalomanana dia tokony androany dia ny androany izy no ho tonga eto Madagasikara satria samy tsy misy tompon’ny ampitso isika rehetra.

Ny Alarobia lasa teo no efa tokony ho nivoaka tamin’ny filan-kevitry ny ministra ny mahakasika ny fodian-dRamatoa Lalao Ravalomanana. Saingy tamin’ny fotoana farany dia tsy nisy izany filan-kevitry ny ministra izany. Rahampitso, Alarobia indray no tokony hiresahana ny momba izany eo anivon’ny filan-kevitry ny ministra, saingy azo heverina fa mety tsy ho asianteny akory izany, vokatry ny voina any Atsimo. Zara aza misy izany hialana bala! Ny Talata 19 Febroary lasa teo mantsy dia nibahan-toerana nandritra ny filan-kevitry ny governemanta ny resaka fampodiana an-dRamatoa Lalao Ravalomanana. Raha ny fantatra dia nisy ireo ministra no nanao tora-po ny amin’ny zavatra nanaovana an’i Tantely Andrianarivo izay navela nody nandevina ny reniny, nandritra ny fitondrana Ravalomanana. Toy izany ihany koa Rtoa Céline Ratsiraka. Samy namosaka ny heviny sy ny alahelony avokoa ny rehetra. Rehefa tapitra ny tora-po sy ny famosahana alahelo dia samy nahatsapa ireo ministra rehetra, na momba na tsia ireo fitondrana izao fa tsy mety izany fanakanana olona tsy hody an-tanindrazana izany, indrindra moa fa hamangy sy hijery olona marofy. Teo dia nanapa-kevitra ny rehetra fa hiaraka hitondra ny tenin’ny fianakaviana Ravalomanana eo amin’ny filohan’ny tetezamita, ka hiady ny hamelana an-dRtoa Lalao Ravalomanana hody, hijery ny reniny. Ny praiministry ny governemantan’ ny fampiraisana no hitarika izany fisoloana vava izany. Ny praiministra Jean Omer Beriziky izay nilaza am-pahibemaso fa:“tsy manana olana ny amin’ny fampodiana ity renim-pianakavian’ny Malagasy rehetra ity, noho izy vadin’ny filoha teo aloha”.

Nandritra ny fotoana nanatanterahan’ny fikambanana ny fifampiarahabana tratry ny taona tetsy amin’ny Ans Ampefiloha ny 02 Marsa 2013 lasa teo no nanambaran’ny filoha mpitantana , Zama Joanesa fa iray tsy mivaky ny fikambanana “Zanta” . Valo taona izay no nitsanganany ary misy ny taratasy ara-panjakana ny amin’ny fijoroany, hatramin’izao dia tsy mbola misy ny filoha vaovao natao hitantana izany fikambanana izany hoy ihany Zama Johanesa satria ny fifidianana izay natao hitantana ny birao vaovao notanterahina tamin’ny 21 Oktobra 2012 lasa teo dia foana ary tsy manankery hoy ihany ity filohan’ny fikambanana ity, koa izay mitonona na manatanteraka hetsika amin’ny anaran’ny fikambanana “Zanta” dia tsy tompon’andraikitra amin’izay mitranga ny fikambanana izay mbola manohy ny asany hatramin’izao . Tonga nanome voninahitra izany fotoana fifampiarahabana tratry ny taona 2013 izany ny Ndrenogny, ny Mpanjaka, ny Ampanjaka ary ny manankasina avy any amin’ny faritra Antanala.

An’Andriamanitra ny aina! Teny famerimberin’ny filoha Ravalomanana isaky ny miteny izy, indrindra ny resaka mandeha tao ho ao, fa misy mersenera mitady handripaka azy sy ny fianakaviany any Afrika atsimo, ary hita misy vazaha mihaodihaody ihany koa etsy amin’ny trano fonenany etsy Faravohitra nandritra ny andro vitsy lasa izay. Io resaka nandeha io anefa, dia tsy nisy nanamarina, na nandiso azy ny tompon’andraikitra maro samihafa teto amintsika. Mbola mijanona ho resabe ihany aloha izany hatreto, saingy ny hitsikitsika tsy mandihy foana, fa ao raha, hoy ny fomba fiteny izay. Na eo aza ireny resaka ramatahora ireny, dia tsy matahotra izany ny filoha Ravalomanana, satria aminy, dia an’ilay Mpahary ny aina araka ny voalaza etsy ambony. Tsy mba isan’ny olona kanosa ihany koa ny tenany, satria tsy nanao ratsy teo amin’ny mpiara-belona, ary ny tanjony, dia ny tsy maintsy hiverenany eto an-tanindrazana. Efa fandre matetika tokoa mantsy ny endrika fampitahorana toy izao isaky ny misy resaka fodiany eto, mba hampihemotra ity filoha ity, saingy moa tsy efa diska loaka ve ny resaka fampitahorana olona ho faty izany? Ny mamono akoho aza anie mbola sarotra e.

Raha tsy nisy ny fiovana dia nandritra ny filan-kevitry ny governemanta farany teo no nitondran’ny ministra Tabera Randriamanantsoa, ny soso-kevitra avy amin’ny ankolafy Zafy Albert izay misy azy. Manolo-kevitra ity ankolafy ity ny « hanaovana référendum constitutionnel » mialoha ireo fifidianana rehetra. Hiavaka ity lalam-panorenana ity satria dia hifantoka be dia be amin’ny fampivondronana ny firenena. « Constitution pour la création de la nation Malagasy » moa no iantsoan’ny ministra Tabera Randriamanantsoa azy. « Amin’io dia tsy mpila ravin’ahitra intsony ny Malagasy fa tena tompony. Amin’izao mantsy dia toa ny vahiny indray no tompon’ny Madagasikara”, hoy Tabera Randriamanantsoa. Raha ny fanazavany ihany dia efa nisy ny fivoriam-ben’ny ankolafy Zafy Albert nentina indrindra namolavolana izany lalam-panorenana ho an’ny firenena izany. “ Tsy mila andininy lava izany fa eny an-dàlana no atao ny fanitsiana na ny fanampiana, ny jurisprudence”, hoy ihany Tabera Randriamanantsoa. Efa manao ity “ constitution pour la création de la nation” ity ny tany Afrika Atsimo niaraka tamin’i Nelson Mandela, nanaovany ny fampihavanam-pirenena sy ny fanavaozana ny Repoblika. Raha ny fanirian’ny ankolafy Zafy Albert dia “ amin’ny 8 Mey no ho tontosaina io fifidianana io”. Ny Ceni-t moa dia efa nahazo ity soso-kevitra ity ka “andrasana ny fanapahankeviny”.

Malemy anatin’ny malemy ! Io no tsinjon’ny olona amin’ny fomba fiasan’ny Praiministra Beriziky, manoloana ny fiainam-pirenena ankehitriny. Maro no niandrandra fandraisana andraikitra goavana taminy, saingy hita fa mbola ny ao Ambohitsorohitra no mitondra ny baolina. Tsy tanteraka ilay teny mamy hoe ny tondrozotra no lehibeko, ary io no mibaiko ahy. Manoloana ny andininy faha-20 dia aiza izay fandraisana andraikitra ataon’ity Praiministra Beriziky ity amin’ny fampiharana azy? Iza no tsy mahalala, fa ny tsy fampiharana an’io anie no mahatonga ny fikatsoan-draharaha maro eo amin’ny sehatra iraisampirenena e. Isan’ny fanazavan’ny vondrona Afrikana, fa tsy mbola afaka ny sazy ho an’i Madagasikara, raha tsy mihatra io andininy faha-20 io. Fanampin’izay, dia olona tsy misy sazy, ary tera-tany Malagasy manana zo feno hiditra ny firenena ramatoa Lalao Ravalomanana, nefa tsy avela hijery an-dreniny marary eto an-tanindrazany. Aiza ny fepetra henjana raisin’ny PM amin’izany, sa manaraka ambokony izay ataon’Ambohitsorohitra ny tenany? Ministra eo ambany fahefany aza manao zinona azy, dia tsy fantany avokoa izay ataon’ireo eo ambany fahefany ireo toy ny nametrahana ny NOTAM sy ny famoahana vola nambara fa nanaovana asa manara-penitra. Toa mampitombina ny resaky ny olona izany amin’ny filazana fa tsangan’olona tsy masi-madidy ity praiministra ity, nefa tena hitondra ny familiana ny tetezamita no niandrandran’ny maro azy. Mbola hanaiky ny ho saribakolin’ny sasany amin’izao fitondrana izao ihany ve ity olon’ny marimaritra iraisana ity?

Malahelo tanteraka ny fianakaviana Ravalomanana amin’izao fotoana izao. Manontany tena ihany koa, “ sanatria ve efa very ny fanahy maha –olona? Dia natakalo tsikalakalam-bola sy voninahitra ve ny tsikalakalam- pihavanana”? Na teo aza ny fiangaviana mafy natao an-dRajoelina ny mba hamelany an’i Lalao Ravalomanana hody an-tanindrazana hitsidika ny reniny, Razaiarivelo Helmine na Bebe Razay, dia “ fo vato” no setriny. Amin’ny maro dia tsy tokony angatahina akory ny fodian’ny teratany Malagasy eto an-tanindrazany, saingy efa izay moa no làlana napetraky ny fitondrana tetezamita dia nanaraka ny fianakaviana sy ny ankolafy Ravalomanana. Marary mafy Bebe Razay ankehitriny, saingy tsy misy fanafany afa-tsy ny ahita ny zanany. Tsy mitsahatra miala nenina amin-dRajoelina ny fianakaviana Ravalomanana ary miantso ny fianakaviam- be iraisam-pirenena hanara-maso ny fanajana ny zon’olombelona eto Madagasikara. « Mitodika amin’ireo Malagasy izay nahafantatra an’i Neny, manana izany hoe Reny, ary indrindra fa izany Bebe izany ny fianakaviany tamin’ny fanambarana navoakany. Tiavo izy ary kolokoloy tahaka ny anakandriamaso ary arovy araka izay azonareo atao, fa tsy misy tahaka ny Reny, ary tsy voavidimbola izany fitiavana izany. Marary mafy i Bebe Razay. Namerina ny fangatahany i Bebe Razay mba hifankahita amin’ny zanany vavy, Lalao Ravalomanana, mialoha ny nidirany ao amin’ny “Réanimation” ny alahady maraina teo. Mafy, tena mafy amin’ny zanaka lahy Malagasy izany tsy mahazo manatanteraka valim-babena izany, ary dia ny fitondram-panjakana malagasy ihany no vato misakana, kanefa ny adidy tsy an’olon-dratsy. M a n a o a n t s o a v o amin’ny Fianakaviam-be Iraisam-Pirenena ny Firenena Malagasy mba hijery haingana ny vahaolana hoan’i Madagasikara, ary miarahaba azy amin’ny ezaka izay efa ataony. Hisoratra ny tantara ary tsy mbola tara loatra ny fifampihavanana, tsy mbola tara loatra ny fifamelàna ary ho vokatr’izany dia hiverina indray ny Fahafahana sy ny Fahamasinana eto amin’ny Firenena. Homba antsika mandrakariva anie Andriamanitra ». Tsara no manamarika fa nandeha be ny resaka hatry ny omaly fa efa tonga eto antanindrazana Ravalomanana Lalao. Araka ny fanamarinam- baovao kosa dia manizingizina ny fianakaviana fa tsaho niniana naely fotsiny izany hatramin’izao.

Ny marainan’ny omaly Alahady dia voatery tsy maintsy nampidirina eo anivon’ny sampana fameloman’aina na “ réanimation” Rtoa Helmine Razaiarivelo, renin’I Madama Lalao Ravalomanana. Tokony tamin’ny 3 ora maraina araka ny vaovao voaray teo anivon’ny fianakaviany eto an-toerana dia “ niharatsy ny toe-pahasalamany. Tratry ny Accident Vasculaire Célébral-AVC ny tenany ary nalemy vokatr’izay ny ilany havia”. Ny mba ahita ny zanany vavy, Ramatoa Lalao Ravalomanana, no tena zava-dehibe sy ahatsara azy, hoy ireo akaiky azy. Efa nisy ny delegasiona notarihin’ny ministra Olga Ramalason nangataka ny hihaona tamin’ny filohan’ny tetezamita saingy tsy nety noraisin’ Andry Rajoelina io delegasiona io hatramin’ny fotoana farany. Efa nampanantena moa ny filohan’ny tetezamita fa hijery fotoana handraisana ny ankolafy Ravalomanana izay mangataka amin’ny tokony hampodiana an’I Lalao Ravalomanana hitsidika ny reniny. Ny eo anivon’ny governemanta iray manontolo izay tarihin’ny praiministra Omer Beiriziky dia tsy manana olana amin’ny hampodiana an’I Lalao Ravalomanana. Dia andrasana izany izay “fandinihana lalina” handraisan-dRajoelina fanapahan-kevitra momba ity raharaha mety hanohintohina ny zo sy ny fahamendrehana maha-olombelona araka ny soa toavina Malagasy sy iraisam-pirenena ity.

Tsy manaiky ny Bianco fa tsy maintsy miatrika ny fanadihadiana azy ny praiministra lefitra misahana ny fahasalamana, ny profesora Alain Tehindrazanarivelo. Na dia tsy namoaka mazava ny sora-bola nahodinkodina aza ny talen’ny Bianco, ny jeneraly Faly Rabetrano, dia fantatra fa tsy maintsy hitondra ny fanazavana momba ny fanjavonan’ny 700 tapitrisa Ar teo anivon’ny kitapom- bolan’ny ministera ity profesora ity.Tsiahivina fa nandritra ny valan-dresaka ho an’ny mpanao gazety dia efa nanipika tsara ny Bianco tamin’ny alalan’ny tale jeneraliny fa “tsy voaaron’ny immunité parlementaire” ity tompon’andraikitra voalohan’ny fahasalamana teo aloha ity. “ Efa nandeha mialohan’ny naha-Cst azy mantsy ny fanadihadiana rehetra mikasika ilay fanodikondinam- bola”. Fa ankoatra ny profesora Tehindrazanarivelo dia fantatra ihany koa izao fa hisy ministra teo aloha, ary efa lasa Cst amin’izao, no ho antsoina ho hadihadiana eny anivon’ny Bianco. Raharaha fanodikondinambolam- panjakana ihany no iantsoana azy ireto. Voalaza teo fa olona efa nitana andriaikitra ambony izy ireo ary olona saika niara-dàlana tamin’ny filoha teo aloha Ravalomanana, saingy nisafidy ny hisintaka. Andrasana ny hiafaran’ity raharaha ity, fa raha ny Bianco manokana dia efa nanambara fa tsy hihemotra velively amin’izay mety endrika fampitahorana atao aminy. “Tsy ny firesahana amin’ny haino aman-jery ny vontoatin’ny raharaha na ny fiampangana ny Bianco ho manao ramatahora na koa mamoaka antontan-taratasim- panadihadiana noho ny mety ho firehana politikan’ny tsirairay voakasiky ny raharaha toy izao akory no hampiova ny vokatry ny fanadihadiana natao, fa misy ny rafitra mahefa natao handray ny vokatry ny asan’ny mpikaroka fandikan-dalàna toy ny Bianco, dia ny fitsarana izany, koa aoka hajaina ny fahaleovantenany” hoy ryzareo avy amin’ny Bianco.

Fantatra fa hitory CT iray ny ministeran’ny fiompiana. Tsotra ny antony. Nivarotra tany tamina olontsotra maro any amin’ny faritra Analanjirofo ity Ct iray ary dia nilaza fa nirahin’ny ministra Ihanta Randriamandranto. Nisy mihitsy aza moa taratasy voasonia izay nasehon’ity CT ity ireto olona nivarotany ity tany ity. Mitentina 240.000 ar ny tany 15m x15m raha ny vaovao azo. Saika niteraka korontana teo amin’ireo mponina any Fenoarivo Atsinanana ity tranga ity, ny 7 Febroary lasa teo, raha tsy voafehy haingana. Nisy moa ny fitsidihana natao tany an-toerana nahafahana nanamarina ny fisian’ireto olona izay mibodo tanin’olona tsy aradàlana ireto. Fantatra izao fa ho torian’ny ministeran’ny fiompiana ity Ct ity noho ny fisolokiana. Nanamarika ireo tompon’andraikitra ao amin’ny ministera fa tsy mbola nanome alalana olona hivarotra tany na aiza na aiza. Tsy kely làlana marina ny ratsy ary manana fahasahiana diso toerana ity CT ity. Manaporofo izao ny mahatany tsy tan-dàlana ny eto Madagasikaraka satria na mpitondra fanjakana aza dia mahavita misoloky tsotra izao ny vahoaka. Amin’izay tsy mamely lavitra fa ny ao an-trano ihany no naripaka satria dia samy ao amin’ny fitondrana ao ihany.

Mizaka ny tsy rariny ny mpandeha amin’ny fiara fitateram-bahoaka eto Antananarivo efa hatramin’ny 1 novambra 2012 teo. Pingapinga ny vondron’ny kopetrativa UCTU nampiakatra ny saran-dalana ho 400 ariary, kanefa fiara godraka sy maloto, miampy resevera voretra sy mpanao « vodihazo » sy ira-botry ny pandeha no betsaka. Tsy nisy niaro ary tsy nanana safidy ny vahoaka ka nihafy sy niharitra an’io fiakaran’ny saran-dalana io. Tsy hita izay hetsiky ny mpiaro ny zon’ny mpanjifa fa mody manao fanambarana izy ireo, eo imason’ny mpanjifa kanefa mifampiraharaha amin’ny mpitatitra aty ambadika. Tsy nisy nahavaha olana ihany koa na ny kaominina Antananarivo renivohitra , na ny ministeran’ny fitaterana na ny filohan’ny tetezamita. Mbola difotra ao anaty fahasahiranana tanteraka ny firenena sy ny vahoaka ao aminy, saingy tsy nisalasala nampiakatra saran-dalana ny mpitatitra. Nampanantena izy ireo fa hisy ny fanatsarana ny kalitaon’ny asa fitaterana sy ny fanavaozana ny fiara miasa ao anatin’ny roa volana. Efa telo volana ity no lasa, ireo taxibe mpanao ny sarandalana 400 ariary mihitsy no tsy manaja mpandeha, tsy manaja ny asany kanefa ny fiara ampiasaina mampidi-doza . Tsy tanteraka ny nampanantenain’ny filohan’ny UCTU, Andrianambinintsolomora Bernardin izay nangataka roa volana ahafahan’ny mpitatitra manatsara ny asany.

Hamoaka ny fehinkeviny momba ny dinika mangina ny CENIT rahampitso. Fehin-kevitra na hitazona ny heviny momba ny fifidianana filohampirenena no atao mialoha, na ihany koa hanaraka ilay fangatahan’ingahy Andry Rajoelina ny hanaovana ny latsa-bato ho fifidianana depiote. Ho tonga ihany koa etsy ankilany ny fanambarana amin’ny fomba ofisialy ny hanaingana ny mpifidy handatsa-bato ny 8 mey ho avy izao, ary ho hita eo izay fifidianana hatao. Etsy andaniny dia efa mandeha sahady ny feo momba ity fivoriana ataon’ny vaomiera manokana momba ny fifidianana ity, satria toa tsy misy fitokisana sahady mety hipetraka amin’ity vaomiera ity. Ny antony, dia toa mitady hirona any amin’izay fanirian’ny filohan’ny tetezamita izy ireo, fa nahoana raha tonga dia nolavina avy hatrany izany fikasana hanao fifidianana solombavam-bahoaka izany? Raha misy olona mikasa hanao fifidianana filoham-pokontany ve hoy ihany ny mpitazana, dia hisavorovoro saina toy izao ireto CENIT ireto, ka hanao konklavy toy izao? Aiza no tena fahaleovantenan’ity mpikarakara fifidianana ity e? Dia ho hitantsika eo izay fanambarana hataony, fa tsy kilalao anie rey olona ity fiainam-pirenena ity e?

Ny 2 febroary izao no handao an’i Madagasikara i Leonardo Simao, iraky ny Troika-Sadc. Handinika ny momba ny fampodiana an’Atoa Marc Ravalomanana moa no tena votoatin’ny diany eto amin’ny firenena. Nisy ny fihaonany amin’ireo hery politika sy ankolafy nandraisana ny hevitra avy amin’izy ireo. Na manaja ity iraky ny Sadc ity aza ireo mpanao politika dia tsapa fa tsy manana fahatokisana loatra aminy ny ankamaroan’ny Malagasy. Samy nahatsapa ny rehetra fa « korontana hatrany no ao aorian’ny fandalovan’i Leonardo Simao eto an-tanindrazana ». Mby ao antsain’ny maro mantsy ny dika vilana nataony tamin’ny fanambaran’ny Sadc, ka nahatonga fikorontanan-tsaina. Re izao fa dia miainga any ny « hetsika » entina hanoherana ny fandraisan’andraikitr’ity tompon’andraikitra vahiny ity amin’ny krizy Malagasy. Mihevitra ny hanao fihetsehana eo anoloan’ny biraom-pifandraisan’ny Sadc eny Ivandry ireo manohitra an’i Leonardo Simao. Fotoana entina hanehoana amin’ireo solontenan’ny Sadc eto an-tanindrazana fa « tsy mila Simao intsony ny Malagasy » hoy ny fanampim-baovao.

Resy lahatra ny farany! Tonga nanao fanambarampananana teny anivon’ny Bianco omaly atoandro ireo zandary maro be galona notar ihan’ny lehibeny ny Jeneraly de division Ravalomanana Richard. Efa ela no nanao antso ny hanaovana izany fanambaram- pananana izany ny teo anivon’ny Bianco, saingy omaly izany vao nilatsahan’ny fanahy masina ireto mpampihatra lalàna ireto. Fa nisy inona hoy ny mpi tazana no dia at y amin’ny fiafaran’ny tetezamita toy izao, vao mihazakazaka toy izao izy ireo? Hivadika tokoa ve ny glôby hoy ny olona no dia nihazakazaka haingana ireto manam-boninahitra ireto nilaza izay fananany, sao tonga ny ampamoaka any aoriana any, ka hisy hilaza fa nitombo harena tampoka izy ireo? Ny vavan’ny mpitazana moa tsy azo ferana, satria nahoana tokoa tany aloha tany no tsy mba nisy niraika tamin’izay antso avo nataon’ireto Bianco ireto izy ireo. Nilaza ny manamboninahitra Ravalomanana, fa tsy handeferana izay tratra amin’ity kolikoly ity, ary tsy hananan-kavana io, satria efa nisy ny traingo tamin’izany, eny na dia arivo ariary aza. Ny tena mampalahelo ny vahoaka, dia maro ireo nitombo harena tampoka tao anatin’izao tetezamita izao, ary tsy azo afenina ny fieboeboan’ny olona notolorana fahefana tao anatin’izay efa-taona izay. Toa nahakivy ny maro ihany koa ny asan’ity bianco ity, satria efa betsaka ihany izay mpitondra niala tao anaty fitondrana izay, saingy mba hatraiza ny fanaraha-maso ny fananany taorian’ny naha-voaongotra azy ireo tao anaty f i tondrana? Sa mba style fotsiny ity bianco ity? Ho hita eo ny tena andraikiny, satria efa mitombo izao ny olona sahy mametraka ny momba ny fananany eny anivon’ity sehatra iray izay miady amin’ny kolikoly ity.

Io fifidianana izay heverina ho tontosaina ny 8 Mey io angamba no fifidianana hisy kandida ho filoham-pirenena be indrindra teo amin’ny tantaran’i Madagasikara. 10 farafahakeliny aloha izao ireo efa nanolo-tena, na natolotry ny antoko ho kandida. Efa saika nanao valan-dresaka ho an’ny manao gazety izy ireo namelabelatra ny programan’asany. Hita tokoa fa misy ireo maneho ny fahavononany hitondra ny firenena ary efa tsikaritra ety am-boalohany fa manana lalam-bola iatrehana ny fifidianana amin’ny ankapobeny, raha tsy ny fandoavana ny antoka na “caution” mitentina 50 tapitrisa Ar fotsiny no asian-teny. Vitsy ihany anefa izy ireo. Satria misy kandida dia natao hanaparitaka vato fotsiny ihany ary na ny fandaharan’asany aza toa kitoatoa. Ary na izy tenany aza moa tsikaritra fa tsy resy lahatra amin’ny zavatra teneniny. Raha ny fantatra dia misy manakarama ireo olona ireo hirotsaka ho kandida ka ny tanjona dia tsy ho lany mihitsy fa ny hanaparitaka vato fotsiny tsy hisian’ny “premier tour dia vita”. Mba hiitatra lavalava kokoa ny tetezamita. Manaitra ny sain’ny maro ny hoe “ aiza no ahitana vola amina tapitrisany maro hanaramana kandida maro hanaparitaka vato? Raha misy fitiavana tanindrazana tokoa ve tsy aleo hanasoavana ny firenena ireo vola mihodina ireo. Farafahakeliny mantsy manana 100 tapitrisa Ar isaky ny kandida eo ho eo no eo am-pelatanana iatrehana fifidianana iray satria tsy maintsy karamaina koa ilay kandida mersenera. Asa rahateo tsinona ny azy. Efa mivonona ny ho very vola ihany koa ireto manarama kandida ireto satria azo an-tsaina fa ho vitsy ireo kandida hahazo ny 10%. Ny 8 Martsa izao no tena ho fantatra ireo kandida ofisialy amin’ny fifidianana raha tena hisy tokoa izany, ary raha ho tanterahina amin’ny 8 Mey tokoa, araka ny tetiandro nomen’ny Ceni-t sy eken’ny fianakaviam-be iraisam-pirenena ny fifidianana filoham-pirenena.

Tontosa ny sabotsy teo tetsy amin’ny FJKM Isotry Fitiavana ny fiaraha-miombom- bavaka ho fanehoana ny fiaraha-mitondra ny mavesatra amin’ny filohan’ny FJKM mivady sy ny firenena ary ny mpino FJKM. Mialoha izay araka ny fandaharam-potoana nofaritan’ireo mpikarakara, dia nisy ny lakolosy fanairana nataon’ny fiangonana FJKM in-3 miantoana. Naneho ny heviny tamim-pahanginana ireo mpitandrina FJKM avy eo ka nilahatra nihazo an’Isotry Fitiavana rehefa avy niaraka nanomam- panahy tao amin’ny Foibe FJKM. Ankoatry ny vatsim-panahy nentina nankaherezana ny kristiana, dia nandrasan’ny maro ny fanambarana niraisan’ireo mpitandrina rehetra. Nizara telo mazava tsara ny fanambarana. Nisy aloha ny fampahatsiahivana ny antsojay nahazo ny FJKM “nanomboka tamin’ny 17 Marsa teny amin’ny Episcopat, nitohy tamin’ny fakana trano fiangonana, ny fananan’ny Fiangonana tany amin’ny toerana maro samihafa, ny fanaovana zinona, fampihorohoroana, fanenjehana sy fanagadrana ary fandatsahan’aina Mpitandrina sy ny ankohonany, ny fanakatonana tsy ara-dalàna sy tsy ara-drariny ny RADIO FAHAZAVANA sy fanagiazana ny fitaovana”. Eo anatrehan’izany toe-javatra izay heverin’ireto mpitandrina ireto fa “mampahory, mampahantra, sy mampikaikaika ny mpiara-belona dia: Mitaky ny hanaovana ho vaindohan-draharaha ny fampanjakàna ny Fandriampahalemana, fanajàna ny fahafahana, ary ny famerenana ny hasina sy ny zo maha olona. Mitaky ny fampitsaharana ny fampihorohoroana amin’ny endriny rehetra. Mitaky ny hampitsaharana ny antsojay sy ny herisetra atao amin’ny Fiangonana sy ny olom-piangonana, Mitaky ny hanokafana tsy misy hatak’andro, tsy misy fepetra ny RADIO FAHAZAVANA” ireto mpitandrina ireto.

N o h a m a f i s i n ’ n y Arsevekan’Antananarivo, Mgr Odon Marie Arsène Ra z a n a k o l o n a , f i l o h a v a o v a o n ’ n y F F K M ( F i o m b o n a m b e n ’ n y Fiangonana Kristiana eto Madagasikara) fa anisan’ny asa iandraiketan’ny FFKM amin’ity taona ity ny fikarakarana fampihaonana ireo mpanao politika sy mpikambana ao amin’ny firaisamonim- pirenena ho famahana ny krizy. Tsy mbola nambarany kosa anefa ny daty sy ny mety ho endrikendrik’izany fampihaonana izany. Ny Mgr Odon Marie Arsène Razanakolona indray izao no filohan’ny FFKM amin’ity taona 2013 ity ary anisan’ny andrandrain’ny maro hitondra ny anjara birikiny amin’ny famahana ny olana sy amin’ny fanelanelanana ny FFKM amin’ny maha- Raiamandreny am-panahy azy. Ny FFKM rahateo dia nanamafy ny fanapahankevitra izay noraisina nandritra ny komity lehibe farany notontosaina tamin’ny taondasa ka nametraka ny tokony hisian’ny fampihavanana ny olombelona amin’Andriamanitra sy ny olombelona samy olombelona. Asa mandavantaona ny fampihavanana ka tsy irotorotoana.

Lasa izao! Tsy hibolisatra intsony ny fanapahan-kevitra ny mpizaika maro tonga niatrika ny kongresy lehibe notarihan’ny filohan’ity antoko ity, Sarah Georget ny sabotsy tontolo andro teo tetsy amin’ny Carlton Anosy. Nafana fo ny mpizaika ka tsy namela mahazo tamin’ireo tarigetran’ity antoko ity, dia ny hisian’ny fiovana maharitra hizorana any amin’ny fampandrosoana mipaka isam-batan’olona, ary ho firenena vanona. Mila olona sahy mandray andraikitra izy ireo, ary izay no nanosika ny mpizaika rehetra hanolotra an-dramatoa filohany ho kandida filoham-pirenena amin’ny faha-8 mey ho avy izao. Handray anjara amin’ny fifidianana izay ho tanterahina manerana ny nosy rehetra eto ity antoko ity, ary hatramin’izao aloha, dia mbola izy irery no hany vavy tokana sahy nilaza ampahibe-maso fa hirotsaka ho filoham-pirenena raha ny amin’ity taona ity no asian-teny. Isan’ny nitaky ny tsy ahafahan’ny filoha teo aloha Ravalomanana sy ingahy Andry Rajoelina tsy hilatsaka koa ny Maitso, ary azo heverina fa fahombiazana ho azy ireo ny naha-tanteraka ilay Ni… Ni…. Tonga nanatrika izao fivoriana izao ny mpikambana ao amin’ny maitso avy any ivelany, izay isan’ny nanome hery ihany koa ny mpikambana teto an-toerana. Voalaza fa isan’ny antoko manara-penitra amin’ny fanarahan-dalana momba fitsipika mifehy ny antoko izy ireo. Any amin’ny fifidianana izany no ahitan’ny herin’ny antoko e, maro ihany ireo hifaninana amin’ity toerana masina ity koh.

Hisedra voalohany an’ireo mpanohitra hidina an-dalambe izay tarihan’ny “Mandatehezan’ny Mpanohitra ho an’ny Fanafahana an’i Madagasikara”, anio, ny lehiben’ny CIRGN, ny kolonely Rakotomahanina Florens. Io no fanentanana sy fitarihana olona hidina an-dalambe voalohany hataon’ny mpanohitra ny fitondran-dRajoelina, amin’ity taona 2013 ity. Hiainga eo amin’ny Esplanade Analakely izy ireo, anio 17 janoary ary hihazo ny kianjan’ny demokrasia eny Ambohijatovo. Ho fanamarihana ny faha efa-taona nitokanana izany “Kianjan’ny demokrasia” izany ; hisy ny fametrahana ny fehezam-boninkazo eo amin’io kianja io fa tsy hisy kosa ny kabary. Andrasana izay hiseho satria tsy nihevitra ny hangataka alalana mihitsy ireto avy amin’ny mandatehezan’ny mpanohatra ireto. Nanao antso ho an’ny mpitandro filaminana kosa anefa ny mpanohitra mba hiaro ity hetsika am-pilaminana ity. Mety hisy ve noho izany ny fanakanana mety hataon’ny Emmo-Reg sa hisy tokoa ny fiandrasana an’ireo mikasa ny hihoam-pefy sy hanararaotra an’ity hetsika ity ? Ho hita eo ! Raha ny eo amin’ny Espanade Analakely sy ny kianjan’Ambohijatovo dia tsy misy afa-tsy 300 metatra eo no elanelany. Toerana ahitana olona maro mifamezivezy izany lalana izany, eo koa ny birao sy toeram-pivarotana ary banky. Mety ho tolo-tanana amin’ny fiarovana ve sa tifitra entona mandatsa-dranomaso no ho valin’izany antso miantefa amin’ny mpitandro filaminana izany ? Ny hetsika rahateo tsy nahazo alalana avy amin’ny prefektioran’ny polisy eto Antananarivo Renivohitra. Tsiahivina anefa fa efa hatrany am-boalohany, nandritra ny fitokanana io Kianjan’ny demokrasia io no efa nilaza ny ben’ny tanàna teo aloha, Andry Rajoelina fa : ” Tsy ilàna fahazoan-dalana mihitsy ny fanehoan-kevitra ao Ambohijatovo nanomboka ny 17 janoray 2009.” Ny mpanolon-tsainan’ny tanànan’Antananarivo koa anefa, nampihantona ny maha Kianjan’ny demokrasia ny eo Ambohijatovo, hatramin’ny herintaona. « Ny kianjan’ny demokrasia dia hitambaran’ny Malagasy rehetra ka iza, indrindra ny olona nitokana azy tamin’ny 2009 no ahasahy hilaza ankehitriny fa tsy mendrika izany kianjan’ny demokrasia manara-penitra izany ny Malagasy liam-pivoarana, liam-pandrosoana, liam-pahafahana, liam-palalahana ? Rehareha sy tabian’ny Malagasy rehetra manerana ny Nosy ny manana io kianjan’ny demokrasia io », hoy i Lalatiana Ravalolomanana. Ho hita eo izay hitranga satria miankina amin’ny fifehezan’ny mpitandro filaminana ny raharaha ihany no mampisy korontana na tsia. Mety tsy ho mpitandro filaminana koa anefa no hifanehatra amin’ny tarik’i Lalatiana Ravololomanana fa mety ho olona voakarama hanakorontana tahaka izay niseho tamin’ny hetsika nataon’ny MDM tany Toliara.

Loharanom-baovao tena azo antoka no nanamarina fa “ fanerena tsotra izao an-dRajoelina tsy hirotsaka no anton’ilay fihaonana tany Tanzania farany teo “. Nisy tokoa ny fifanarahana vita izay manodidina izay didy izay. Raha toa ka miziriziry tsy maintsy hirotsaka Rajoelina, dia efa nisy fepetra hentitra nifanomezan’ny fianakaviambe iraisam-pirenena. “ Hiala eto Madagasikara ireo mpamatsy vola sy ireo fianakaviambe iraisam-pirenena raha ho kandida Andry Nirina Rajoelina”. Ny vahoaka rehetra mahatsapa fa tena ho voka-dratsy ho an’ny firenena izany satria dia hitoka-monina I Gasikara, ary ho tapaka avokoa ny lalan’ny famatsiam-bola ara-dalàna rehetra. Ny mpomba ny filohan’ny tetezamita irery ihany angamba no mahita fa tombontsoa be no azo amin’ny fialan’ny mpamatsy vola sy ny fianakavimabe iraiam-pirenena eto. Tahaka ny tsy nahitany ny voka-dratsin’ny fahatapahan’ny AGOA. Ny filohan’ny tetezamita rahateo toa efa nanomana ny sain’ny vahoaka tsy mandady harona fa “ mahavita tena tsara i Madagasikara tsy misy mpamatsy vola, satria tsy mibaby trosa ary manana ny amby ampy”. Porofon’izany ny fahavitan’ireo zava-bita manara-penitra izay tsy misy trosa na ny Ariary aza fa fanomezana, na koa volan’ny filohan’ny tetezamita manokana. Ny kianja, ny coliseum, ny hopitaly, ny totohabato, ny lalan-kely ,ny TGV. Ireny rehetra ireny dia vokatry ny “ fahaiza-mitantana” avokoa, hoy Rajoelina. Ho an’ny mpanara-baovao dia tsy hanaiky ny tsy hirotsaka izany Rajoelina. Ireo tetik’asa rehetra vinavinainy dia aorian’ny fifidianan avokoa vao ho vita, ary raha ny fahitana ny toe-draharaha dia Rajoelina no mihevitra ny hitokana azy amin’ny maha filohan’ny repoblika faha 4 azy, na koa amin’ny maha filohan’ny tetezamita azy ihany. Sarotra aloha ny hanombana ny ao an-tsain’ny olona, saingy ity tranga ity dia efa hita soritra ny mety hiafarany. Amin’ny fotoana hanoratana izao lahatsoratra izao dia efa manao ny fanambarany hovakiany ka hilazany ny hirotsahany na tsia i Andry Rajoelina. Miandry ny tohiny ny rehetra sisa.

Manohy manazava ny sain’ny mpomba an-dRavalomanana ireo mpitari-tolona isak’izay mandray fitenena eo amin’ny Kianjan’ny finoana. “ Raha nanambara ny tsy hilatsahany ho fidiana ny filoha Ravalomanana dia maro ireo sahiran-tsaina. Aza miraharaha an’izany isika mpitolona, fa ireo nitaky ny NI… NI ireo ihany no hitaky atsy ho atsy ny hirotsahan’ny filoha Ravalomanana. Efa mizotra mankany manko izao ny toe-draharaha”. Amin’I Zafilahy Stanislas dia “tsy azo hodivirana ny filatsahan-dRavalomanana ho fidiana raha midrikina hirotsaka Rajoelina araka ny efa nanamarihan’ny mpiandraiki- draharaha alemana azy. “Hamafiso ny finoana fa tsy maintsy ny filoha Ravalomanana ihany no afaka hanavotra ny firenena”, hoy ity filoha lefitry ny kongresin’ny tetezamita ity. “Tsy miantehitra amin’ny hazo boboka mihitsy ny mpanohana an-dRavalomanana”. Afa-baraka Manohy ny fanehoankeviny I Zafilahy Stanislas. “ Lany fanahy Rajoelina ka nirediredy sy nanangana ady amin’ny vondrona iraisam- pirenena. Tsy zakany ny fahatapahan’ny fifanampiana sy ny tsy fahazaona ny fankatoavana iraisam-pirenena nandritra izay 4 taona latsaka izay. Ny olana anefa dia sintomin-dRajoelina ho afa-baraka miaraka aminy ny Malagasy”. Amin’ity Ct ity dia mila ny fahatongavantsaina ny rehetra iny teniteny foana nataon’ny filohan’ny tetezamita teny Iavoloha iny, toy izany koa ireo miaramila izay milaza fa tandroka aron’ny vozona. Namafisin’I Zafilahy Stanislas fa “ latsabato sisa no atao fa efa vita ny fifidianana”. Mahay làlana Nasian’ny Ct Zafilahy Stanislas fanamarihana koa ny “ fanalam-baraka” nataon’ny ministry ny serasera ny filohan’ny kongresin’ny tetezamita. “ Tsy ianao mihitsy ingahy ministra no hilaza ho mahay làlana mihoatra an’I Mamy Rakotoarivelo. Efa nahavita “ mandat” maro teo anivonin’ity andrim-panjakana ity ny tenany vao lasa filohan’ny kongresin’ny tetezamita. Tsy teniteny foana iny voalazan’ny filohan’ny Kongresy iny fa ny voasaoratra anatin’ny tondrozotra izay efa lasa làlana manan-danja eo amin’ny sehatra iraisampirenena no nambarany. Tsy ny lalam-panorenana izay nataonareo akory no ambony mihoatra io tondrozotra io.

Hatao ny lalana mihazo makeny amin’ny seranampiaraminidina eny Ivato e… manomboka ny volana ambony no hanaovana izany, ary volantsika madio no hanaovana izany, fa tsy misy famatsiam-bola any ivelany. De gaga marina elah, mandre izany, satria vita ny 8 martsa izao anie ny fotoana ahafahana mijanona amin’io seza maha-filohan’ny tetezamita io, raha toa ka hilatsaka ianao e. Toa mandidy manapaka ery ingahirainy omaly nilaza fa ny asa tsy maintsy atao, ary aleo hanenjika izay hanenjika fa ny olona tsy manao asa ihany no be vava. Ny manaitra dia ny lalana eto an-drenivohitra aza tsy vitanao ireo goaka be sy feno lavadavaka koa lalana inona indray no tadiavina hampandriana adrisa ny vahoaka ? Amboary aloha ny mankany Ambatondrazaka, izay nambara fa ho vita ao anatin’ny fotoana fohy, saingy hatramin’izao toa lasanko vavany fotsiny ihany izany. Raha tena ho vita io, fa nahoana no dia ny eto andrenivohitra ihany no totofana foto-drafitr’asa fa ny any amin’ny faritra angaha tsy mba manana olana? Ny nanaitra, dia nanilihana ny fampiakarana karama any amin’ny Praiministra sy ny ministra tompon’andraikitra. Fa rehefa inona no hieràna amin’izy ireo, ary rehefa toy inona ihany koa ny handraisana fepetra manokana ataonao samirery? Nahoana raha tenenina avy hatrany hoe tsy misy vola hampiakarana ny karaman’ny mpiasam-panjakana dia vita e. Ny mandidy dia homana anie izao no tena malaza, ka ataovy amin’izay hitiavanao azy e. Kabary izay miendrika fihantsiana amin’ny malagasy iny omaly iny, ary mbola fihantsiana amin’ny sehatra iraisam-pirenena, satria rehefa tsy nahita rirany tany ingahy filoha, dia manao ranomason-jorery ao andapa. Na dia nampiaka-peo mafy aza ny tandapan’ity zandry kely ity, fa tsy hisy kabary politika, dia niteny politika izy. Fa maninona raha notsorina hoe tsy hiteny hoe hilatsaka izy na tsia dia vita, fa nofitahina fotsiny ny vahoaka e. Ka ahoana, mbola ilaina ve ny sehatra iraisam-pirenena sa tsia? Handà izay havoakan’ny SADC atsy Dares Salaam rahampitso ve izany ity Rajoelina ity sa ahoana? Tsory ny resaka fa tsy mila fanampiana any ivelany intsony dia vita e. Efa mba be ihany anie izay vava izay, saingy aiza isika hatramin’izao. Tsy hisy mpitondra nanongam-panjakana ho tafakatra eo amin’ny fitondrana intsony, fa efa leo ny vahoaka, ka na hisy lalana eran’ny tanàna ho vitaina ao anatin’ny fotoana fohy aza tsy adala ny olona ka mbola hanaiky ny hidirany any anaty kizo indray. Sa ahoana, hoy ianareo?

Amin’ireo kandida maro izay maneho am-bava fotsiny aloha ny fahavononany hirotsaka ho kandida amin’ny fifidianana ho filohan’ny repoblikan’i Madagasikara dia pasitera Maihol no tombanan’ny maro amin’izao ho tsara toerana indrindra. Ny antony dia tsotra. Izy aloha amin’izao no azo lazaina fa nahavita ny fitetezam-paritra eran’ny Madagasikara nahafahany nihaona mivantana amin’ireo vahoaka mipetraka amin’ireo tany lavitra andriana. Tsara toerana ihany koa izay satria dia izy izao no isan’ny kandida manana mpanohana maro indrindra raha ny antontan’isan’ ireo mpino Apokalipsy eran’ny Madagasikara no ifotorana. Raha ny fantatra dia efa maro amin’ireo olona ambony sy tompon’andraikipanjakana amin’izao no efa niditra ho mpino ao amin’ny Apokalipsy. Raha mbola variana miady an-trano ny antoko sasany, ny hafa mandroso mihemotra tsy manana fotokevitra tsara, dia hita ho misoko mangina ity kandidan’ny GFFM (Gideona Fandresena ny Fahantrana eto Madagasikara) ity. Raha manaraka tsara ny vaovao taterina dia efa tsara homana ny pasteur Maihol. Ireo mpomba azy kosa dia efa tsara hofana amin’ny andraikitra tokony ho raisina rehetra. Nandritra ny fihaonana faobe nataon’ireo mpino Apokalipsy dia tsikaritra fa efa namelarana karpetra mena « tapis rouge » mihitsy izy mivady. Dia manofahofa tànana ireo mpihoby mitandahatra amin’ny ankilan’ny làlana roa izay lalovana. Rehefa akaiky ny toerana dia raikitra mihitsy ny « bain de foule » hoy ny filazan’ny rehetra azy. Tsy hadino moa izany ireo mpiambina na « garde du corps » mandeha fiara tsy mahataho-dàlana sady mandefa kiririoka, manaraka azy rehefa mivoaka izy. Moa va tsy efa filoham-pirenena mihitsy ? Amin’izao dia fantatra fa efa manana ny tondrozotrany sy ny drafipiaraha- monina entiny hampandrosoana ny firenena ity kandida ity. Ankoatra ny asa mafy ataony handresen-dahatra ny vahoaka hifidy azy dia manana fahatokisana be amin’ny faminaniany pasitera Maihol. Tombon-dahiny amin’ireo kandida hafa izany raha ny tombana ihany.

Raha tsy misy ny fanemorana ny daty ahafahan’ny antoko politika manoratra ny momba azy ao amin’ny rejisi-pirenena ao amin’ny ministeran’ny atitany dia ho vitsy ny kandidà ho afaka hirotsaka hofidiana. Amin’ny alarobia 9 janoary izao no daty noferan’ny ministeran ‘ny atitany fa tsy maintsy hanaovana io fanoratana ny anaran’ny antoko ao amin’ny rejisi-pirenena io saingy mbola 25 monja hatramin’izao no nahafeno ny fepetra. Ireo 25 ireo ihany noho izany no afaka hanolotra kandidà amin’ny fifidianana filoham-pirenena hatreto. Tsy fantatra kosa na ahatratra ny fe-potoana efa nofaritana ireo antoko hafa amin’ireo 343 voasoratra ao amin’ny ministeran’ny atitany? Ny antoko AVI manokana tamin’ny alalan’ny sekretera jeneraliny dia nanasongadina fa tsy tokony ho maro loatra ny antoko eto Madagasikara fa tokony hitambatra ireo izay mitovy firehana. Heverin’ity antokon’i Norbert Lala Ratsirahonana ity fa telo ihany no firehana tokony hisy. Notanisainy tamin’izany ny antoko ankavanana, ny antoko ankavia ary ny antoko afovoany. Mbola olana ho an’ireo antoko samihafa hatramin’izao ny tsy fahavitan’ny kongresiny isanisany. Ny kongresy mantsy no ahafahana mamaritra ny tena mpitantana ny antoko politika tsirairay satria ilaina amin’ny antontan-taratasy ity lisitry ny mpitarika ny antoko ity. Raha ny fanazavan’ny ao amin’ny ministeran’ny atitany dia olana hafa koa ny foibe toerana misy ny antoko tsirairay. « Fanaon’ny antoko politika hatramin’izay ny mamaritra ny foiben-toerany ao an-tranon’ny filohan’ny antoko kanefa takian’ny lalana vaovao mifehy ny antoko politika fa tokony hanana tany sy trano hatao foibeny ny antoko politika tsirairay», hoy ny talen’ny kabinetran’ny ministeran’ny Atitany, Rakotoarinivo Thierry. Olana hafa koa anefa ny tsy fananan’ny antoko politika ny vinam-piaraha-monina. Ho an’ireo antoko niady na nisaraka indray kosa dia nambaran’ny ministeran’ny atitany fa izay nahazo « récepissé » voalohany ihany no fantatry ny ministeran’ny Atitany.

Kandidà maivana raha Rajoelina no hifaninana ho filoham-pirenena aminy. Io avokoa no saika avoakan’ny vavan’ireo olona efa nilaza fa hirotsaka ho kandidà filoham-pirenena amin’ny 8 Mey ho avy izao. Raha Ravalo, dia hihemotra izahay, satria henjana be io filoha teo aloha io noho ny fitiavana’ny vahoaka azy hoy ihany ireo olona nilaza ho kandidà ireo. 1er tour de vita ny hanaovanay an’io zandry kely io, satria azonay antoka raha tsy misy hala-bato, fa tsy hahazo mihoatra ny 9% io lehilahy io, raha sahy hilatsaka eo. Sao mihevitra fa ho azony avokoa ny vaton’ireny olona nijery fety tamin’ny fitokanan-javatra nataony ireny, fa dia ho tapaka lalandra eo izy raha mihevitra izany. Maro no antony nahatonga ireo kandidà ireo niteny izany, satria ny vahoaka Malagasy dia tsy tia olona nanongam-panjakana, ary efa hita ihany koa ny fomba fiasany tao anatin’izay efataona latsaka kely izay, fa tsy fahombiazana hatrany no hita. Te-hahita ny mangarahara tamin’ny nampiasàna ny volam-panjakana momba ireo kianja manara-penitra sy ny kianja ary ny trano mora ny olona, ka raha mbola ireo no eo, dia tsy ho hita ny fahamarinana. Izao no hitakian’ny olona fiovana. Toy izany koa ny harem-pirenena izay nisy nanondrana an-tsokosoko, izay tsy maintsy hipoitra ny marina momba ireny, ka tsy hifidianan’ny vahoaka ireo mpitondra ireo intsony. Vonona ireto kandidà ireto hanara-maso hatramin’ny farany ny vokatry ny latsabato, raha sahy handray anjara amin’izany ingahy Rajoelina hoy izy ireo, fa raha mahay manaja tena tahaka ilay filoha teo aloha Ravalomanana kosa izy dia hafa indray ny fandehany. Ny hamaranana azy, dia samy nilaza avokoa ireo kandidà ireo, fa raha tafakatra ao anatin’ny fitondrana, dia tsy maintsy henjehina arapitsarana ireo izay meloka tamin’ity fitondrana tetezamita ity. Iza avy ireo?

Mifangaro ao anatin’ny raharahan’ny antoko PSD avokoa ny olana ara-pianakaviana sy ny olana pol i t ika. Ni foha tampoka tamin’ny torimasony ity antokon’i Philibert Tsiranana ity, taorian’ny f i f ana rahan’ i Ruf f ine Tsiranana sy Fetison Rakoto Andrianirina fa ity farany no hatao filohan’ny antoko. Nitroatra ny zanaky ny Repobika voalohany izay mihevitra fa fananam-pianakaviana ny antoko PSD ary misy soatoavina arovana mafy anatin’ny antoko. Nanda ny maha filohan’ny antoko an’i Fetison Rakoto Andrianirina izy ireo. Vao voatendry teo amin’ny toerana i Fetison Rakoto Andrianirina dia nilaza tamin’izany fotoana fa toerana vonjimaika ity toeran’ny filohan’ny antoko PSD tazoniny ity, araka ny fanendren’i Ruffine Tsiranana sekeretera jeneraly azy. « Rehefa tonga ny kongresy ka tazon’ny mpikambana aho dia mitarika ny antoko, fa raha tsy ilain’ny mpikambana kosa dia miala, kanefa mbola vonona hatrany hanohy ny fiaraha-miasa », hoy izy. Nangiana nanomboka teo ity mpitarika ny “paix des braves “ ity ary tapa-kevitra mihitsy fa hiala rehefa tsy nahita mangirana fa tsy niandry ny kongresy. Tahaka ireo antoko politika samihafa eto amin’ny firenena dia miezaka mifoha koa ny antoko “Pisodia” mba hiatrika ny fifidianana sy ny raharaha politika samihafa. Nampiantso kongresy nasionaly avy hatrany ny zanaky ny filohan’ny repoblika voalohany izay sekretera jenaraly lefitra ao amin’ny PSD, Philippe Tsiranana. “Ny hampivondrona ny mpikambana rehetra hatramin’izay sy ny fameloma-maso indray ny tarigetran’ny antoko no anton’ny fivoriana”, araka ny fanazavan’ity kandida filoham-pirenena teo aloha ity. Raha izao no zohiana dia na hiray hina sy hitambatra avokoa ireo ao amin’ny antoko PSD ka tsy hanilika ny hafa sady hivelatra amin’ny mpikambana vaovao sy tanora. Na koa samy hitana ny heviny ka hanangana antoko hafa ny tarika voalohany tarihan’i Philippe Tsiranana sy ny tarika iray hafa faharoa tarihan’i Ruffine Tsiranana. Tsy vao izao rahateo no nisy ny fisintahana tao anatin’ny antoko tahaka izao fa efa nisy izany. Ny iray tampo amin’izy ireo, Pierre Tsiranana aza efa manana ny antokony manokana PFDM. Mbola hisy ve ho “pisodioa” mandra-pahafatiny ,araka ny hira faneva, raha izao no mitohy?                                         Manitra Andrianjakarivony

Mihisatra sy mitady ny fomba rehetra tsy hialana eo amin’ny fitondrana amin’izao fotoana izao, ny mpikambana samihafa ao amin’ny governemanta sy ny andrim-panjakana ary ireo kandidà mitana toerana ambony eto amin’ny firenena. Eo ny fandrebirebena ny saim-bahoaka amin’ny karazana rijan-tenin-dalana samihafa mba hifikirana eo amin’ny fitondrana. Eo koa anefa ireo tsy te hiala amin’ny fitondrana noho ny tombontsoa samihafa izay very manaraka an’izany fametraham-pialana izany. Misy koa anefa ny kandidà toa tsy mahazo antoka loatra fa hisy ny fifidianana amin’ny 24 jolay izao ka miandry sy mihainohaino aloha sao hiala amin’ny « seza » kanefa avy eo tsy ho raikitra na hihemotra tampoka ny fifidianana. Paolo Emilio Raholinarivo Solonavalona, manam-pahaizana momba ny lafin-tany sy ny lalana nivoaka avy teny amin’ny sekoly ambony Enam dia manana ny heviny mahakasika izany tsy fametrahan’ny kandidà eo amin’ny fitondrana fialana izany. «Tokony ho foanan’ny CES ny filatsahan-kofidian’ireo kandidà izay tsy manaiky hiala amin’ny toerany ireo satria efa tamin’ny famoahana ny lisitry ny kandidà avy ao amin’ny CES no efa tokony ho nametrapialana ireo », hoy izy. Nampiany fa mandray volam-panjakana, mampiasa ny fahefam-panjakana ireo kandidà mbola mitampikitra eo amin’ny fitondrana ireo ary tena tsy manaja ny etika politika mihitsy. « Fifidianana malalaka sy mampitovy zo ny tsirairay « équitable » no hatao eto kanefa misy olona mampiasa ny fahefany ho amin’ny fifidianana. Mba olombelona koa anie ny kandidà hafa na tsy miteny aza », hoy Paolo Emilio Raholinarivo Solonavalona. Notsindriany manokana ihany koa fa azon’ny CES atao tsara ny manala ny fametraham-pialan’ireo kandidà tsy manara-dalana ireo, raha hampiharina ny lalana fehizoro andininy faha 32. Ny kandidà eo amin’ny fitondrana kosa samy miray feo fa hiala izy ireo rehefa miala ny filohan’ny tetezamita, satria miainga avy any ambony ny ohatra !

Tsy manaiky ny vetinkevitry ny Troika-Sadc momba ny resaka Ravalomanana Lalao ny antoko Manajary Vahoaka sy ny vondrombavaka Magro . Tsy resy lahatra izy ireo ny amin’ny tokony hanatsoahan’ny kandidà tohanany ny dosie-ny, na misy aza izay fahadisoam- panantenan’ny Sadc izay. «Tena fanambarana miendrika politika iny navoakan’ny Sadc iny, na miendrika faniriana ihany aza. Tsy misy resaka « base juridique » ilay fanambarana » hoy ny fanazavana. « Nahafeno fepetra ara-dàlana tsara ny kandidà Ravalomanana Lalao satria dia feno ny anton-taratasy notakiana taminy ary tafapetraka tamin’ny fe-potoana ara-dàlana tsara izany ». Nitondra fanamarihana momba ilay tsy fipetrahana teto enim-bolana kosa anefa izy ireo. « Mazava tsara ny didim-pitsarana, ny fanjakana no nanakana azy tsy hipetraka teto fa tsy sitrapony manokana akory. Naniry ny hody an-tanindrazana matetika izy fa ny fitondrana foana no nanakana azy tsy hiditra eto ».Ny antoko Manajary Vahoaka moa dia nilaza ampahibemaso fa tsy mankasitraka ny “Ni…,Ni…” satria « ireo vahoaka nifidy tamin’ny 2006 izay noverezin- jo tamin’ny 2009 no mitaky ny hamerenena ny zony hifidy. Ny “Ni … Ni…” dia tsy manome safidy ireo vahoaka hifidy ». Ny antoko Manajary Vahoaka tamin’ny alalan’ny filohany Rakotoson Harotsilavo moa dia manohitra ny fanambarana ataon’ny Sadc ary manantitra fa manohana ny kandidà ho filoha Ravalomanana Lalao.

Tafiditra anatin’ireo firenena 10 tena tsy misy fandriam-pahalemana Madagasikara. Ny antony dia 60% ny vahoaka no mandry an-driran’antsy eto amin’ny tànana. Vokapikarohana nataon’ny “sondage Gallup” io. Firenena 134 no nanaovana ny fanadihadiana ka nisongadina eo amin’ny laharana faha-6 i Madagasikara. Venezuela no voalohany satria ny 74% ny mponina ao aminy no mandry tsy lavo loha. Manaraka azy Afrika Atsimo miaraka amin’ny 73%, Tchad 67%, Botsowana 6 5%, G a b o n 6 2%, République Dominicaine sy Madagasikara 60%, Afghanistan sy Ouganda 59% ary Bolivie 58%. Tsiahivina hatrany io isanjato io dia ireo mahatsapa fa tsy mandry fahalemana ao amin’ny firenena misy azy. Ho an’ny firenena Malagasy manokana moa nanamarika ny fanadihadiana fa tena niakatra be izaitsy izy io antontan’isa io hatramin’ny fanonganam- panjakana nataondRajoelina tamin’ny Martsa 2009. Madagasikara moa tao anatin’izay 4 taona izay dia faha-6 amin’ireo firenena be kolikoly eran’izao tontolo izao ary ifirenena faha 9 mahantra indrindra erantany satria 955 $ isan-taona, isan’olona ny harin-karena faobeny. Ny taona 2012 no notontosaina ity fanadihadiana ity.

Ampy izay! Raha mbola miziriziry amin’izao heviny tsy te-halala ny fanokafana ireo haino aman-jery rehetra ireo ny ministry ny serasera, dia handray fepetra henjana ny sendikan’ny mpanao gazety eto Madagasikara izay tarihin’I Roco Rasoanaivo. Io fepetra io ho raisin’ny sendika io, dia ny hanokafana miaraka ireo haino aman-jery rehetra eto amintsika, satria tsy misy antony mazava tokony tsy hanokafana ireo radio sy tele ireo. Raha ny fanazavana heno dia ahiliky ny ministry ny serasera any amin’ny fitsarana ny antony nanakatonana ireo radio sy tele ireo, kanefa rehefa anontaniana any amin’ny fitsarana, dia manambara fa tsy andraikitry izy ireo ny manakatona radio na tele toy izany fa ny minisetra mpiahy no manana andraikitra amin’io. Iza no mandainga raha izany no fandehany? Manoloana ireo, dia io fe-potoana 15 andro hambaran’ny sendikan’ny mpanao gazety io no fotoana farany omen any ministera, fa raha dila io, dia hisokatra daholo ireo radio sy tele izay nakatona tamin’ny fomba mamohehitra. Inona tokoa moa no atahorana manokatra ireo radio ireo, sa misy olona tsy mahazaka ny fanehoan-kevitra samy hafa eto, fa ny heviny ihany no tiany hasesika ao an-dohan’ny mpanara-baovao?

Mizara roa mazava tsara ny fironan-kevitra politika eto Madagasikara ankehitriny. Eo ny mpomba ny fanatanterahana ny fifidianana amin’ny fomba rehetra. Misy koa anefa ireo mirona amin’ny hananganana tetezamita amin’ny endriny vaovao. Mirona indrindra tamin’izany tetezamita vaovao izany koa ny fehin-kevitry ny dinika nokarakarain’ny raiamandrenim- piangonana ao amin’ny FFKM teny Ivato. Niezaka nandamina ny sain’ny maro ihany ny filohan’ny FFKM, ny Monsenera Odon Marie Arsène Razanakolona ka nilaza fa : “na eo aza ny fehin-kevitra dia izay tolokevitra mampisy fihavanana no ho raisina.“ Midika ve izany fa hisy amin’ireo fehin-kevitra no mijanona ho fanangonan-kevitra tahaka ny dingana teo aloha izay efa nataon’ny Fiombonan’ny fiangonana kristianina eto Madagasikara fa tsy ho tanterahana akory? Mbola mampametra-panontaniana ihany koa ny amin’ny rafitra tena hampihatra izay rehetra tapaka. Ny komity mpanaramaso sy mpanao tombana mantsy no napetraka fa ny tena fampiharana azy tsy fanta-pototra. Iza no hampihatra ireo fehin-kevitra rehetra teny amin’ny CCI Ivato? Ny foloalindahy mantsy efa tapaka fa tsy tokony hiditra amin’ny raharaha politika. Mbola fanontaniana mipetraka koa anefa ny hoe: “manana ”valeur juridique”na lanja eo amin’ny lalana tahaka ny inona, ireo fehin-kevitra notapahan’ny mpizaika niaraka tamin’ny FFKM natao teny Ivato?” Eo koa ny hoe: “Mahasolo tena ny sokajy rehetra sy ny vahoaka Malagasy ve ny mpivory nandritra ny telo andro teny Ivato?”

Tena hentitra ny ministry ny filaminana anatiny, Arsène Rakotondrazaka niresaka tamin’ny mpanao gazety. “ Tsy olona maty vokatry ny “ déléstage” izany no nitarika ny korontana tany Mananara Avaratra rehefa natao ny fanadihadiana fa tena fitadiavana korontana ataona mpanao politika”. Raha aravona ity filazana ity dia “ ambadika politika” no anton’iny rombo tany Mananara Avaratra iny. Karazana manenji-dresy ary mandatsà ireo fianakaviana nidonam-pahoriana ity fanambarana nataon’ny contrôleur général Arsène Rakotondrazaka ity, hoy ireo mpanara-baovao. Ahiana ny hiitaran’ny hetsika vokatr’izay fanambarana izay. Amin’izao fotoana dia napetraka ny fepetra tsy azo hivezivezena amin’ny alina na “couvre –feu” ary naato mandritra ny fotoana tsy voafetra aloha ny asan’ireo mpitandro ny filaminana. Ny antony dia tsy manaiky ireo mponina taorian’ny nahafatesana tovolahy kely iray taorian’ny bala very avy amin’ny mpitandro ny filaminana. Ny Alatsinainy teo moa dia nobahanan’ny mponina ny seranam-piaramanidina. Efa nisy ny delegasiona mafonja avy aty Antananarivo nidina any an-toerana hijery izay fomba handravonana ny olana. Fantatra ihany koa fa olona 5 izao no efa voasambotra ary atao fanadihadiana.

«Tokony hampanaovana dina hanaja etika politika ireo kandidà rehetra » Velom-panahiana momba ny mety hiafaran’ilay dinika ho fampihavanana izay nataon’ny FFKM ny konferasan’ireo eveka. Raha ny fihevtri’izy ireo dia tokony tsy hirona amin’ny resaka fampihavanana ara-politika ny FFKM izay tarihin’ireo Ray aman-dreny am-panahy 4 mirahalahy. “Tsorinay fa matahotra sy velona ahiahy izahay sao mivaona ho fampihavanana politika fotsiny no imasoana, satria io dia tsy anjaran’ny fiangonana velively”. Amin’ireto eveka ireto dia tokony mijanona amin’ny tolokevitra napetraka voalohany dia ny 4F “ Fieken-keloka, Fibebahana, Fahamarinana ary Fihavanana” no imasoan’ny FFKM. Nanome soso-kevitra ny amin’ny tokony hametrahana etika politika ho an’ireo kandidà ihany koa ireto eveka ireto. Heverin’ireto eveka ireto fa adidin’ny FFKM avy eo ny mamory ireo kandidà ho filoham-pirenena rehetra hanaovana tan-tsoroka izany etika politika izany.

Hiroso amin’ny dingan’ny fampihavanana manaraka ny FFKM manomboka eto. Ho voaray eo am-pelan-tanana avokoa mantsy ny fehin-kevitra noraisina eran’ny faritra misy ny foiben’ny FFKM manerana an’I Madagasikara. Hiroso amin’ny fanohizana ny asa izy ireo, ary tsy hihemotra amin’ny fanatsatsoana ataon’ny sasany azy ireto ray aman-dreny am-panahy ireto. Fampihavanana no tanjona, ary ilaina ny hampivondronana ny hery rehetra mba tsy hisy hitanila ny tena fifankatiavana eto amintsika. Mahatratra 1500 ireo mpandray anjara manomboka anio, ary hifarana ny 3 mey ho avy izao. Efa fantatra ny tanjon’ny mpizaika rehetra, dia ny hametrahana filaminana mato-paika mialoha ny fifidianana. Manahy tokoa mantsy ny maro, ny mety hisian’ny korontana indray aorian’ny fifidianana izay hitranga eto amin’ny tany sy ny firenena. Isan’ny lalana tsy azo hiodivirana hanjakan’ny fandriampahalemana sy ho lavitry ny valifaty ny fodian-dRavalomanana eto an-tanindrazana. Isan’ny fototry ny savorovoro hatramin’izao ny tsy fahatongavan’io ray aman-dreny io eto an-toerana, saingy toa tsy hita eo amin’ny mpitondra ankehitriny izay finiavana izay. Azo antoka raha izao fandehan-javatra hataon’ny FFKM izao, fa be no haniry ny hisian’ny tetezamita vaovao, ary isan’ny tsy maintsy hevitra hivoaka eo ny fodian’i dada. Ndao anie fa ho hitantsika eo izay ho tapahan’ny mpivory e.

Tsy misy lalàna mandrara ny radio sy télé MBS tsy hisokatra! Tsy nanana olana ara-pitsarana ihany koa ireo haino aman-jery ireo, fa noho ny fandrobana nataon’ny foza tamin’ireo orinasan-tserasera ireo no nahatonga ny tompony nampiato azy kely. Manana ny fahazoan-dalana ara-dalàna hanokatra ny radio sy télé ireto haino aman-jery ireto tamin’izany, ary tonga ny vanim-potoana hampiasain’ny tompony azy, satria efa vonona avokoa ny fitaovana hampandehanana io haino aman-jery io. Mety ny eo anivon’ny minisetran’ny serasera no kanosa tsy hanokatra io, fa ny fepetra rehetra, dia manana zo hanokatra ny orinasany ny tompony. Eo andalam-piketrehana ny fanokafana ireo MBS eran’ny faritra ny tompony amin’izao, ary raha vita tokoa izay, dia hanjaka tsara ny fifaninana amin’ny fanehoan- kevitra, satria manjaka tokana anie ny famosahankevitra amin’izao e. Iza tsy lanin’ny vavonin-dry zalahy mantsy dia ireny nakatona ireny daholo. Ny azo antoka dia tsy maintsy hiverina isan-tokantrano ity MBS ity, ka na ho sakananao anio aza izany, tsy maintsy hisokatra rahampitso. Efa ho dila anie ny fahefanareo e.

« Tsy mety ny fomba fiteny toy ireny ary manao tsinontsinona ny vahoaka Malagasy, manomboka any amin’ny valalabemandry hatrany amin’ny mpitondra. Raha izy no te-hitondra dia saivo raisiny ny fahefana. Ny tena mampahalahelo dia manaiky lembenana ny mpitondra, ary heverina ho manome rariny azy matoa manamafy sy toa maneho fiankinan-doha loatra aminy”. Fanehoan-kevitr’Atoa Tintin Ravonison taorian’ny teny feno esoeso sy fanebahana ny dinika savaranonando nataon’ny FFKM farany teo ka nivoahan’ny soso-kevitry ny mpandray anjara amin’ny tokony hiroso amin’ny fampihavanana mialoha ny fifidianana izy tiana hatao. Manamarika ity mpanara-baovao ity fa ny itambarantsika dia “ny tsy fahalalam-pomba sy ny tsy fahalalana ny fomba amintsika samy Malagasy, ary izay no tokony hidirana sy hanohanana ary hanamafisana io dinika fampihavanan’ny FFKM io.” Tsy manakana na mampihemotra na manamafy ny fifidianana izay himokamokan’ny rehetra kanefa hita fa hiteraka zavadoza ho an’ny firenena raha tsy misy fampiraisan-kina ny rehetra. “Hamafisiko, hoy ihany izy, ilay nambaran’I “Neny” hoe “mandehana misoratra anarana amin’ny lisitry ny mpifidy, hamarino ny anarana ao anatin’ny lisitra” fa tsy maintsy hisy ny fifidianana na dia tsy amin’ny 24 jolay aza no hanatanterahana azy fa ny 23 jolay. Ny zava-dehibe tokony ho takiana dia ny fampodiana an-dRavalo tsy misy fepetra satria voalazan’ny tondrozotra nololohavina teto io. Koa nahoana rehefa fampodiana dia lasa heloka bevava, fa rehefa nampiana “ni…ni” (andininy faha-69 ?) dia azo atao, ary rehefa hanakisaka ny datimpifidianana ny SADC sy PNUD dia mendrika sy rariny izany, fa rehefa ny FFKM no miantso fampihavanana ho amin’ny firaisan-kina dia anaovana adim-borontsiloza, kanefa voalazan’io tondrozotra (and.1) io izany. Io fampihavana io dia tokony arahina VDV (Velirano sy Dina ary Voady) ka izay no mety harafitra ho tondrozotra ary isika malagasy no nanao azy.

“Tena nahazo fanasana tahaka ireo filohampirenena mirahalahy sy ny filohan’ny tetezamita, Atoa Ravalomanana Marc . An-dalana hanatitra ny fanasany ho eny Faravohitra izahay no nahazo toromarika hanatitra indray ilay fanasana eny amin’ny birao-pifandraisan’ny Sadc eny Ankorondrano. Tamin’io fotoana io ihany dia tonga teny amin’ny “ bureau de liaison” Sadc teny Ankorondrano ilay fanasana ny filoha Ravalomanana Marc hiatrika ilay dinika savaranon’ando tarihin’ny Ffkm ny 18 Arpily teo. Misy ny “ taratasy manamarina na “accusé de réception” hanaporofoana izany”. Fanazavana azo avy amin’ny mpikarakara ny fampihavanana nataon’ny Ffkm io. “ Tsy tara izany fa roa andro mialoha ny 18 Aprily no voarain’ny Sadc teto an-toerana io fanasana io. Raha ny fantatra dia izy ireo no tokony nandefa izany tany amin’ny biraon’ny Troika ary mandray ny fepetra rehetra ahafahan- dRavalomanana Marc niatrika ilay dinika”. Raha ity fanazavana ity dia tsy avy amin’ny Ffkm velively no antony tsy nanatrehan-dRavalomanana Marc ny fampihavanana nokarakarain’ny Ffkm. “ Raha ny vaovao azonay dia ny 19 Aprily vao tonga tany amin’ny birao foiben’ny Troika ny fanasana” hoy ity tompon’andraikitra eo anivon’ny Ffkm ity. “ Raha ny fahalalany azy dia somary nohamaivanin’ny fianakaviambe iraisam-pirenena ilay hetsika ary tsy noeritretin’ny mpikambana avy amin’ny Sadc teto antoerana fa hahasarika olona toy ireny. Izay no heverinay fa tsy naharototra azy ireo handefa ny fanasana any ivelany ahafahan’ny filoha Ravalomanana hiatrika ny dinika”. Toy izany ihany koa ireo tompon’andraikitra hafa eto amin’ny firenena. “ Ny filohan’ny tetezamita ohatra dia efa antomotra vao nanapa- kevitra ny ho avy satria nisalasala hatrany. Nihevitra mantsy izy fa tsy hisy dikany ary tsy hisy vokany loatra ny zavatra hatao. Efa hadiva hanomboka ny fanompoampivavahana vao niangaviana ireo mpitondra fivavahana hampihemotra kely ny fotoana satria efa eny an-dàlana ny filohan’ny tetezamita” hoy ihany ity tompon’andraikitra eo anivon’ny Ffkm ity.

Tsy azo ahemotra intsony ny fifidianana! Izay no baiko ataon’ireo vahiny namatsy vola antsika, ka isan’io ny SADC raha nandao an’I Madagasikara farany teo izy ireo. Io fifidianana io izay heverin’ireto vahiny ireto, fa lalan-tokana hivoahana amin’izao krizy izao. Azo ekana izany, saingy mety hanosika antsika ho any amin’ny ady an-trano kosa. Fomba ahoana tokoa moa no afahan’ny Malagasy hiatrika fifidianana, nefa mbola misy Malagasy tsy mihavana akory, ka ny sasany mbola any ivelany fa tsy avela hiditra na handingana ny tanindrazany. Iza no tsy mahalala, fa maro ny pitsopitson-draharaha tsy mbola tomombana manoloana ny fifidianana izay hatrehantsika eto Madagasikara raha ho atao amin’ny volana Jolay ho avy izao ihany izany? Ilay tena fototra aretina eo amin’ny Malagasy anie no mila vahana, sy fongorina mba hisoroana ny fiverimberenan’ny krizy lavareny izao, saingy moa va efa nisy izay fisorohana ny korontana matetipitranga izay? Toa mitombina anie ny hafatra nampitain’I dadabe Ratsiraka raha nitanisa ireo firenena maro any ivelany izy, izay niatrika fifidianana, saingy toa korontana ihany no farany e. Sa izay no katsahin’ireo firenena vahiny ireo, mba afahany mitsabaka amin’ny raharaha eto, ka hitavanany ny harena eto. Mila mitandrina, ary ilana fandinihina ny fiainam-pirenena, fa tsy izay lazain’ireo vahiny ireo, dia ho arahina daholo, fa manana olona Hendry sy matsilo noho ireo anie isika e. Tsy aleo ve raisin’ny samy Malagasy amin’izay ny fandaminana ny raharaha eto, dia hitsanga-menatra ny vahiny e.

“Fitadiavana vahaolana eo amin’ny samy Malagasy amin’ny fo tony no antony hodiako an-tanindrazana, hoy ny Amiraly Ratsiraka, fa tsy mihevitra velively ny hanakorontana ny fireneko”. Efa ela aho, hoy ihany ny Amiraly no nilaza fa ny fihaonan’ny samy Malagasy no vahaolana tokana hamahana ity krizy lavareny ity. Ka mino aho fa izao ny fotoana hanaovantsika mpiray tanindrazana tsy anavahana miara mitady vahaolana maharitra. Mikasika kosa ny fihaonana karakarain’ny Ffkm dia nanambara ny Filoha teo aloha, Didier Ratsiraka fa efa ela no niandrasana ireto filoham-piangonana hanao izany. Tonga eo amin’ny fotoana ilàn’ny firenena azy tanteraka izany ankehitriny, ka tokony samy hifanome tanana amin’ny fanatanterahana izany an-tsakany sy andavany ny Malagasy rehetra. Ankoatra izay, dia tsy nilaza mazava ny heviny mikasika ny fifidianana kasaina atao eto amin’ny firenena amin’ny faha-24 jolay ho avy izao ny Amiraly. Ny mahamaika aloha sy tena andrasan’ny rehetra dia ny hisian’ny fifampiresahana tsy misorona mitondra ho amin’ny fampihavanana tena izy no tsara katsahina. Tamin’ity fahatongavany faharoa eto amin’ny Nosy ity dia mbola ao amin’ny Carlton Anosy ny Amiraly no mivantana, mandrapahatomombana, araka ny nambarany, ny trano honenany izay zony tanteraka amin’ny maha-filoha teo aloha ny tenany. Hatreto aloha dia mbola tsy nilaza ilay nambarany hatrizay ho vahaolana mahomby avy any amin’ny tenany manokana amin’izao krizy efa ho dimy taona izao ny Filoha teo aloha Didier Ratsiraka, ka mbola miandry ny rehetra.

PV sady  tsy misy Sonia no sy tsy misy fitomboka ofisialy , didy jadona, fifanipaha-kevitry ny Douane samy Douane, tsy fahafahana manafatra sy manondrana entana: Hatraiza ny hetraketraky ny fadin-tserànana manoloana izao zava-mihatra amin'ny ankohonana aman-jatony izao?

Andriamatoa Tale Jeneraly hajaina,

Gaga sy talanjona ny tenanay naheno ny fanambaranao amin'ny haino aman-jery  milaza fa " efa eo anivon'ny Tribonaly io trangan-javatra io ". Izahay anefa milaza mazava fa hatramin'ny androany faha 15/04/2013 amin'ny 3 ora tolakandro, daty sy ora nanolorana ity ho an'ny Mpanao Gazety,  dia mbola tsy naharay na fampiantsoana (convocation) na fampandrenesana (signification) fa misy fitoriana mikasika anay napetraky ny Douane eny anivon'ny Fitsarana.

Ny raharaha misy dia izahay no nametraka fitoriana ny mpiasa sasany tao amin'ny Service Lutte contre la Fraude (SLF)noho izy ireo tsy teo imason'ny tompony, "nanova " (modifier) sy " nanimba " (supprimer) ny bases de données informatiques tao anatin'ny Disque Dur  nandritra ny fotoana nigiazana (réquisition) ireo fitaovana ireo. Izany dia voamarin'ny "  Expert informatique assermenté " voatondron'ny Tribonaly hanao constat ireo fitaovana ireo.

Na dia teo aza ny conférence de presse nataonay indrindra indrindra mba hampahafantarina ny manam-pahefàna ny zava-nisy, ny harivan'iny ihany dia nandefasanao taratasy sahady izahay nilaza ny tsy fahafahanay manondrana sy manafatra entana intsony. Noho izany, manao ity taratasy ity izahay mba ho hita fa tsy mitombona ny nataon'ireo mpiasa sasany ao amin'ny SLF :

1. Raisinao ho référence foana ny PV n° 045/SLF du 03/07/2012. Izy io anefa dia sady tsy misy cachet officiel no tsy voasonian'ny tompon'andraiktra nanao azy, ka mampanahy.

2. Io PV io ihany dia milaza fa tsy marina ny 60 déclarations natao tao amin'ny Douane, Izany hoe araky ny filazan'ny SLF izay ao main'ny Douane Antaninarenina. Gaga ihany izahay satria ny Service Douane Antanimena fanaovanay ny opération en douane rehetra dia manamafy sy manamarina fa ny 56 izay voalaza dia vita voamarina ara-dalàna fa efa vita fanambaràna ao amin'ny Douane. Ny 4 ambiny kosa dia mbola tsy voapetraka akory dia efa voalazan'ilay PV sahady hoe tsy marina ! Ny fanontaniana mipetraka dia Azo itokisana ve izany ny Mpiasa sasany ao amin'ny SLF izay namoaka fanapahan-kevitra mialoha  na dia mbola tsy nahita ireo dossier ireo akory aza ?

3. Ny volana Desambra 2012 dia ianareo ihany no nampiantso anay hanao " renouvellement ny AGLOMEP" ary tsy nisy filazàna na kely akory aza ny fisian'ny disadisa ara-doany teo amintsika roa tonta. Ny volana avrily 2013 kanefa ianao vao nampilaza fa tsy afaka manondrana sy manafatra entana intsony ny Orinasa FELINE.

4. Hantitranterina anefa fa ny FELINE DUTY FREE SHOP no misy disadisa eo anivon'ny Douane ao anatin'ity toe-javatra mitranga ity. Ny zavatra mbola mahagaga ihany koa anefa dia  ny taratasy n° 214/MFB/SG/DGD/D4/S41 tamin'ny 11/04/13 avy any aminao,  dia manasazy any orinasa FELINE iray manontolo (Duty Free Shop + Feline Parfums Beauté).  Izy roa ireo anefa dia  samihafa  mihitsy satria samy manana ny "Statut" tsirairay avy 

Andriamatoa Tale Jeneraly, manao antso avo aminao izahay satria ny fanapaha-kevitrao dia hisy fiantrakany ratsy eo anivon'ny fianakaviana 117.

Tsy mety fay, fa atao handrakandrana daholo ny fiainam-pirenena! Toa tsy misy dikany amin’ny olona izay nomena fahefana foana ireo fanakianana ataon’ny vondron’olona maro samy hafa, amin’izay lesoka hitan’ny mpiara-belona amin’izy ireo. Ekena fa tsy maintsy misy foana ny mpanakiana, ary ny lafatra mety tsy hisy fa ny manaiky ny tsara no ezahina, saingy aoka kosa tsy atao amin’ilay fomba fiteny mahazo vahana ankehitriny hoe misy mihaino ve izy ireny? Miditra amin’ny volana Aprily isika izao, ary efa antomotra ihany ilay daty hanaovana ny fifidianana izay ho filoham-pirenena, saingy ny moa mba mahafantatra fa hisy fifidianana ho tanterahina ve ireo Malagasy mahatratra 22 tapitrisa? Vao mivoaka kely ny renivohitra dia efa maro no tsy mahalala izay resaka fifidianana izay, eny fa ny eto an-drenivohitra aza. Efabolana mialoha io fifidianana io ve dia afaka hiteny ny eo anivon’ny CENIT fa ho fantatry ny vahoaka rehetra ny pitsopitson’io fifidianana io? Sa izay hahavitan’ny latsa- bato no maika, ka na kitoatoa any aza io tsy olana? Isika zatra mpaka tahaka ny any ivelany, ary iza no tsy mahafantatra fa roa na telo taona mialoha ny fifidianana izay hatao ao aminy, dia efa mampahafantatra ny vahoaka ao aminy izy, nefa mbola misy aza tsy maharaka izany. Ny eto amintsika kosa, dia izao hiarahana mahita izao ny fomba fiasa, ary na dia efa maro aza ny manakiana momba ny fanomanana azy izao, dia toa tsy mampiraika ny olona hiantefan’ny fanakianana izany, fa toa ny ataony ihany no heveriny fa mety. Mba hanao ahoana re ny fiarovan-tena ataon’izy ireo aorian’ny latsa-bato, raha sanatria ka tsy mizotra any amin’ny tokony ho izy ity fifidianana ity e?

Efa-bolana eo ho eo sisa dia higadona ny fotoana hanaovana ny fifidianana, raha hisy. Efa-bolana hiatrehana zavatra maro, nefa toa tsy mampiraika ny mpitondra, indrindra fa ireo mikarakara fifidianana izay hatrehantsika tsy ho ela. Inona no politika napetraky ny CENIT mba hanafainganana ny fahafantaran’ny olona ity latsa-bato ity, satria mbola maro be no tsy mahalala na hisy izany fifidianana izany na tsia? Raha vao miala kely ny renivohitra fotsiny ianao, dia efa manjavona amin’ny tantsaha izany fikasana hametraka filoham-pirenena lanimbahoaka izany. Ny lisitry ny mpifidy aza tsy fantatra mazava hoe firy no afaka handatsa-bato. Ahoana ihany koa ity resaka bileta tokana ity, satria maro be amin’ny Malagasy anie no tsy mahay mamaky teny sy manoratra e. Ny mitazona penina aza tsy hainy, koa fomba ahoana no hahafantarany izay olona tiany hitondra ny tany sy ny firenena. Firy taona izay niezahan’ny fanjakana hampianatra ny Malagasy rehetra izay, saingy mba voavinavinan’ireo olona mampiditra any amin’ity bileta tokana ity ve fa hatramin’izao dia mbola mananika ny 75% ny gasy no tsy mahay mamaky teny sy manoratra. Ahiana ny hisian’ny hala-bato manarapenitra raha izao fandehany izao no jerena, satria tsy mba nisy fampiharana akory izay fiovana izay, fa avy hatrany dia any am-bovonana no ataon’ny sasany. Tsy aleo ve nampiharina tany amin’ny fifidianana sefom-pokontany aloha, ary notohizana any amin’ny ben’ny tanàna izay vao depiote ity bileta tokana ity vao nalefa any amin’ny fifidianana izay ho filohampirenena, mba hita tsara ny fizotrany, fa ity andrakandrana ity ihany anie no ahitandoza e. Ny azo antoka aloha, dia ho be ny Malagasy hihinan’ny tadiny amin’ny safidiny amin’ity fifidianana ity, satria any amin’ny firenenkafa efa ny daty hanaovana ny latsa-bato sisa andrasana dia mizotra ny resaka rehetra, fa ny antsika kosa mba ahoana?

“Niteraka totozy ny tendrombohitra be”, hoy ny fitenenana. Tsy araka ny niheverana azy ny fihaonana teo amin’ny filohan’ny tetezamita sy ny fikambanan’ny mpianatra mandray vatsim-pianarana mandrato fianarana any Chine. Vatsim-pianarana 2 volana amin’ny 11 volana tsy mbola voaloa no fantatra fa ho azon’ireo mpianatra. Maro anefa no nihevitra fa vahaolana maharitra fa tsy ho vahaolana vonjy tavan’andro no hivoitra avy amin’ny fihaonana. Araka ny nahafantarana azy hatramin’izay, matetika no voavaha manontolo ny olana rehefa entina eo anatrehan’ny filohan’ny tetezamita. Tsy izany anefa aloha nitranga tamin’ny fihaonana nataony tamin’ny mpianatra malagasy tany Chine. “Araka ny resaka nifanaovana, manantena ireo mpianatra fa ho tanterahina ny fampanantenana nataon’ny filohan’ny tetezamita ny amin’ny hanasoniavana amin’ny alatsinainy 25 marsa (Ndlr : Anio) ny anton-taratasy mahakasika ny fandoavana ny vatsim-pianaran’ny mpianatra roa volana mba hamahana ny olana, amin’ny ampahany, izay atrehin’ny mpianatra eto Chine”, hoy ny taratasy fisaorana nalefan’ny fikambanan’ny mpianatra any Chine ho an’ny filohan’ny tetezamita taorian’ny fihaonan’ny roa tonta tany Macao, Chine.

Fisaka ny marina ka saro-tadiavina kanefa tsy misy takona izay tsy haseho hoy ny fitenenana. Mbola mifono mistery mandrak’ ankehitriny ny alatsinainy mainty 26 janoary 2009 saingy tsinjo fa efa manom- boka kosa ny fitakiana trosa amin’ny endriny samihafa mikasika iny raharaha iny. . N ibaribary tamin’ny raharaha mampi- fanolana ny trano fiantohana Ny Havana sy ny orinasa Polo Garments Madagascar “Pgm” fa manomboka ny fitakiana trosa tamin’ireny fandrobana sy fandorana fananan’olona niseho ny 26 janoary 2009, alatsinainy mainty. Ny fitondrana Malagasy, izany hoe ny vahoaka Malagasy, no zary lasa miba- by ny hadalan’ny sasany. Tsy afa- nanoatra ankoatra ny fanaovana tora- po sy ny fit- serana ireo orinasa Malagasy nitondra faisana tamin’iny fandrobana iny ary tsy mbola nisy nahazo fanonerana hatra- min’izao. Ity orinasa Belza, Pgm izay anisan’ireo voaroba ity kosa anefa dia nitaky ny zony tany amin’ny tranom- piantohana Ny Havana ary nampiakatra fitsarana ny raharaha. Nivoaka ny didim- pitsarana ny volana oktobra 2010 izay milaza fa tokony handoa onitra 14 000 000 000 Ar mahery amin’ny orin’asa Pgm ny tranom-piantohana Ny Havana. Mbola noha- mafisin’ny fitsarana ambony io didy izay navoakan’ny fitsarana ambaratonga voa- lohany io, satria tsy afa-po tamin’ny didy izay nivoaka ny tranom-piantohana Ny Havana tamin’ny taona 2011. Vokatr’izany dia mety hogia- zana ny kaontin’ny fanjakana Malagasy any ivelany raha tsy voaloa io onitra io. Mihevitra ny mpanara- baovao fa fanombohana fot- siny ihany io an’ny Pgm. Tsy maintsy hitaky onitra ireo orinasa hafa niharan’ny fan- drobana tamin’io alatsinainy mainty io, na ho ela na ho haingana sy amin’ny fotoa- na mahamety azy. Mitentina amina miliara maromaro mantsy ny fatiantoka ary toa vitavita ho azy izany ankehi- triny. Tsy izay lafiny ara- bola izay ihany anefa no mety hisian’izay fitakiana ny tro- san’ny 26 janoary 2009 izay fa mety hiseho amin’ny lafiny hafa. Am-polony maro ireo olona maty sy may kilan’ny afo ary mampanahy be ihany ny tena tao ambadik’ireny. Misy ireo milaza fa “fomba nampanginana” izay mety ho “vavolombelona manelingeli- na” tamin’ny fandrafetana ny tetika fanomanana sy fanatan- terahana ny alatsinainy main- ty ireny fatiolona natao kitoza ireny. Ireo olona an’hetsiny maro very asa vokatry ny alatsinainy mainty ihany koa dia hitaky ny marina

Maro ireo fianakaviana sy namana manao fangatahana hihaona amin-dRtoa Lalao Ravalomanana. Maniry ny hihaona aminy mialoha ny fotoana hiverenany any Afrika Atsimo izy ireo. Ireo mpitondra fivavahana ao amin’ny Hetsiky ny mpitondra fivavahana (HMF) izao dia efa nampahafantatra fa “maniry ny hitondra am-bavaka ny fianakaviana indrindra fa Neny, amin’izao fitsapana mahazo azy izao”. Somary tery ihany mantsy ny fotoana satria raha ny fantatra dia voafetra ny fotoana handalovan’I Lalao Ravalomanana eto. Ny fahasalaman’I bébé Razay no tena zava-dehibe ka io no hamaritra ny fotoana hodiany hamonjy ny filoha Ravalomanana indray. Raha ny hetatehan’ny maro dia afaka mivezivezy eto an-tanindrazana amin’izay ny tenany satria olom-pirenena manana ny zony izy sy ny fianakaviany. Izy rahateo tsy misy raharaha mahakasika azy eny amin’ny fitsarana. Raha ny nambaran’ny mpahay làlana iray dia tsy manana fahefana ny handroaka an’i Lalao Ravalomanana sy ny vinantolahiny ho any Afrika Atsimo ny fanjakana, indrindra moa fa raha tsy misy ny fanohintohinana heverina fa hitondra korontana. Noporofoin’ny ankolafy Ravalomanana farany teo tamin’ny fahatongavan-dRtoa Lalao Ravalomanana sy Thierry Radavidra fa tsy avy aminy ny hisian’ny korontana. Ny azo antoka aloha ary efa nohamarinin’I Lalao Ravalomanana dia hijery ny fomba hanodinana indray ny Tiko ny tenany. Tsy afaka mandà ny hanatontosana izany ny fanjakana satria tsy misy idirana resaka politika izany. Fitodihana amin’ny fihariana eto amin’ny firenena izany fa indrindra tena hifantoka amin’ny sosialin’ny mponina satria ny vondron’orinasa Tiko dia isan’ireo orinasa malagasy nampiasa Malagasy be indrindra teto amin’ny firenena. Heverina fa tsy hanana olana amin’ny fiverenan’ny Tiko miodina ny fitondrana tetezamita, satria hanampy azy amin’ny resaka fidiram-bola ao amin’ny kitapom-bola-panjakana izany. Na dia ny ankamaroan’ireo mpitondra ao amin’io fitondrana io ihany no naniraka hanapotika ity orinasa vita Malagasy ity.

Tao anatin’ny firahalahiana tanteraka no nizoran’ny fihaonana teo amin’ny CIRGN sy Rtoa Lalao Ravalomanana ary ny fianakiavana ny tolakandron’ny omaly teny amin’ny trano fonenany teny Faravohitra. Raha ny nambar a n ’ n y k o l o - n e l y F l o r e n s Rakotomahanina dia, “ Ny CIRGN (fari-piadidiam-paritry ny zandarimariam-pirenena) izay iandraikiteny no hiantsoroka ny fiambenana an-dRtoa Lalao Ravalomanana mandritra ity diany eto Madagasikara ity. Izany dia ho fanajana ny andininy faha 20 amin’ny tondrozotra fa noho izy vadina filoham-pirenena indrindra indrindra ihany koa”.Mahazo mandry ivohon’ny vato araka izany ireo fianakaviana na eto antoerana na any ivelany fa ho tsara ambina i “Neny”. Nanantitrantitra moa ity lehiben’ny CIRGN ity fa “ na misy aza ireo mpiambina manokana manaraka an-dRtoa Lalao Ravalomanana dia tsy maintsy hahazo tombondahiny amin’ny CIRGN izy satria “ première dame”.

Tsy misy olona iray izay tsy mahalala, fa niainga tao amin’ny CAPSAT etsy Soanierana ny fikomiana nataon’ny tafika, ka nanome hery lehibe an’ingahy Rajoelina hiakatra eo amin’ny fitondrana ny fihetsika nataon’ireo miaramila ireo.Ny resaka filazana fa hanafika eny amin’io kazerina io ny mpiambina ny filoha Ravalomanana no niatombohany, ary nitohy tamin’ny fivoahan’ny fitaovana mahery vaika taty ivelan’ny toby miaramila izany. Nisy ny andian’ olona namono polisy iray nirava avy niasa ny volana Martsa toy izao taona 2009. Nanomboka naneho ny heviny ihany koa ny zandary sy ny polisy, ary ireny niafara tamin’ny fandosiran’ny filoha am-perinasa ireny ny raharaha. Efa-taona aty aoriana, nitondra inona ho an’ny firenena ny fikomiana nataon’ny tafika tamin’izany? Rehefa inona no azo lazaina ho fanonganam- panjakana ny hetsika ara-miaramila, ary ny toy inona kosa no lazaina fa tolom-bahoaka? Isika no mandinika izany, fa moa ve hanao hetsi-pankalazana no nisian’ny fikomiana nidirana tamin’ny fahombiazan’ny fanonganana ny fitondram-panjakana amin’ity taona ity, sa ho sarotsaromana ireny raharaha ireny, sao hitera-doza indray?

Raha tanteraka ihany ny fifidianana amin’ny 24 jolay izao, dia efa-bolana na dimy volana eo sisa dia ho rava ny fitondrana FAT nampahantra vahoaka nandritra izay efa-taona izay. Kely finona ny amin’ny hahavitan’io fifidianana io anefa ny mpanara-baovao, satria tsy tsapa mihitsy ary tsy mbola iainana hatreto ny fitoniana takian’ny tondrozotra ampiharin’ny mpitondra tetezamita miara-mitantana ahazoana miroso amin’izany. Mba misy ihany filan-kevitry ny ministra tamin’iny herinandro iny fa dia ny « fanovana ny vola malagasy ho soniavin’ny governora mpisolo toerana » indray no novonjivonjena toa tsinain- kena ny fankatoavana azy. Tsy resahina intsony ny fanesorana sy fanendrena mpiasam-panjakana ambony marobe isaky ny filan-kevitry ny ministra. F’angaha moa izany no raharaha andavan’andro ataon’ny mpiara-mitatatra ao amin’ity tetezamiitatra ity ? Ny filohan’ny Fat variana amin’ny « fita-bitro sy ny fampahantrana manarapenitra » ny gasy nahazatra azy, ka tsy manan-draharaha afa-tsy ny mijabaka amin’ny tsy andrikiny rehefa hanabe tarehy imasom-bahoaka. Ny praiministra indray dia angady mondro tsy mahatapak’ahitra ka tsy nahavita ny iraka nampanaovin’ny » lehibeny » (tondrozotra) azy no variana mikonetaka rehefa tratry ny safeli-drambon’ny FAT fa manelingelina ny fihinanany. Dia mifanilika andraikitra sy mifampiampanga rehefa misy raharaha mafampana ilana fanapahan-kevitra hentitra sy maika, ankoatry ny mifampipaingotra imasombahoaka. « Izy samy lohany aza tsy milamina ka fitoniana inona no andrasana ho tafapetrak’ireo eto, hoy ny mpanara-baovao. Ankoatry ny loza voajanahary namely ny tany Atsimo mantsy, dia mbola mamely, na antsaha na an-tanàna, ny tsy fandriam-pahalemana. Tsy misy andro tsy andrenesana fanafihan-jiolahy mitam-piadiana amoizana ain’olona sy asan-dahalo mandripaka tanàna. Raharaha andavan’andro itakiana fandraisan’andraikitra maika sady laharampahamehana avy amin’ireo manam-pahefana napetraky ny tondrozotra anefa ireo sy ny fanatsarana ny fiainambahoaka.

Nandritra ny diany tany Toliara dia mbola nanamafy ny filohan’ny tetezamita fa “ mahazo mody Rtoa Lalao Ravalomanana raha toa ka tena hamangy sy hitsabo ny reniny marary”. Nanambara anefa ny tenany fa “ ireo mpomba azy dia mitady fanakorontanana satria mampiditra ny andininy faha 20 amin’ny resaka. “H e n o k o , h o y Rajoelina, fa misy fivorivoriana any ambadika any ary efa misy fanentanana any amin’ny Magro. Olona tena mikatsaka fampihavanam-pirenena ve izany ? Aiza ilay fametrahana fitoniana eto?” Ity fanambaran’ny filohan’ny tetezamita ity dia toa manamarina ny resabe mandeha amin’izao fotoana. Ny antony dia sahala amin’ny manome rariny ny talen’ny Acm, Jean Robert Razafy nanakana ny dian- dRtoa Lalao Ravalomanana ny filohan’ny tetezamita. Mbola tsy mazava mihitsy tokoa amin’izao fotoana izao izay olona naniraka ny talen’ny Acm nanao iny fanakanana iny. Tsy afa-miala amin’iny fanapahan-kevitra iny mantsy na ny filohan’ny tetezamita na ny praiministra satria izy ireo no manana fahefana ary ambonin’ity tale ity. Raha ny fantatra dia tsy iadian-kevitra ny fodian’ny vadin’ny filoha Ravalomanana, ka andrasana ny fandraisana andraikitry ny filohan’ny tetezamita sy ny praiministra manoloana ny tompon’andraikitra izay mitsivalana ny didin’ny lehibe.

Sokajian’ny mpanarabaovao ho tsy fatokisana ny fahefam-panjakana ny zav-nisy tany Mandritsara taorian’ny namonoan’ireo jiolahy telo ilay masera iray. Tsiahivina fa nitaky ny amoahana ireo nahavanon-doza mba hisedra ny fitsaram-bahoaka ny mponina kanefa dia tifitra sy poa-basy no nasetrin’ny mpitandro filaminana izany, ka nahafatesana olona roa izay mpianatra ny iray tamin’ireo maty. Mazava ho azy fa sakoroka no vokatr’izany fihetsiky ny mpitandro filaminana izany, ary nandefa iraka, notarihin’ny minisitry ny Atitany, tany Mandritsara ny governemanta “handamina ny raharaha”. Loharanom-baovao avy any an-toerana no nandrenesana fa tsy nampitony ny hatezeran’ny mponina ny fahatongavan’ny iraka nalefan’ny governemanta satria mbola sahin’izy ireo ny nametraka sakana ny làlana mankany amin’ny seranam-piara-manidina ho fanehoany ny tsy fankasitrahany. Niala ilany fotsiny moa ny ministry ny Atitany teo anatrehan’ny tsy fahombiazan-dry zareo hitondra vahaolana, ary nilaza fa “andian’olona no tsy nankasitraka ary efa nanolotra omby efatra handevenana ny maty sy ho voninahitry ny velona, ary nanome vola fanampiana sy famangiana ho an’ireo naratra mbola tsaboina ny katolika”. Ankoatra ny nilazany fa hisy famotorana hatao hikarohana hoe iza no mpitandro filaminana nitifitra, ary araka ny lalàna marina ve no nitifirana ireo vahoaka nanao fihetsiketsehana. Dia mbola miandry famotorana indray izany e! Ny hita aloha hatreto dia ny fahasahian’ny mponina any amin’ny faritra lavitra ny renivohitra toy ireny manohitra ny tsy rariny sy ny fanaparam- pahefana ka tokony hitandreman’i

Ny alarobia izao no fantatra fa hifanome fotoana ireo zanak’i Dada hitondra ny anjara birikiny ho fanampiana ireo havana traboina any Atsimo. Eny amin’ny tranom-bokim-pirenena no toerana nangatahana hanatanterahana izany saingy miandry fanamafisana izany raha ny vaovao. Nosafidiana manokana moa ny eny Anosy satria ampovoan-tànana no malalaka ihany koa. Efa nanao ny fanentanana rehetra momba ity ezaka ity moa ny Ct Rodin avy amin’ny ankolafy Ravalomanana. “Tokony hiezaka hanao izay tratry ny herintsika isika hanaporofoana fa mahadona antsika ihany koa ny zava- manjo ireo havana any atsimo”, hoy ity Ct ity. Fotoana iray ihany koa ity anefa hampisehoana eran’izao tontolo izao fa maro tokoa ireo mpanohana ny aradàlana na ny zanak’i Dada eto Madagasikara sy avy any dilambato. Raha tsiahivina dia efa samy nanao ity tolotànana ity avokoa nanomboka tamin’ny fitondram-panjakana, hatramin’ireo fikambanana marolafy. Fandaminana teo anivon’ny zanak’i Dada no antony nisafidianana io fotoana io. Manantena anefa ireo mpikarakara fa ho maro ireo hamaly ny antso ary tsy hitsanga-menatra ny zanak’i Dada.

Ny tenako no lavitra, fa ny fo sy ny saiko, dia eo anilan’ny vahoaka Malagasy. Hontsa ny fo, ary malahelo tokoa ny filoha Ravalomanana raha nahita ny zava-doza nahazo ny mponina any an-tsimon’ny nosy farany teo iny. Tsy lavitra ny vahoaka any atsimo ity filoha ity, fa eo anilan’ny foana, ary nitondra am-bavaka ireo niharam-pahavoazana izy, indrindra fa ireo namoy havana vokatry ny rivo-doza iny, sy ireo tsy manan-kialafoana sy rava fananana. Ity filoha teo aloha ity, dia tsy manadino velively ireo havana any atsimo, ary mankahery ireo tra-pahavoazana foana ny tenany, izay nohamafisiny fa tsy maintsy tafitantsika I Madagasikara hoy izy, isaky ny mandefa hafatra ho an’ny Malagasy, ary hifanome tanana isika, hoy izy, hanarina faran’izay haingana ity firenena ity, mba tsy ho viravirain’ny mpanao ratsy. Hitan’Andriamanitra ny zava-misy iainan’ny Malagasy ankehitriny, ary mino ity filoha teo aloha, dia fa tsy maintsy hisy farany ny asan’ny maizina, ka hiditra amin’ny firenena eo ambany fahasoavan’ilay mpamonjy isika.

Tao aorian’ny fanambaran’ny filohan’ny tetezamita tany Toliary, fa mahazo mody eto Madagasikara hitsabo ny reniny tsy salama Ramatoa Lalao Ravalomanana, dia naneho ny heviny mahakasika izany ny filoha lefitry ny Cst, Me Hanitra Razafimanantsoa. Na m b a r a n y tamin’izany ary fa efa roa herinandro lasa izay no nilazan’ny ankolafy Ravalomanana f a t o k o n y h o d y e t o Madagasikara Ramatoa Lalao Ravalomanana satria marary mafy ny reniny. « Ny fanatanterahina io filazana am-pahibemaso nataondRajoelina io no andrasan’ny ankolafy Ravalomanana, ka na tara aza vao noraisiny ny fanapahan-kevitra dia takianay kosa ny hampodiana azy eto Madagasikara faran’izay haingana satria ny aina tsy mifametra ». Nampahatsiahivany ihany koa fa tsy zava-baovao ho azy ny fanapahan-kevitry ny filohan’ny tetezamita satria efa mazava, hoy izy ny voalazan’ny tondrozotra ao amin’ny andininy faha 20 izay mitaky ny fampodiana ireo sesi-tany politika rehetra, indrindra ny filoha Ravalomanana Marc. Noho izany dia nilaza ity filoha lefitry ny Cst ity fa « tsy fitserana, fa adidy sy zon’ny olom-pirenena rehetra no mahazo mody eto amin’ny tanindrazany”. Mbola nampiany ihany koa fa « tsy misy olona hanao sangisangy na koa hivazivazy mikasika ny fahasalaman’ny reniny izany ka hanao izany ho fitaovana politika, noho izany matoa nivoaka tamin’ny haino aman-jery ireny fanambarana nataon-dRajoelina ireny dia inoana fa ho tanterahina ». Ny tsara ho fantatry ny rehetra amin’izao fotoana izao hoy izy, dia miharatsy miharatsy hatrany ny fahasalaman’i Bebe Razay, ka ny fanirian’ny ankolafy Ravalomanana dia tokony androany dia ny androany izy no ho tonga eto Madagasikara satria samy tsy misy tompon’ny ampitso isika rehetra.

Ny Alarobia lasa teo no efa tokony ho nivoaka tamin’ny filan-kevitry ny ministra ny mahakasika ny fodian-dRamatoa Lalao Ravalomanana. Saingy tamin’ny fotoana farany dia tsy nisy izany filan-kevitry ny ministra izany. Rahampitso, Alarobia indray no tokony hiresahana ny momba izany eo anivon’ny filan-kevitry ny ministra, saingy azo heverina fa mety tsy ho asianteny akory izany, vokatry ny voina any Atsimo. Zara aza misy izany hialana bala! Ny Talata 19 Febroary lasa teo mantsy dia nibahan-toerana nandritra ny filan-kevitry ny governemanta ny resaka fampodiana an-dRamatoa Lalao Ravalomanana. Raha ny fantatra dia nisy ireo ministra no nanao tora-po ny amin’ny zavatra nanaovana an’i Tantely Andrianarivo izay navela nody nandevina ny reniny, nandritra ny fitondrana Ravalomanana. Toy izany ihany koa Rtoa Céline Ratsiraka. Samy namosaka ny heviny sy ny alahelony avokoa ny rehetra. Rehefa tapitra ny tora-po sy ny famosahana alahelo dia samy nahatsapa ireo ministra rehetra, na momba na tsia ireo fitondrana izao fa tsy mety izany fanakanana olona tsy hody an-tanindrazana izany, indrindra moa fa hamangy sy hijery olona marofy. Teo dia nanapa-kevitra ny rehetra fa hiaraka hitondra ny tenin’ny fianakaviana Ravalomanana eo amin’ny filohan’ny tetezamita, ka hiady ny hamelana an-dRtoa Lalao Ravalomanana hody, hijery ny reniny. Ny praiministry ny governemantan’ ny fampiraisana no hitarika izany fisoloana vava izany. Ny praiministra Jean Omer Beriziky izay nilaza am-pahibemaso fa:“tsy manana olana ny amin’ny fampodiana ity renim-pianakavian’ny Malagasy rehetra ity, noho izy vadin’ny filoha teo aloha”.

Nandritra ny fotoana nanatanterahan’ny fikambanana ny fifampiarahabana tratry ny taona tetsy amin’ny Ans Ampefiloha ny 02 Marsa 2013 lasa teo no nanambaran’ny filoha mpitantana , Zama Joanesa fa iray tsy mivaky ny fikambanana “Zanta” . Valo taona izay no nitsanganany ary misy ny taratasy ara-panjakana ny amin’ny fijoroany, hatramin’izao dia tsy mbola misy ny filoha vaovao natao hitantana izany fikambanana izany hoy ihany Zama Johanesa satria ny fifidianana izay natao hitantana ny birao vaovao notanterahina tamin’ny 21 Oktobra 2012 lasa teo dia foana ary tsy manankery hoy ihany ity filohan’ny fikambanana ity, koa izay mitonona na manatanteraka hetsika amin’ny anaran’ny fikambanana “Zanta” dia tsy tompon’andraikitra amin’izay mitranga ny fikambanana izay mbola manohy ny asany hatramin’izao . Tonga nanome voninahitra izany fotoana fifampiarahabana tratry ny taona 2013 izany ny Ndrenogny, ny Mpanjaka, ny Ampanjaka ary ny manankasina avy any amin’ny faritra Antanala.

An’Andriamanitra ny aina! Teny famerimberin’ny filoha Ravalomanana isaky ny miteny izy, indrindra ny resaka mandeha tao ho ao, fa misy mersenera mitady handripaka azy sy ny fianakaviany any Afrika atsimo, ary hita misy vazaha mihaodihaody ihany koa etsy amin’ny trano fonenany etsy Faravohitra nandritra ny andro vitsy lasa izay. Io resaka nandeha io anefa, dia tsy nisy nanamarina, na nandiso azy ny tompon’andraikitra maro samihafa teto amintsika. Mbola mijanona ho resabe ihany aloha izany hatreto, saingy ny hitsikitsika tsy mandihy foana, fa ao raha, hoy ny fomba fiteny izay. Na eo aza ireny resaka ramatahora ireny, dia tsy matahotra izany ny filoha Ravalomanana, satria aminy, dia an’ilay Mpahary ny aina araka ny voalaza etsy ambony. Tsy mba isan’ny olona kanosa ihany koa ny tenany, satria tsy nanao ratsy teo amin’ny mpiara-belona, ary ny tanjony, dia ny tsy maintsy hiverenany eto an-tanindrazana. Efa fandre matetika tokoa mantsy ny endrika fampitahorana toy izao isaky ny misy resaka fodiany eto, mba hampihemotra ity filoha ity, saingy moa tsy efa diska loaka ve ny resaka fampitahorana olona ho faty izany? Ny mamono akoho aza anie mbola sarotra e.

Raha tsy nisy ny fiovana dia nandritra ny filan-kevitry ny governemanta farany teo no nitondran’ny ministra Tabera Randriamanantsoa, ny soso-kevitra avy amin’ny ankolafy Zafy Albert izay misy azy. Manolo-kevitra ity ankolafy ity ny « hanaovana référendum constitutionnel » mialoha ireo fifidianana rehetra. Hiavaka ity lalam-panorenana ity satria dia hifantoka be dia be amin’ny fampivondronana ny firenena. « Constitution pour la création de la nation Malagasy » moa no iantsoan’ny ministra Tabera Randriamanantsoa azy. « Amin’io dia tsy mpila ravin’ahitra intsony ny Malagasy fa tena tompony. Amin’izao mantsy dia toa ny vahiny indray no tompon’ny Madagasikara”, hoy Tabera Randriamanantsoa. Raha ny fanazavany ihany dia efa nisy ny fivoriam-ben’ny ankolafy Zafy Albert nentina indrindra namolavolana izany lalam-panorenana ho an’ny firenena izany. “ Tsy mila andininy lava izany fa eny an-dàlana no atao ny fanitsiana na ny fanampiana, ny jurisprudence”, hoy ihany Tabera Randriamanantsoa. Efa manao ity “ constitution pour la création de la nation” ity ny tany Afrika Atsimo niaraka tamin’i Nelson Mandela, nanaovany ny fampihavanam-pirenena sy ny fanavaozana ny Repoblika. Raha ny fanirian’ny ankolafy Zafy Albert dia “ amin’ny 8 Mey no ho tontosaina io fifidianana io”. Ny Ceni-t moa dia efa nahazo ity soso-kevitra ity ka “andrasana ny fanapahankeviny”.

Malemy anatin’ny malemy ! Io no tsinjon’ny olona amin’ny fomba fiasan’ny Praiministra Beriziky, manoloana ny fiainam-pirenena ankehitriny. Maro no niandrandra fandraisana andraikitra goavana taminy, saingy hita fa mbola ny ao Ambohitsorohitra no mitondra ny baolina. Tsy tanteraka ilay teny mamy hoe ny tondrozotra no lehibeko, ary io no mibaiko ahy. Manoloana ny andininy faha-20 dia aiza izay fandraisana andraikitra ataon’ity Praiministra Beriziky ity amin’ny fampiharana azy? Iza no tsy mahalala, fa ny tsy fampiharana an’io anie no mahatonga ny fikatsoan-draharaha maro eo amin’ny sehatra iraisampirenena e. Isan’ny fanazavan’ny vondrona Afrikana, fa tsy mbola afaka ny sazy ho an’i Madagasikara, raha tsy mihatra io andininy faha-20 io. Fanampin’izay, dia olona tsy misy sazy, ary tera-tany Malagasy manana zo feno hiditra ny firenena ramatoa Lalao Ravalomanana, nefa tsy avela hijery an-dreniny marary eto an-tanindrazany. Aiza ny fepetra henjana raisin’ny PM amin’izany, sa manaraka ambokony izay ataon’Ambohitsorohitra ny tenany? Ministra eo ambany fahefany aza manao zinona azy, dia tsy fantany avokoa izay ataon’ireo eo ambany fahefany ireo toy ny nametrahana ny NOTAM sy ny famoahana vola nambara fa nanaovana asa manara-penitra. Toa mampitombina ny resaky ny olona izany amin’ny filazana fa tsangan’olona tsy masi-madidy ity praiministra ity, nefa tena hitondra ny familiana ny tetezamita no niandrandran’ny maro azy. Mbola hanaiky ny ho saribakolin’ny sasany amin’izao fitondrana izao ihany ve ity olon’ny marimaritra iraisana ity?

Malahelo tanteraka ny fianakaviana Ravalomanana amin’izao fotoana izao. Manontany tena ihany koa, “ sanatria ve efa very ny fanahy maha –olona? Dia natakalo tsikalakalam-bola sy voninahitra ve ny tsikalakalam- pihavanana”? Na teo aza ny fiangaviana mafy natao an-dRajoelina ny mba hamelany an’i Lalao Ravalomanana hody an-tanindrazana hitsidika ny reniny, Razaiarivelo Helmine na Bebe Razay, dia “ fo vato” no setriny. Amin’ny maro dia tsy tokony angatahina akory ny fodian’ny teratany Malagasy eto an-tanindrazany, saingy efa izay moa no làlana napetraky ny fitondrana tetezamita dia nanaraka ny fianakaviana sy ny ankolafy Ravalomanana. Marary mafy Bebe Razay ankehitriny, saingy tsy misy fanafany afa-tsy ny ahita ny zanany. Tsy mitsahatra miala nenina amin-dRajoelina ny fianakaviana Ravalomanana ary miantso ny fianakaviam- be iraisam-pirenena hanara-maso ny fanajana ny zon’olombelona eto Madagasikara. « Mitodika amin’ireo Malagasy izay nahafantatra an’i Neny, manana izany hoe Reny, ary indrindra fa izany Bebe izany ny fianakaviany tamin’ny fanambarana navoakany. Tiavo izy ary kolokoloy tahaka ny anakandriamaso ary arovy araka izay azonareo atao, fa tsy misy tahaka ny Reny, ary tsy voavidimbola izany fitiavana izany. Marary mafy i Bebe Razay. Namerina ny fangatahany i Bebe Razay mba hifankahita amin’ny zanany vavy, Lalao Ravalomanana, mialoha ny nidirany ao amin’ny “Réanimation” ny alahady maraina teo. Mafy, tena mafy amin’ny zanaka lahy Malagasy izany tsy mahazo manatanteraka valim-babena izany, ary dia ny fitondram-panjakana malagasy ihany no vato misakana, kanefa ny adidy tsy an’olon-dratsy. M a n a o a n t s o a v o amin’ny Fianakaviam-be Iraisam-Pirenena ny Firenena Malagasy mba hijery haingana ny vahaolana hoan’i Madagasikara, ary miarahaba azy amin’ny ezaka izay efa ataony. Hisoratra ny tantara ary tsy mbola tara loatra ny fifampihavanana, tsy mbola tara loatra ny fifamelàna ary ho vokatr’izany dia hiverina indray ny Fahafahana sy ny Fahamasinana eto amin’ny Firenena. Homba antsika mandrakariva anie Andriamanitra ». Tsara no manamarika fa nandeha be ny resaka hatry ny omaly fa efa tonga eto antanindrazana Ravalomanana Lalao. Araka ny fanamarinam- baovao kosa dia manizingizina ny fianakaviana fa tsaho niniana naely fotsiny izany hatramin’izao.

Ny marainan’ny omaly Alahady dia voatery tsy maintsy nampidirina eo anivon’ny sampana fameloman’aina na “ réanimation” Rtoa Helmine Razaiarivelo, renin’I Madama Lalao Ravalomanana. Tokony tamin’ny 3 ora maraina araka ny vaovao voaray teo anivon’ny fianakaviany eto an-toerana dia “ niharatsy ny toe-pahasalamany. Tratry ny Accident Vasculaire Célébral-AVC ny tenany ary nalemy vokatr’izay ny ilany havia”. Ny mba ahita ny zanany vavy, Ramatoa Lalao Ravalomanana, no tena zava-dehibe sy ahatsara azy, hoy ireo akaiky azy. Efa nisy ny delegasiona notarihin’ny ministra Olga Ramalason nangataka ny hihaona tamin’ny filohan’ny tetezamita saingy tsy nety noraisin’ Andry Rajoelina io delegasiona io hatramin’ny fotoana farany. Efa nampanantena moa ny filohan’ny tetezamita fa hijery fotoana handraisana ny ankolafy Ravalomanana izay mangataka amin’ny tokony hampodiana an’I Lalao Ravalomanana hitsidika ny reniny. Ny eo anivon’ny governemanta iray manontolo izay tarihin’ny praiministra Omer Beiriziky dia tsy manana olana amin’ny hampodiana an’I Lalao Ravalomanana. Dia andrasana izany izay “fandinihana lalina” handraisan-dRajoelina fanapahan-kevitra momba ity raharaha mety hanohintohina ny zo sy ny fahamendrehana maha-olombelona araka ny soa toavina Malagasy sy iraisam-pirenena ity.

Tsy manaiky ny Bianco fa tsy maintsy miatrika ny fanadihadiana azy ny praiministra lefitra misahana ny fahasalamana, ny profesora Alain Tehindrazanarivelo. Na dia tsy namoaka mazava ny sora-bola nahodinkodina aza ny talen’ny Bianco, ny jeneraly Faly Rabetrano, dia fantatra fa tsy maintsy hitondra ny fanazavana momba ny fanjavonan’ny 700 tapitrisa Ar teo anivon’ny kitapom- bolan’ny ministera ity profesora ity.Tsiahivina fa nandritra ny valan-dresaka ho an’ny mpanao gazety dia efa nanipika tsara ny Bianco tamin’ny alalan’ny tale jeneraliny fa “tsy voaaron’ny immunité parlementaire” ity tompon’andraikitra voalohan’ny fahasalamana teo aloha ity. “ Efa nandeha mialohan’ny naha-Cst azy mantsy ny fanadihadiana rehetra mikasika ilay fanodikondinam- bola”. Fa ankoatra ny profesora Tehindrazanarivelo dia fantatra ihany koa izao fa hisy ministra teo aloha, ary efa lasa Cst amin’izao, no ho antsoina ho hadihadiana eny anivon’ny Bianco. Raharaha fanodikondinambolam- panjakana ihany no iantsoana azy ireto. Voalaza teo fa olona efa nitana andriaikitra ambony izy ireo ary olona saika niara-dàlana tamin’ny filoha teo aloha Ravalomanana, saingy nisafidy ny hisintaka. Andrasana ny hiafaran’ity raharaha ity, fa raha ny Bianco manokana dia efa nanambara fa tsy hihemotra velively amin’izay mety endrika fampitahorana atao aminy. “Tsy ny firesahana amin’ny haino aman-jery ny vontoatin’ny raharaha na ny fiampangana ny Bianco ho manao ramatahora na koa mamoaka antontan-taratasim- panadihadiana noho ny mety ho firehana politikan’ny tsirairay voakasiky ny raharaha toy izao akory no hampiova ny vokatry ny fanadihadiana natao, fa misy ny rafitra mahefa natao handray ny vokatry ny asan’ny mpikaroka fandikan-dalàna toy ny Bianco, dia ny fitsarana izany, koa aoka hajaina ny fahaleovantenany” hoy ryzareo avy amin’ny Bianco.

Fantatra fa hitory CT iray ny ministeran’ny fiompiana. Tsotra ny antony. Nivarotra tany tamina olontsotra maro any amin’ny faritra Analanjirofo ity Ct iray ary dia nilaza fa nirahin’ny ministra Ihanta Randriamandranto. Nisy mihitsy aza moa taratasy voasonia izay nasehon’ity CT ity ireto olona nivarotany ity tany ity. Mitentina 240.000 ar ny tany 15m x15m raha ny vaovao azo. Saika niteraka korontana teo amin’ireo mponina any Fenoarivo Atsinanana ity tranga ity, ny 7 Febroary lasa teo, raha tsy voafehy haingana. Nisy moa ny fitsidihana natao tany an-toerana nahafahana nanamarina ny fisian’ireto olona izay mibodo tanin’olona tsy aradàlana ireto. Fantatra izao fa ho torian’ny ministeran’ny fiompiana ity Ct ity noho ny fisolokiana. Nanamarika ireo tompon’andraikitra ao amin’ny ministera fa tsy mbola nanome alalana olona hivarotra tany na aiza na aiza. Tsy kely làlana marina ny ratsy ary manana fahasahiana diso toerana ity CT ity. Manaporofo izao ny mahatany tsy tan-dàlana ny eto Madagasikaraka satria na mpitondra fanjakana aza dia mahavita misoloky tsotra izao ny vahoaka. Amin’izay tsy mamely lavitra fa ny ao an-trano ihany no naripaka satria dia samy ao amin’ny fitondrana ao ihany.

Mizaka ny tsy rariny ny mpandeha amin’ny fiara fitateram-bahoaka eto Antananarivo efa hatramin’ny 1 novambra 2012 teo. Pingapinga ny vondron’ny kopetrativa UCTU nampiakatra ny saran-dalana ho 400 ariary, kanefa fiara godraka sy maloto, miampy resevera voretra sy mpanao « vodihazo » sy ira-botry ny pandeha no betsaka. Tsy nisy niaro ary tsy nanana safidy ny vahoaka ka nihafy sy niharitra an’io fiakaran’ny saran-dalana io. Tsy hita izay hetsiky ny mpiaro ny zon’ny mpanjifa fa mody manao fanambarana izy ireo, eo imason’ny mpanjifa kanefa mifampiraharaha amin’ny mpitatitra aty ambadika. Tsy nisy nahavaha olana ihany koa na ny kaominina Antananarivo renivohitra , na ny ministeran’ny fitaterana na ny filohan’ny tetezamita. Mbola difotra ao anaty fahasahiranana tanteraka ny firenena sy ny vahoaka ao aminy, saingy tsy nisalasala nampiakatra saran-dalana ny mpitatitra. Nampanantena izy ireo fa hisy ny fanatsarana ny kalitaon’ny asa fitaterana sy ny fanavaozana ny fiara miasa ao anatin’ny roa volana. Efa telo volana ity no lasa, ireo taxibe mpanao ny sarandalana 400 ariary mihitsy no tsy manaja mpandeha, tsy manaja ny asany kanefa ny fiara ampiasaina mampidi-doza . Tsy tanteraka ny nampanantenain’ny filohan’ny UCTU, Andrianambinintsolomora Bernardin izay nangataka roa volana ahafahan’ny mpitatitra manatsara ny asany.

Hamoaka ny fehinkeviny momba ny dinika mangina ny CENIT rahampitso. Fehin-kevitra na hitazona ny heviny momba ny fifidianana filohampirenena no atao mialoha, na ihany koa hanaraka ilay fangatahan’ingahy Andry Rajoelina ny hanaovana ny latsa-bato ho fifidianana depiote. Ho tonga ihany koa etsy ankilany ny fanambarana amin’ny fomba ofisialy ny hanaingana ny mpifidy handatsa-bato ny 8 mey ho avy izao, ary ho hita eo izay fifidianana hatao. Etsy andaniny dia efa mandeha sahady ny feo momba ity fivoriana ataon’ny vaomiera manokana momba ny fifidianana ity, satria toa tsy misy fitokisana sahady mety hipetraka amin’ity vaomiera ity. Ny antony, dia toa mitady hirona any amin’izay fanirian’ny filohan’ny tetezamita izy ireo, fa nahoana raha tonga dia nolavina avy hatrany izany fikasana hanao fifidianana solombavam-bahoaka izany? Raha misy olona mikasa hanao fifidianana filoham-pokontany ve hoy ihany ny mpitazana, dia hisavorovoro saina toy izao ireto CENIT ireto, ka hanao konklavy toy izao? Aiza no tena fahaleovantenan’ity mpikarakara fifidianana ity e? Dia ho hitantsika eo izay fanambarana hataony, fa tsy kilalao anie rey olona ity fiainam-pirenena ity e?

Ny 2 febroary izao no handao an’i Madagasikara i Leonardo Simao, iraky ny Troika-Sadc. Handinika ny momba ny fampodiana an’Atoa Marc Ravalomanana moa no tena votoatin’ny diany eto amin’ny firenena. Nisy ny fihaonany amin’ireo hery politika sy ankolafy nandraisana ny hevitra avy amin’izy ireo. Na manaja ity iraky ny Sadc ity aza ireo mpanao politika dia tsapa fa tsy manana fahatokisana loatra aminy ny ankamaroan’ny Malagasy. Samy nahatsapa ny rehetra fa « korontana hatrany no ao aorian’ny fandalovan’i Leonardo Simao eto an-tanindrazana ». Mby ao antsain’ny maro mantsy ny dika vilana nataony tamin’ny fanambaran’ny Sadc, ka nahatonga fikorontanan-tsaina. Re izao fa dia miainga any ny « hetsika » entina hanoherana ny fandraisan’andraikitr’ity tompon’andraikitra vahiny ity amin’ny krizy Malagasy. Mihevitra ny hanao fihetsehana eo anoloan’ny biraom-pifandraisan’ny Sadc eny Ivandry ireo manohitra an’i Leonardo Simao. Fotoana entina hanehoana amin’ireo solontenan’ny Sadc eto an-tanindrazana fa « tsy mila Simao intsony ny Malagasy » hoy ny fanampim-baovao.

Resy lahatra ny farany! Tonga nanao fanambarampananana teny anivon’ny Bianco omaly atoandro ireo zandary maro be galona notar ihan’ny lehibeny ny Jeneraly de division Ravalomanana Richard. Efa ela no nanao antso ny hanaovana izany fanambaram- pananana izany ny teo anivon’ny Bianco, saingy omaly izany vao nilatsahan’ny fanahy masina ireto mpampihatra lalàna ireto. Fa nisy inona hoy ny mpi tazana no dia at y amin’ny fiafaran’ny tetezamita toy izao, vao mihazakazaka toy izao izy ireo? Hivadika tokoa ve ny glôby hoy ny olona no dia nihazakazaka haingana ireto manam-boninahitra ireto nilaza izay fananany, sao tonga ny ampamoaka any aoriana any, ka hisy hilaza fa nitombo harena tampoka izy ireo? Ny vavan’ny mpitazana moa tsy azo ferana, satria nahoana tokoa tany aloha tany no tsy mba nisy niraika tamin’izay antso avo nataon’ireto Bianco ireto izy ireo. Nilaza ny manamboninahitra Ravalomanana, fa tsy handeferana izay tratra amin’ity kolikoly ity, ary tsy hananan-kavana io, satria efa nisy ny traingo tamin’izany, eny na dia arivo ariary aza. Ny tena mampalahelo ny vahoaka, dia maro ireo nitombo harena tampoka tao anatin’izao tetezamita izao, ary tsy azo afenina ny fieboeboan’ny olona notolorana fahefana tao anatin’izay efa-taona izay. Toa nahakivy ny maro ihany koa ny asan’ity bianco ity, satria efa betsaka ihany izay mpitondra niala tao anaty fitondrana izay, saingy mba hatraiza ny fanaraha-maso ny fananany taorian’ny naha-voaongotra azy ireo tao anaty f i tondrana? Sa mba style fotsiny ity bianco ity? Ho hita eo ny tena andraikiny, satria efa mitombo izao ny olona sahy mametraka ny momba ny fananany eny anivon’ity sehatra iray izay miady amin’ny kolikoly ity.

Io fifidianana izay heverina ho tontosaina ny 8 Mey io angamba no fifidianana hisy kandida ho filoham-pirenena be indrindra teo amin’ny tantaran’i Madagasikara. 10 farafahakeliny aloha izao ireo efa nanolo-tena, na natolotry ny antoko ho kandida. Efa saika nanao valan-dresaka ho an’ny manao gazety izy ireo namelabelatra ny programan’asany. Hita tokoa fa misy ireo maneho ny fahavononany hitondra ny firenena ary efa tsikaritra ety am-boalohany fa manana lalam-bola iatrehana ny fifidianana amin’ny ankapobeny, raha tsy ny fandoavana ny antoka na “caution” mitentina 50 tapitrisa Ar fotsiny no asian-teny. Vitsy ihany anefa izy ireo. Satria misy kandida dia natao hanaparitaka vato fotsiny ihany ary na ny fandaharan’asany aza toa kitoatoa. Ary na izy tenany aza moa tsikaritra fa tsy resy lahatra amin’ny zavatra teneniny. Raha ny fantatra dia misy manakarama ireo olona ireo hirotsaka ho kandida ka ny tanjona dia tsy ho lany mihitsy fa ny hanaparitaka vato fotsiny tsy hisian’ny “premier tour dia vita”. Mba hiitatra lavalava kokoa ny tetezamita. Manaitra ny sain’ny maro ny hoe “ aiza no ahitana vola amina tapitrisany maro hanaramana kandida maro hanaparitaka vato? Raha misy fitiavana tanindrazana tokoa ve tsy aleo hanasoavana ny firenena ireo vola mihodina ireo. Farafahakeliny mantsy manana 100 tapitrisa Ar isaky ny kandida eo ho eo no eo am-pelatanana iatrehana fifidianana iray satria tsy maintsy karamaina koa ilay kandida mersenera. Asa rahateo tsinona ny azy. Efa mivonona ny ho very vola ihany koa ireto manarama kandida ireto satria azo an-tsaina fa ho vitsy ireo kandida hahazo ny 10%. Ny 8 Martsa izao no tena ho fantatra ireo kandida ofisialy amin’ny fifidianana raha tena hisy tokoa izany, ary raha ho tanterahina amin’ny 8 Mey tokoa, araka ny tetiandro nomen’ny Ceni-t sy eken’ny fianakaviam-be iraisam-pirenena ny fifidianana filoham-pirenena.

Tontosa ny sabotsy teo tetsy amin’ny FJKM Isotry Fitiavana ny fiaraha-miombom- bavaka ho fanehoana ny fiaraha-mitondra ny mavesatra amin’ny filohan’ny FJKM mivady sy ny firenena ary ny mpino FJKM. Mialoha izay araka ny fandaharam-potoana nofaritan’ireo mpikarakara, dia nisy ny lakolosy fanairana nataon’ny fiangonana FJKM in-3 miantoana. Naneho ny heviny tamim-pahanginana ireo mpitandrina FJKM avy eo ka nilahatra nihazo an’Isotry Fitiavana rehefa avy niaraka nanomam- panahy tao amin’ny Foibe FJKM. Ankoatry ny vatsim-panahy nentina nankaherezana ny kristiana, dia nandrasan’ny maro ny fanambarana niraisan’ireo mpitandrina rehetra. Nizara telo mazava tsara ny fanambarana. Nisy aloha ny fampahatsiahivana ny antsojay nahazo ny FJKM “nanomboka tamin’ny 17 Marsa teny amin’ny Episcopat, nitohy tamin’ny fakana trano fiangonana, ny fananan’ny Fiangonana tany amin’ny toerana maro samihafa, ny fanaovana zinona, fampihorohoroana, fanenjehana sy fanagadrana ary fandatsahan’aina Mpitandrina sy ny ankohonany, ny fanakatonana tsy ara-dalàna sy tsy ara-drariny ny RADIO FAHAZAVANA sy fanagiazana ny fitaovana”. Eo anatrehan’izany toe-javatra izay heverin’ireto mpitandrina ireto fa “mampahory, mampahantra, sy mampikaikaika ny mpiara-belona dia: Mitaky ny hanaovana ho vaindohan-draharaha ny fampanjakàna ny Fandriampahalemana, fanajàna ny fahafahana, ary ny famerenana ny hasina sy ny zo maha olona. Mitaky ny fampitsaharana ny fampihorohoroana amin’ny endriny rehetra. Mitaky ny hampitsaharana ny antsojay sy ny herisetra atao amin’ny Fiangonana sy ny olom-piangonana, Mitaky ny hanokafana tsy misy hatak’andro, tsy misy fepetra ny RADIO FAHAZAVANA” ireto mpitandrina ireto.

N o h a m a f i s i n ’ n y Arsevekan’Antananarivo, Mgr Odon Marie Arsène Ra z a n a k o l o n a , f i l o h a v a o v a o n ’ n y F F K M ( F i o m b o n a m b e n ’ n y Fiangonana Kristiana eto Madagasikara) fa anisan’ny asa iandraiketan’ny FFKM amin’ity taona ity ny fikarakarana fampihaonana ireo mpanao politika sy mpikambana ao amin’ny firaisamonim- pirenena ho famahana ny krizy. Tsy mbola nambarany kosa anefa ny daty sy ny mety ho endrikendrik’izany fampihaonana izany. Ny Mgr Odon Marie Arsène Razanakolona indray izao no filohan’ny FFKM amin’ity taona 2013 ity ary anisan’ny andrandrain’ny maro hitondra ny anjara birikiny amin’ny famahana ny olana sy amin’ny fanelanelanana ny FFKM amin’ny maha- Raiamandreny am-panahy azy. Ny FFKM rahateo dia nanamafy ny fanapahankevitra izay noraisina nandritra ny komity lehibe farany notontosaina tamin’ny taondasa ka nametraka ny tokony hisian’ny fampihavanana ny olombelona amin’Andriamanitra sy ny olombelona samy olombelona. Asa mandavantaona ny fampihavanana ka tsy irotorotoana.

Lasa izao! Tsy hibolisatra intsony ny fanapahan-kevitra ny mpizaika maro tonga niatrika ny kongresy lehibe notarihan’ny filohan’ity antoko ity, Sarah Georget ny sabotsy tontolo andro teo tetsy amin’ny Carlton Anosy. Nafana fo ny mpizaika ka tsy namela mahazo tamin’ireo tarigetran’ity antoko ity, dia ny hisian’ny fiovana maharitra hizorana any amin’ny fampandrosoana mipaka isam-batan’olona, ary ho firenena vanona. Mila olona sahy mandray andraikitra izy ireo, ary izay no nanosika ny mpizaika rehetra hanolotra an-dramatoa filohany ho kandida filoham-pirenena amin’ny faha-8 mey ho avy izao. Handray anjara amin’ny fifidianana izay ho tanterahina manerana ny nosy rehetra eto ity antoko ity, ary hatramin’izao aloha, dia mbola izy irery no hany vavy tokana sahy nilaza ampahibe-maso fa hirotsaka ho filoham-pirenena raha ny amin’ity taona ity no asian-teny. Isan’ny nitaky ny tsy ahafahan’ny filoha teo aloha Ravalomanana sy ingahy Andry Rajoelina tsy hilatsaka koa ny Maitso, ary azo heverina fa fahombiazana ho azy ireo ny naha-tanteraka ilay Ni… Ni…. Tonga nanatrika izao fivoriana izao ny mpikambana ao amin’ny maitso avy any ivelany, izay isan’ny nanome hery ihany koa ny mpikambana teto an-toerana. Voalaza fa isan’ny antoko manara-penitra amin’ny fanarahan-dalana momba fitsipika mifehy ny antoko izy ireo. Any amin’ny fifidianana izany no ahitan’ny herin’ny antoko e, maro ihany ireo hifaninana amin’ity toerana masina ity koh.

Hisedra voalohany an’ireo mpanohitra hidina an-dalambe izay tarihan’ny “Mandatehezan’ny Mpanohitra ho an’ny Fanafahana an’i Madagasikara”, anio, ny lehiben’ny CIRGN, ny kolonely Rakotomahanina Florens. Io no fanentanana sy fitarihana olona hidina an-dalambe voalohany hataon’ny mpanohitra ny fitondran-dRajoelina, amin’ity taona 2013 ity. Hiainga eo amin’ny Esplanade Analakely izy ireo, anio 17 janoary ary hihazo ny kianjan’ny demokrasia eny Ambohijatovo. Ho fanamarihana ny faha efa-taona nitokanana izany “Kianjan’ny demokrasia” izany ; hisy ny fametrahana ny fehezam-boninkazo eo amin’io kianja io fa tsy hisy kosa ny kabary. Andrasana izay hiseho satria tsy nihevitra ny hangataka alalana mihitsy ireto avy amin’ny mandatehezan’ny mpanohatra ireto. Nanao antso ho an’ny mpitandro filaminana kosa anefa ny mpanohitra mba hiaro ity hetsika am-pilaminana ity. Mety hisy ve noho izany ny fanakanana mety hataon’ny Emmo-Reg sa hisy tokoa ny fiandrasana an’ireo mikasa ny hihoam-pefy sy hanararaotra an’ity hetsika ity ? Ho hita eo ! Raha ny eo amin’ny Espanade Analakely sy ny kianjan’Ambohijatovo dia tsy misy afa-tsy 300 metatra eo no elanelany. Toerana ahitana olona maro mifamezivezy izany lalana izany, eo koa ny birao sy toeram-pivarotana ary banky. Mety ho tolo-tanana amin’ny fiarovana ve sa tifitra entona mandatsa-dranomaso no ho valin’izany antso miantefa amin’ny mpitandro filaminana izany ? Ny hetsika rahateo tsy nahazo alalana avy amin’ny prefektioran’ny polisy eto Antananarivo Renivohitra. Tsiahivina anefa fa efa hatrany am-boalohany, nandritra ny fitokanana io Kianjan’ny demokrasia io no efa nilaza ny ben’ny tanàna teo aloha, Andry Rajoelina fa : ” Tsy ilàna fahazoan-dalana mihitsy ny fanehoan-kevitra ao Ambohijatovo nanomboka ny 17 janoray 2009.” Ny mpanolon-tsainan’ny tanànan’Antananarivo koa anefa, nampihantona ny maha Kianjan’ny demokrasia ny eo Ambohijatovo, hatramin’ny herintaona. « Ny kianjan’ny demokrasia dia hitambaran’ny Malagasy rehetra ka iza, indrindra ny olona nitokana azy tamin’ny 2009 no ahasahy hilaza ankehitriny fa tsy mendrika izany kianjan’ny demokrasia manara-penitra izany ny Malagasy liam-pivoarana, liam-pandrosoana, liam-pahafahana, liam-palalahana ? Rehareha sy tabian’ny Malagasy rehetra manerana ny Nosy ny manana io kianjan’ny demokrasia io », hoy i Lalatiana Ravalolomanana. Ho hita eo izay hitranga satria miankina amin’ny fifehezan’ny mpitandro filaminana ny raharaha ihany no mampisy korontana na tsia. Mety tsy ho mpitandro filaminana koa anefa no hifanehatra amin’ny tarik’i Lalatiana Ravololomanana fa mety ho olona voakarama hanakorontana tahaka izay niseho tamin’ny hetsika nataon’ny MDM tany Toliara.

Loharanom-baovao tena azo antoka no nanamarina fa “ fanerena tsotra izao an-dRajoelina tsy hirotsaka no anton’ilay fihaonana tany Tanzania farany teo “. Nisy tokoa ny fifanarahana vita izay manodidina izay didy izay. Raha toa ka miziriziry tsy maintsy hirotsaka Rajoelina, dia efa nisy fepetra hentitra nifanomezan’ny fianakaviambe iraisam-pirenena. “ Hiala eto Madagasikara ireo mpamatsy vola sy ireo fianakaviambe iraisam-pirenena raha ho kandida Andry Nirina Rajoelina”. Ny vahoaka rehetra mahatsapa fa tena ho voka-dratsy ho an’ny firenena izany satria dia hitoka-monina I Gasikara, ary ho tapaka avokoa ny lalan’ny famatsiam-bola ara-dalàna rehetra. Ny mpomba ny filohan’ny tetezamita irery ihany angamba no mahita fa tombontsoa be no azo amin’ny fialan’ny mpamatsy vola sy ny fianakavimabe iraiam-pirenena eto. Tahaka ny tsy nahitany ny voka-dratsin’ny fahatapahan’ny AGOA. Ny filohan’ny tetezamita rahateo toa efa nanomana ny sain’ny vahoaka tsy mandady harona fa “ mahavita tena tsara i Madagasikara tsy misy mpamatsy vola, satria tsy mibaby trosa ary manana ny amby ampy”. Porofon’izany ny fahavitan’ireo zava-bita manara-penitra izay tsy misy trosa na ny Ariary aza fa fanomezana, na koa volan’ny filohan’ny tetezamita manokana. Ny kianja, ny coliseum, ny hopitaly, ny totohabato, ny lalan-kely ,ny TGV. Ireny rehetra ireny dia vokatry ny “ fahaiza-mitantana” avokoa, hoy Rajoelina. Ho an’ny mpanara-baovao dia tsy hanaiky ny tsy hirotsaka izany Rajoelina. Ireo tetik’asa rehetra vinavinainy dia aorian’ny fifidianan avokoa vao ho vita, ary raha ny fahitana ny toe-draharaha dia Rajoelina no mihevitra ny hitokana azy amin’ny maha filohan’ny repoblika faha 4 azy, na koa amin’ny maha filohan’ny tetezamita azy ihany. Sarotra aloha ny hanombana ny ao an-tsain’ny olona, saingy ity tranga ity dia efa hita soritra ny mety hiafarany. Amin’ny fotoana hanoratana izao lahatsoratra izao dia efa manao ny fanambarany hovakiany ka hilazany ny hirotsahany na tsia i Andry Rajoelina. Miandry ny tohiny ny rehetra sisa.

Manohy manazava ny sain’ny mpomba an-dRavalomanana ireo mpitari-tolona isak’izay mandray fitenena eo amin’ny Kianjan’ny finoana. “ Raha nanambara ny tsy hilatsahany ho fidiana ny filoha Ravalomanana dia maro ireo sahiran-tsaina. Aza miraharaha an’izany isika mpitolona, fa ireo nitaky ny NI… NI ireo ihany no hitaky atsy ho atsy ny hirotsahan’ny filoha Ravalomanana. Efa mizotra mankany manko izao ny toe-draharaha”. Amin’I Zafilahy Stanislas dia “tsy azo hodivirana ny filatsahan-dRavalomanana ho fidiana raha midrikina hirotsaka Rajoelina araka ny efa nanamarihan’ny mpiandraiki- draharaha alemana azy. “Hamafiso ny finoana fa tsy maintsy ny filoha Ravalomanana ihany no afaka hanavotra ny firenena”, hoy ity filoha lefitry ny kongresin’ny tetezamita ity. “Tsy miantehitra amin’ny hazo boboka mihitsy ny mpanohana an-dRavalomanana”. Afa-baraka Manohy ny fanehoankeviny I Zafilahy Stanislas. “ Lany fanahy Rajoelina ka nirediredy sy nanangana ady amin’ny vondrona iraisam- pirenena. Tsy zakany ny fahatapahan’ny fifanampiana sy ny tsy fahazaona ny fankatoavana iraisam-pirenena nandritra izay 4 taona latsaka izay. Ny olana anefa dia sintomin-dRajoelina ho afa-baraka miaraka aminy ny Malagasy”. Amin’ity Ct ity dia mila ny fahatongavantsaina ny rehetra iny teniteny foana nataon’ny filohan’ny tetezamita teny Iavoloha iny, toy izany koa ireo miaramila izay milaza fa tandroka aron’ny vozona. Namafisin’I Zafilahy Stanislas fa “ latsabato sisa no atao fa efa vita ny fifidianana”. Mahay làlana Nasian’ny Ct Zafilahy Stanislas fanamarihana koa ny “ fanalam-baraka” nataon’ny ministry ny serasera ny filohan’ny kongresin’ny tetezamita. “ Tsy ianao mihitsy ingahy ministra no hilaza ho mahay làlana mihoatra an’I Mamy Rakotoarivelo. Efa nahavita “ mandat” maro teo anivonin’ity andrim-panjakana ity ny tenany vao lasa filohan’ny kongresin’ny tetezamita. Tsy teniteny foana iny voalazan’ny filohan’ny Kongresy iny fa ny voasaoratra anatin’ny tondrozotra izay efa lasa làlana manan-danja eo amin’ny sehatra iraisampirenena no nambarany. Tsy ny lalam-panorenana izay nataonareo akory no ambony mihoatra io tondrozotra io.

Hatao ny lalana mihazo makeny amin’ny seranampiaraminidina eny Ivato e… manomboka ny volana ambony no hanaovana izany, ary volantsika madio no hanaovana izany, fa tsy misy famatsiam-bola any ivelany. De gaga marina elah, mandre izany, satria vita ny 8 martsa izao anie ny fotoana ahafahana mijanona amin’io seza maha-filohan’ny tetezamita io, raha toa ka hilatsaka ianao e. Toa mandidy manapaka ery ingahirainy omaly nilaza fa ny asa tsy maintsy atao, ary aleo hanenjika izay hanenjika fa ny olona tsy manao asa ihany no be vava. Ny manaitra dia ny lalana eto an-drenivohitra aza tsy vitanao ireo goaka be sy feno lavadavaka koa lalana inona indray no tadiavina hampandriana adrisa ny vahoaka ? Amboary aloha ny mankany Ambatondrazaka, izay nambara fa ho vita ao anatin’ny fotoana fohy, saingy hatramin’izao toa lasanko vavany fotsiny ihany izany. Raha tena ho vita io, fa nahoana no dia ny eto andrenivohitra ihany no totofana foto-drafitr’asa fa ny any amin’ny faritra angaha tsy mba manana olana? Ny nanaitra, dia nanilihana ny fampiakarana karama any amin’ny Praiministra sy ny ministra tompon’andraikitra. Fa rehefa inona no hieràna amin’izy ireo, ary rehefa toy inona ihany koa ny handraisana fepetra manokana ataonao samirery? Nahoana raha tenenina avy hatrany hoe tsy misy vola hampiakarana ny karaman’ny mpiasam-panjakana dia vita e. Ny mandidy dia homana anie izao no tena malaza, ka ataovy amin’izay hitiavanao azy e. Kabary izay miendrika fihantsiana amin’ny malagasy iny omaly iny, ary mbola fihantsiana amin’ny sehatra iraisam-pirenena, satria rehefa tsy nahita rirany tany ingahy filoha, dia manao ranomason-jorery ao andapa. Na dia nampiaka-peo mafy aza ny tandapan’ity zandry kely ity, fa tsy hisy kabary politika, dia niteny politika izy. Fa maninona raha notsorina hoe tsy hiteny hoe hilatsaka izy na tsia dia vita, fa nofitahina fotsiny ny vahoaka e. Ka ahoana, mbola ilaina ve ny sehatra iraisam-pirenena sa tsia? Handà izay havoakan’ny SADC atsy Dares Salaam rahampitso ve izany ity Rajoelina ity sa ahoana? Tsory ny resaka fa tsy mila fanampiana any ivelany intsony dia vita e. Efa mba be ihany anie izay vava izay, saingy aiza isika hatramin’izao. Tsy hisy mpitondra nanongam-panjakana ho tafakatra eo amin’ny fitondrana intsony, fa efa leo ny vahoaka, ka na hisy lalana eran’ny tanàna ho vitaina ao anatin’ny fotoana fohy aza tsy adala ny olona ka mbola hanaiky ny hidirany any anaty kizo indray. Sa ahoana, hoy ianareo?

Amin’ireo kandida maro izay maneho am-bava fotsiny aloha ny fahavononany hirotsaka ho kandida amin’ny fifidianana ho filohan’ny repoblikan’i Madagasikara dia pasitera Maihol no tombanan’ny maro amin’izao ho tsara toerana indrindra. Ny antony dia tsotra. Izy aloha amin’izao no azo lazaina fa nahavita ny fitetezam-paritra eran’ny Madagasikara nahafahany nihaona mivantana amin’ireo vahoaka mipetraka amin’ireo tany lavitra andriana. Tsara toerana ihany koa izay satria dia izy izao no isan’ny kandida manana mpanohana maro indrindra raha ny antontan’isan’ ireo mpino Apokalipsy eran’ny Madagasikara no ifotorana. Raha ny fantatra dia efa maro amin’ireo olona ambony sy tompon’andraikipanjakana amin’izao no efa niditra ho mpino ao amin’ny Apokalipsy. Raha mbola variana miady an-trano ny antoko sasany, ny hafa mandroso mihemotra tsy manana fotokevitra tsara, dia hita ho misoko mangina ity kandidan’ny GFFM (Gideona Fandresena ny Fahantrana eto Madagasikara) ity. Raha manaraka tsara ny vaovao taterina dia efa tsara homana ny pasteur Maihol. Ireo mpomba azy kosa dia efa tsara hofana amin’ny andraikitra tokony ho raisina rehetra. Nandritra ny fihaonana faobe nataon’ireo mpino Apokalipsy dia tsikaritra fa efa namelarana karpetra mena « tapis rouge » mihitsy izy mivady. Dia manofahofa tànana ireo mpihoby mitandahatra amin’ny ankilan’ny làlana roa izay lalovana. Rehefa akaiky ny toerana dia raikitra mihitsy ny « bain de foule » hoy ny filazan’ny rehetra azy. Tsy hadino moa izany ireo mpiambina na « garde du corps » mandeha fiara tsy mahataho-dàlana sady mandefa kiririoka, manaraka azy rehefa mivoaka izy. Moa va tsy efa filoham-pirenena mihitsy ? Amin’izao dia fantatra fa efa manana ny tondrozotrany sy ny drafipiaraha- monina entiny hampandrosoana ny firenena ity kandida ity. Ankoatra ny asa mafy ataony handresen-dahatra ny vahoaka hifidy azy dia manana fahatokisana be amin’ny faminaniany pasitera Maihol. Tombon-dahiny amin’ireo kandida hafa izany raha ny tombana ihany.

Raha tsy misy ny fanemorana ny daty ahafahan’ny antoko politika manoratra ny momba azy ao amin’ny rejisi-pirenena ao amin’ny ministeran’ny atitany dia ho vitsy ny kandidà ho afaka hirotsaka hofidiana. Amin’ny alarobia 9 janoary izao no daty noferan’ny ministeran ‘ny atitany fa tsy maintsy hanaovana io fanoratana ny anaran’ny antoko ao amin’ny rejisi-pirenena io saingy mbola 25 monja hatramin’izao no nahafeno ny fepetra. Ireo 25 ireo ihany noho izany no afaka hanolotra kandidà amin’ny fifidianana filoham-pirenena hatreto. Tsy fantatra kosa na ahatratra ny fe-potoana efa nofaritana ireo antoko hafa amin’ireo 343 voasoratra ao amin’ny ministeran’ny atitany? Ny antoko AVI manokana tamin’ny alalan’ny sekretera jeneraliny dia nanasongadina fa tsy tokony ho maro loatra ny antoko eto Madagasikara fa tokony hitambatra ireo izay mitovy firehana. Heverin’ity antokon’i Norbert Lala Ratsirahonana ity fa telo ihany no firehana tokony hisy. Notanisainy tamin’izany ny antoko ankavanana, ny antoko ankavia ary ny antoko afovoany. Mbola olana ho an’ireo antoko samihafa hatramin’izao ny tsy fahavitan’ny kongresiny isanisany. Ny kongresy mantsy no ahafahana mamaritra ny tena mpitantana ny antoko politika tsirairay satria ilaina amin’ny antontan-taratasy ity lisitry ny mpitarika ny antoko ity. Raha ny fanazavan’ny ao amin’ny ministeran’ny atitany dia olana hafa koa ny foibe toerana misy ny antoko tsirairay. « Fanaon’ny antoko politika hatramin’izay ny mamaritra ny foiben-toerany ao an-tranon’ny filohan’ny antoko kanefa takian’ny lalana vaovao mifehy ny antoko politika fa tokony hanana tany sy trano hatao foibeny ny antoko politika tsirairay», hoy ny talen’ny kabinetran’ny ministeran’ny Atitany, Rakotoarinivo Thierry. Olana hafa koa anefa ny tsy fananan’ny antoko politika ny vinam-piaraha-monina. Ho an’ireo antoko niady na nisaraka indray kosa dia nambaran’ny ministeran’ny atitany fa izay nahazo « récepissé » voalohany ihany no fantatry ny ministeran’ny Atitany.

Kandidà maivana raha Rajoelina no hifaninana ho filoham-pirenena aminy. Io avokoa no saika avoakan’ny vavan’ireo olona efa nilaza fa hirotsaka ho kandidà filoham-pirenena amin’ny 8 Mey ho avy izao. Raha Ravalo, dia hihemotra izahay, satria henjana be io filoha teo aloha io noho ny fitiavana’ny vahoaka azy hoy ihany ireo olona nilaza ho kandidà ireo. 1er tour de vita ny hanaovanay an’io zandry kely io, satria azonay antoka raha tsy misy hala-bato, fa tsy hahazo mihoatra ny 9% io lehilahy io, raha sahy hilatsaka eo. Sao mihevitra fa ho azony avokoa ny vaton’ireny olona nijery fety tamin’ny fitokanan-javatra nataony ireny, fa dia ho tapaka lalandra eo izy raha mihevitra izany. Maro no antony nahatonga ireo kandidà ireo niteny izany, satria ny vahoaka Malagasy dia tsy tia olona nanongam-panjakana, ary efa hita ihany koa ny fomba fiasany tao anatin’izay efataona latsaka kely izay, fa tsy fahombiazana hatrany no hita. Te-hahita ny mangarahara tamin’ny nampiasàna ny volam-panjakana momba ireo kianja manara-penitra sy ny kianja ary ny trano mora ny olona, ka raha mbola ireo no eo, dia tsy ho hita ny fahamarinana. Izao no hitakian’ny olona fiovana. Toy izany koa ny harem-pirenena izay nisy nanondrana an-tsokosoko, izay tsy maintsy hipoitra ny marina momba ireny, ka tsy hifidianan’ny vahoaka ireo mpitondra ireo intsony. Vonona ireto kandidà ireto hanara-maso hatramin’ny farany ny vokatry ny latsabato, raha sahy handray anjara amin’izany ingahy Rajoelina hoy izy ireo, fa raha mahay manaja tena tahaka ilay filoha teo aloha Ravalomanana kosa izy dia hafa indray ny fandehany. Ny hamaranana azy, dia samy nilaza avokoa ireo kandidà ireo, fa raha tafakatra ao anatin’ny fitondrana, dia tsy maintsy henjehina arapitsarana ireo izay meloka tamin’ity fitondrana tetezamita ity. Iza avy ireo?

Mifangaro ao anatin’ny raharahan’ny antoko PSD avokoa ny olana ara-pianakaviana sy ny olana pol i t ika. Ni foha tampoka tamin’ny torimasony ity antokon’i Philibert Tsiranana ity, taorian’ny f i f ana rahan’ i Ruf f ine Tsiranana sy Fetison Rakoto Andrianirina fa ity farany no hatao filohan’ny antoko. Nitroatra ny zanaky ny Repobika voalohany izay mihevitra fa fananam-pianakaviana ny antoko PSD ary misy soatoavina arovana mafy anatin’ny antoko. Nanda ny maha filohan’ny antoko an’i Fetison Rakoto Andrianirina izy ireo. Vao voatendry teo amin’ny toerana i Fetison Rakoto Andrianirina dia nilaza tamin’izany fotoana fa toerana vonjimaika ity toeran’ny filohan’ny antoko PSD tazoniny ity, araka ny fanendren’i Ruffine Tsiranana sekeretera jeneraly azy. « Rehefa tonga ny kongresy ka tazon’ny mpikambana aho dia mitarika ny antoko, fa raha tsy ilain’ny mpikambana kosa dia miala, kanefa mbola vonona hatrany hanohy ny fiaraha-miasa », hoy izy. Nangiana nanomboka teo ity mpitarika ny “paix des braves “ ity ary tapa-kevitra mihitsy fa hiala rehefa tsy nahita mangirana fa tsy niandry ny kongresy. Tahaka ireo antoko politika samihafa eto amin’ny firenena dia miezaka mifoha koa ny antoko “Pisodia” mba hiatrika ny fifidianana sy ny raharaha politika samihafa. Nampiantso kongresy nasionaly avy hatrany ny zanaky ny filohan’ny repoblika voalohany izay sekretera jenaraly lefitra ao amin’ny PSD, Philippe Tsiranana. “Ny hampivondrona ny mpikambana rehetra hatramin’izay sy ny fameloma-maso indray ny tarigetran’ny antoko no anton’ny fivoriana”, araka ny fanazavan’ity kandida filoham-pirenena teo aloha ity. Raha izao no zohiana dia na hiray hina sy hitambatra avokoa ireo ao amin’ny antoko PSD ka tsy hanilika ny hafa sady hivelatra amin’ny mpikambana vaovao sy tanora. Na koa samy hitana ny heviny ka hanangana antoko hafa ny tarika voalohany tarihan’i Philippe Tsiranana sy ny tarika iray hafa faharoa tarihan’i Ruffine Tsiranana. Tsy vao izao rahateo no nisy ny fisintahana tao anatin’ny antoko tahaka izao fa efa nisy izany. Ny iray tampo amin’izy ireo, Pierre Tsiranana aza efa manana ny antokony manokana PFDM. Mbola hisy ve ho “pisodioa” mandra-pahafatiny ,araka ny hira faneva, raha izao no mitohy?                                         Manitra Andrianjakarivony

Mihisatra sy mitady ny fomba rehetra tsy hialana eo amin’ny fitondrana amin’izao fotoana izao, ny mpikambana samihafa ao amin’ny governemanta sy ny andrim-panjakana ary ireo kandidà mitana toerana ambony eto amin’ny firenena. Eo ny fandrebirebena ny saim-bahoaka amin’ny karazana rijan-tenin-dalana samihafa mba hifikirana eo amin’ny fitondrana. Eo koa anefa ireo tsy te hiala amin’ny fitondrana noho ny tombontsoa samihafa izay very manaraka an’izany fametraham-pialana izany. Misy koa anefa ny kandidà toa tsy mahazo antoka loatra fa hisy ny fifidianana amin’ny 24 jolay izao ka miandry sy mihainohaino aloha sao hiala amin’ny « seza » kanefa avy eo tsy ho raikitra na hihemotra tampoka ny fifidianana. Paolo Emilio Raholinarivo Solonavalona, manam-pahaizana momba ny lafin-tany sy ny lalana nivoaka avy teny amin’ny sekoly ambony Enam dia manana ny heviny mahakasika izany tsy fametrahan’ny kandidà eo amin’ny fitondrana fialana izany. «Tokony ho foanan’ny CES ny filatsahan-kofidian’ireo kandidà izay tsy manaiky hiala amin’ny toerany ireo satria efa tamin’ny famoahana ny lisitry ny kandidà avy ao amin’ny CES no efa tokony ho nametrapialana ireo », hoy izy. Nampiany fa mandray volam-panjakana, mampiasa ny fahefam-panjakana ireo kandidà mbola mitampikitra eo amin’ny fitondrana ireo ary tena tsy manaja ny etika politika mihitsy. « Fifidianana malalaka sy mampitovy zo ny tsirairay « équitable » no hatao eto kanefa misy olona mampiasa ny fahefany ho amin’ny fifidianana. Mba olombelona koa anie ny kandidà hafa na tsy miteny aza », hoy Paolo Emilio Raholinarivo Solonavalona. Notsindriany manokana ihany koa fa azon’ny CES atao tsara ny manala ny fametraham-pialan’ireo kandidà tsy manara-dalana ireo, raha hampiharina ny lalana fehizoro andininy faha 32. Ny kandidà eo amin’ny fitondrana kosa samy miray feo fa hiala izy ireo rehefa miala ny filohan’ny tetezamita, satria miainga avy any ambony ny ohatra !

Tsy manaiky ny vetinkevitry ny Troika-Sadc momba ny resaka Ravalomanana Lalao ny antoko Manajary Vahoaka sy ny vondrombavaka Magro . Tsy resy lahatra izy ireo ny amin’ny tokony hanatsoahan’ny kandidà tohanany ny dosie-ny, na misy aza izay fahadisoam- panantenan’ny Sadc izay. «Tena fanambarana miendrika politika iny navoakan’ny Sadc iny, na miendrika faniriana ihany aza. Tsy misy resaka « base juridique » ilay fanambarana » hoy ny fanazavana. « Nahafeno fepetra ara-dàlana tsara ny kandidà Ravalomanana Lalao satria dia feno ny anton-taratasy notakiana taminy ary tafapetraka tamin’ny fe-potoana ara-dàlana tsara izany ». Nitondra fanamarihana momba ilay tsy fipetrahana teto enim-bolana kosa anefa izy ireo. « Mazava tsara ny didim-pitsarana, ny fanjakana no nanakana azy tsy hipetraka teto fa tsy sitrapony manokana akory. Naniry ny hody an-tanindrazana matetika izy fa ny fitondrana foana no nanakana azy tsy hiditra eto ».Ny antoko Manajary Vahoaka moa dia nilaza ampahibemaso fa tsy mankasitraka ny “Ni…,Ni…” satria « ireo vahoaka nifidy tamin’ny 2006 izay noverezin- jo tamin’ny 2009 no mitaky ny hamerenena ny zony hifidy. Ny “Ni … Ni…” dia tsy manome safidy ireo vahoaka hifidy ». Ny antoko Manajary Vahoaka tamin’ny alalan’ny filohany Rakotoson Harotsilavo moa dia manohitra ny fanambarana ataon’ny Sadc ary manantitra fa manohana ny kandidà ho filoha Ravalomanana Lalao.

Tafiditra anatin’ireo firenena 10 tena tsy misy fandriam-pahalemana Madagasikara. Ny antony dia 60% ny vahoaka no mandry an-driran’antsy eto amin’ny tànana. Vokapikarohana nataon’ny “sondage Gallup” io. Firenena 134 no nanaovana ny fanadihadiana ka nisongadina eo amin’ny laharana faha-6 i Madagasikara. Venezuela no voalohany satria ny 74% ny mponina ao aminy no mandry tsy lavo loha. Manaraka azy Afrika Atsimo miaraka amin’ny 73%, Tchad 67%, Botsowana 6 5%, G a b o n 6 2%, République Dominicaine sy Madagasikara 60%, Afghanistan sy Ouganda 59% ary Bolivie 58%. Tsiahivina hatrany io isanjato io dia ireo mahatsapa fa tsy mandry fahalemana ao amin’ny firenena misy azy. Ho an’ny firenena Malagasy manokana moa nanamarika ny fanadihadiana fa tena niakatra be izaitsy izy io antontan’isa io hatramin’ny fanonganam- panjakana nataondRajoelina tamin’ny Martsa 2009. Madagasikara moa tao anatin’izay 4 taona izay dia faha-6 amin’ireo firenena be kolikoly eran’izao tontolo izao ary ifirenena faha 9 mahantra indrindra erantany satria 955 $ isan-taona, isan’olona ny harin-karena faobeny. Ny taona 2012 no notontosaina ity fanadihadiana ity.

Ampy izay! Raha mbola miziriziry amin’izao heviny tsy te-halala ny fanokafana ireo haino aman-jery rehetra ireo ny ministry ny serasera, dia handray fepetra henjana ny sendikan’ny mpanao gazety eto Madagasikara izay tarihin’I Roco Rasoanaivo. Io fepetra io ho raisin’ny sendika io, dia ny hanokafana miaraka ireo haino aman-jery rehetra eto amintsika, satria tsy misy antony mazava tokony tsy hanokafana ireo radio sy tele ireo. Raha ny fanazavana heno dia ahiliky ny ministry ny serasera any amin’ny fitsarana ny antony nanakatonana ireo radio sy tele ireo, kanefa rehefa anontaniana any amin’ny fitsarana, dia manambara fa tsy andraikitry izy ireo ny manakatona radio na tele toy izany fa ny minisetra mpiahy no manana andraikitra amin’io. Iza no mandainga raha izany no fandehany? Manoloana ireo, dia io fe-potoana 15 andro hambaran’ny sendikan’ny mpanao gazety io no fotoana farany omen any ministera, fa raha dila io, dia hisokatra daholo ireo radio sy tele izay nakatona tamin’ny fomba mamohehitra. Inona tokoa moa no atahorana manokatra ireo radio ireo, sa misy olona tsy mahazaka ny fanehoan-kevitra samy hafa eto, fa ny heviny ihany no tiany hasesika ao an-dohan’ny mpanara-baovao?

Mizara roa mazava tsara ny fironan-kevitra politika eto Madagasikara ankehitriny. Eo ny mpomba ny fanatanterahana ny fifidianana amin’ny fomba rehetra. Misy koa anefa ireo mirona amin’ny hananganana tetezamita amin’ny endriny vaovao. Mirona indrindra tamin’izany tetezamita vaovao izany koa ny fehin-kevitry ny dinika nokarakarain’ny raiamandrenim- piangonana ao amin’ny FFKM teny Ivato. Niezaka nandamina ny sain’ny maro ihany ny filohan’ny FFKM, ny Monsenera Odon Marie Arsène Razanakolona ka nilaza fa : “na eo aza ny fehin-kevitra dia izay tolokevitra mampisy fihavanana no ho raisina.“ Midika ve izany fa hisy amin’ireo fehin-kevitra no mijanona ho fanangonan-kevitra tahaka ny dingana teo aloha izay efa nataon’ny Fiombonan’ny fiangonana kristianina eto Madagasikara fa tsy ho tanterahana akory? Mbola mampametra-panontaniana ihany koa ny amin’ny rafitra tena hampihatra izay rehetra tapaka. Ny komity mpanaramaso sy mpanao tombana mantsy no napetraka fa ny tena fampiharana azy tsy fanta-pototra. Iza no hampihatra ireo fehin-kevitra rehetra teny amin’ny CCI Ivato? Ny foloalindahy mantsy efa tapaka fa tsy tokony hiditra amin’ny raharaha politika. Mbola fanontaniana mipetraka koa anefa ny hoe: “manana ”valeur juridique”na lanja eo amin’ny lalana tahaka ny inona, ireo fehin-kevitra notapahan’ny mpizaika niaraka tamin’ny FFKM natao teny Ivato?” Eo koa ny hoe: “Mahasolo tena ny sokajy rehetra sy ny vahoaka Malagasy ve ny mpivory nandritra ny telo andro teny Ivato?”

Tena hentitra ny ministry ny filaminana anatiny, Arsène Rakotondrazaka niresaka tamin’ny mpanao gazety. “ Tsy olona maty vokatry ny “ déléstage” izany no nitarika ny korontana tany Mananara Avaratra rehefa natao ny fanadihadiana fa tena fitadiavana korontana ataona mpanao politika”. Raha aravona ity filazana ity dia “ ambadika politika” no anton’iny rombo tany Mananara Avaratra iny. Karazana manenji-dresy ary mandatsà ireo fianakaviana nidonam-pahoriana ity fanambarana nataon’ny contrôleur général Arsène Rakotondrazaka ity, hoy ireo mpanara-baovao. Ahiana ny hiitaran’ny hetsika vokatr’izay fanambarana izay. Amin’izao fotoana dia napetraka ny fepetra tsy azo hivezivezena amin’ny alina na “couvre –feu” ary naato mandritra ny fotoana tsy voafetra aloha ny asan’ireo mpitandro ny filaminana. Ny antony dia tsy manaiky ireo mponina taorian’ny nahafatesana tovolahy kely iray taorian’ny bala very avy amin’ny mpitandro ny filaminana. Ny Alatsinainy teo moa dia nobahanan’ny mponina ny seranam-piaramanidina. Efa nisy ny delegasiona mafonja avy aty Antananarivo nidina any an-toerana hijery izay fomba handravonana ny olana. Fantatra ihany koa fa olona 5 izao no efa voasambotra ary atao fanadihadiana.

«Tokony hampanaovana dina hanaja etika politika ireo kandidà rehetra » Velom-panahiana momba ny mety hiafaran’ilay dinika ho fampihavanana izay nataon’ny FFKM ny konferasan’ireo eveka. Raha ny fihevtri’izy ireo dia tokony tsy hirona amin’ny resaka fampihavanana ara-politika ny FFKM izay tarihin’ireo Ray aman-dreny am-panahy 4 mirahalahy. “Tsorinay fa matahotra sy velona ahiahy izahay sao mivaona ho fampihavanana politika fotsiny no imasoana, satria io dia tsy anjaran’ny fiangonana velively”. Amin’ireto eveka ireto dia tokony mijanona amin’ny tolokevitra napetraka voalohany dia ny 4F “ Fieken-keloka, Fibebahana, Fahamarinana ary Fihavanana” no imasoan’ny FFKM. Nanome soso-kevitra ny amin’ny tokony hametrahana etika politika ho an’ireo kandidà ihany koa ireto eveka ireto. Heverin’ireto eveka ireto fa adidin’ny FFKM avy eo ny mamory ireo kandidà ho filoham-pirenena rehetra hanaovana tan-tsoroka izany etika politika izany.

Hiroso amin’ny dingan’ny fampihavanana manaraka ny FFKM manomboka eto. Ho voaray eo am-pelan-tanana avokoa mantsy ny fehin-kevitra noraisina eran’ny faritra misy ny foiben’ny FFKM manerana an’I Madagasikara. Hiroso amin’ny fanohizana ny asa izy ireo, ary tsy hihemotra amin’ny fanatsatsoana ataon’ny sasany azy ireto ray aman-dreny am-panahy ireto. Fampihavanana no tanjona, ary ilaina ny hampivondronana ny hery rehetra mba tsy hisy hitanila ny tena fifankatiavana eto amintsika. Mahatratra 1500 ireo mpandray anjara manomboka anio, ary hifarana ny 3 mey ho avy izao. Efa fantatra ny tanjon’ny mpizaika rehetra, dia ny hametrahana filaminana mato-paika mialoha ny fifidianana. Manahy tokoa mantsy ny maro, ny mety hisian’ny korontana indray aorian’ny fifidianana izay hitranga eto amin’ny tany sy ny firenena. Isan’ny lalana tsy azo hiodivirana hanjakan’ny fandriampahalemana sy ho lavitry ny valifaty ny fodian-dRavalomanana eto an-tanindrazana. Isan’ny fototry ny savorovoro hatramin’izao ny tsy fahatongavan’io ray aman-dreny io eto an-toerana, saingy toa tsy hita eo amin’ny mpitondra ankehitriny izay finiavana izay. Azo antoka raha izao fandehan-javatra hataon’ny FFKM izao, fa be no haniry ny hisian’ny tetezamita vaovao, ary isan’ny tsy maintsy hevitra hivoaka eo ny fodian’i dada. Ndao anie fa ho hitantsika eo izay ho tapahan’ny mpivory e.

Tsy misy lalàna mandrara ny radio sy télé MBS tsy hisokatra! Tsy nanana olana ara-pitsarana ihany koa ireo haino aman-jery ireo, fa noho ny fandrobana nataon’ny foza tamin’ireo orinasan-tserasera ireo no nahatonga ny tompony nampiato azy kely. Manana ny fahazoan-dalana ara-dalàna hanokatra ny radio sy télé ireto haino aman-jery ireto tamin’izany, ary tonga ny vanim-potoana hampiasain’ny tompony azy, satria efa vonona avokoa ny fitaovana hampandehanana io haino aman-jery io. Mety ny eo anivon’ny minisetran’ny serasera no kanosa tsy hanokatra io, fa ny fepetra rehetra, dia manana zo hanokatra ny orinasany ny tompony. Eo andalam-piketrehana ny fanokafana ireo MBS eran’ny faritra ny tompony amin’izao, ary raha vita tokoa izay, dia hanjaka tsara ny fifaninana amin’ny fanehoan- kevitra, satria manjaka tokana anie ny famosahankevitra amin’izao e. Iza tsy lanin’ny vavonin-dry zalahy mantsy dia ireny nakatona ireny daholo. Ny azo antoka dia tsy maintsy hiverina isan-tokantrano ity MBS ity, ka na ho sakananao anio aza izany, tsy maintsy hisokatra rahampitso. Efa ho dila anie ny fahefanareo e.

« Tsy mety ny fomba fiteny toy ireny ary manao tsinontsinona ny vahoaka Malagasy, manomboka any amin’ny valalabemandry hatrany amin’ny mpitondra. Raha izy no te-hitondra dia saivo raisiny ny fahefana. Ny tena mampahalahelo dia manaiky lembenana ny mpitondra, ary heverina ho manome rariny azy matoa manamafy sy toa maneho fiankinan-doha loatra aminy”. Fanehoan-kevitr’Atoa Tintin Ravonison taorian’ny teny feno esoeso sy fanebahana ny dinika savaranonando nataon’ny FFKM farany teo ka nivoahan’ny soso-kevitry ny mpandray anjara amin’ny tokony hiroso amin’ny fampihavanana mialoha ny fifidianana izy tiana hatao. Manamarika ity mpanara-baovao ity fa ny itambarantsika dia “ny tsy fahalalam-pomba sy ny tsy fahalalana ny fomba amintsika samy Malagasy, ary izay no tokony hidirana sy hanohanana ary hanamafisana io dinika fampihavanan’ny FFKM io.” Tsy manakana na mampihemotra na manamafy ny fifidianana izay himokamokan’ny rehetra kanefa hita fa hiteraka zavadoza ho an’ny firenena raha tsy misy fampiraisan-kina ny rehetra. “Hamafisiko, hoy ihany izy, ilay nambaran’I “Neny” hoe “mandehana misoratra anarana amin’ny lisitry ny mpifidy, hamarino ny anarana ao anatin’ny lisitra” fa tsy maintsy hisy ny fifidianana na dia tsy amin’ny 24 jolay aza no hanatanterahana azy fa ny 23 jolay. Ny zava-dehibe tokony ho takiana dia ny fampodiana an-dRavalo tsy misy fepetra satria voalazan’ny tondrozotra nololohavina teto io. Koa nahoana rehefa fampodiana dia lasa heloka bevava, fa rehefa nampiana “ni…ni” (andininy faha-69 ?) dia azo atao, ary rehefa hanakisaka ny datimpifidianana ny SADC sy PNUD dia mendrika sy rariny izany, fa rehefa ny FFKM no miantso fampihavanana ho amin’ny firaisan-kina dia anaovana adim-borontsiloza, kanefa voalazan’io tondrozotra (and.1) io izany. Io fampihavana io dia tokony arahina VDV (Velirano sy Dina ary Voady) ka izay no mety harafitra ho tondrozotra ary isika malagasy no nanao azy.

“Tena nahazo fanasana tahaka ireo filohampirenena mirahalahy sy ny filohan’ny tetezamita, Atoa Ravalomanana Marc . An-dalana hanatitra ny fanasany ho eny Faravohitra izahay no nahazo toromarika hanatitra indray ilay fanasana eny amin’ny birao-pifandraisan’ny Sadc eny Ankorondrano. Tamin’io fotoana io ihany dia tonga teny amin’ny “ bureau de liaison” Sadc teny Ankorondrano ilay fanasana ny filoha Ravalomanana Marc hiatrika ilay dinika savaranon’ando tarihin’ny Ffkm ny 18 Arpily teo. Misy ny “ taratasy manamarina na “accusé de réception” hanaporofoana izany”. Fanazavana azo avy amin’ny mpikarakara ny fampihavanana nataon’ny Ffkm io. “ Tsy tara izany fa roa andro mialoha ny 18 Aprily no voarain’ny Sadc teto an-toerana io fanasana io. Raha ny fantatra dia izy ireo no tokony nandefa izany tany amin’ny biraon’ny Troika ary mandray ny fepetra rehetra ahafahan- dRavalomanana Marc niatrika ilay dinika”. Raha ity fanazavana ity dia tsy avy amin’ny Ffkm velively no antony tsy nanatrehan-dRavalomanana Marc ny fampihavanana nokarakarain’ny Ffkm. “ Raha ny vaovao azonay dia ny 19 Aprily vao tonga tany amin’ny birao foiben’ny Troika ny fanasana” hoy ity tompon’andraikitra eo anivon’ny Ffkm ity. “ Raha ny fahalalany azy dia somary nohamaivanin’ny fianakaviambe iraisam-pirenena ilay hetsika ary tsy noeritretin’ny mpikambana avy amin’ny Sadc teto antoerana fa hahasarika olona toy ireny. Izay no heverinay fa tsy naharototra azy ireo handefa ny fanasana any ivelany ahafahan’ny filoha Ravalomanana hiatrika ny dinika”. Toy izany ihany koa ireo tompon’andraikitra hafa eto amin’ny firenena. “ Ny filohan’ny tetezamita ohatra dia efa antomotra vao nanapa- kevitra ny ho avy satria nisalasala hatrany. Nihevitra mantsy izy fa tsy hisy dikany ary tsy hisy vokany loatra ny zavatra hatao. Efa hadiva hanomboka ny fanompoampivavahana vao niangaviana ireo mpitondra fivavahana hampihemotra kely ny fotoana satria efa eny an-dàlana ny filohan’ny tetezamita” hoy ihany ity tompon’andraikitra eo anivon’ny Ffkm ity.

Tsy azo ahemotra intsony ny fifidianana! Izay no baiko ataon’ireo vahiny namatsy vola antsika, ka isan’io ny SADC raha nandao an’I Madagasikara farany teo izy ireo. Io fifidianana io izay heverin’ireto vahiny ireto, fa lalan-tokana hivoahana amin’izao krizy izao. Azo ekana izany, saingy mety hanosika antsika ho any amin’ny ady an-trano kosa. Fomba ahoana tokoa moa no afahan’ny Malagasy hiatrika fifidianana, nefa mbola misy Malagasy tsy mihavana akory, ka ny sasany mbola any ivelany fa tsy avela hiditra na handingana ny tanindrazany. Iza no tsy mahalala, fa maro ny pitsopitson-draharaha tsy mbola tomombana manoloana ny fifidianana izay hatrehantsika eto Madagasikara raha ho atao amin’ny volana Jolay ho avy izao ihany izany? Ilay tena fototra aretina eo amin’ny Malagasy anie no mila vahana, sy fongorina mba hisoroana ny fiverimberenan’ny krizy lavareny izao, saingy moa va efa nisy izay fisorohana ny korontana matetipitranga izay? Toa mitombina anie ny hafatra nampitain’I dadabe Ratsiraka raha nitanisa ireo firenena maro any ivelany izy, izay niatrika fifidianana, saingy toa korontana ihany no farany e. Sa izay no katsahin’ireo firenena vahiny ireo, mba afahany mitsabaka amin’ny raharaha eto, ka hitavanany ny harena eto. Mila mitandrina, ary ilana fandinihina ny fiainam-pirenena, fa tsy izay lazain’ireo vahiny ireo, dia ho arahina daholo, fa manana olona Hendry sy matsilo noho ireo anie isika e. Tsy aleo ve raisin’ny samy Malagasy amin’izay ny fandaminana ny raharaha eto, dia hitsanga-menatra ny vahiny e.

“Fitadiavana vahaolana eo amin’ny samy Malagasy amin’ny fo tony no antony hodiako an-tanindrazana, hoy ny Amiraly Ratsiraka, fa tsy mihevitra velively ny hanakorontana ny fireneko”. Efa ela aho, hoy ihany ny Amiraly no nilaza fa ny fihaonan’ny samy Malagasy no vahaolana tokana hamahana ity krizy lavareny ity. Ka mino aho fa izao ny fotoana hanaovantsika mpiray tanindrazana tsy anavahana miara mitady vahaolana maharitra. Mikasika kosa ny fihaonana karakarain’ny Ffkm dia nanambara ny Filoha teo aloha, Didier Ratsiraka fa efa ela no niandrasana ireto filoham-piangonana hanao izany. Tonga eo amin’ny fotoana ilàn’ny firenena azy tanteraka izany ankehitriny, ka tokony samy hifanome tanana amin’ny fanatanterahana izany an-tsakany sy andavany ny Malagasy rehetra. Ankoatra izay, dia tsy nilaza mazava ny heviny mikasika ny fifidianana kasaina atao eto amin’ny firenena amin’ny faha-24 jolay ho avy izao ny Amiraly. Ny mahamaika aloha sy tena andrasan’ny rehetra dia ny hisian’ny fifampiresahana tsy misorona mitondra ho amin’ny fampihavanana tena izy no tsara katsahina. Tamin’ity fahatongavany faharoa eto amin’ny Nosy ity dia mbola ao amin’ny Carlton Anosy ny Amiraly no mivantana, mandrapahatomombana, araka ny nambarany, ny trano honenany izay zony tanteraka amin’ny maha-filoha teo aloha ny tenany. Hatreto aloha dia mbola tsy nilaza ilay nambarany hatrizay ho vahaolana mahomby avy any amin’ny tenany manokana amin’izao krizy efa ho dimy taona izao ny Filoha teo aloha Didier Ratsiraka, ka mbola miandry ny rehetra.

PV sady  tsy misy Sonia no sy tsy misy fitomboka ofisialy , didy jadona, fifanipaha-kevitry ny Douane samy Douane, tsy fahafahana manafatra sy manondrana entana: Hatraiza ny hetraketraky ny fadin-tserànana manoloana izao zava-mihatra amin'ny ankohonana aman-jatony izao?

Andriamatoa Tale Jeneraly hajaina,

Gaga sy talanjona ny tenanay naheno ny fanambaranao amin'ny haino aman-jery  milaza fa " efa eo anivon'ny Tribonaly io trangan-javatra io ". Izahay anefa milaza mazava fa hatramin'ny androany faha 15/04/2013 amin'ny 3 ora tolakandro, daty sy ora nanolorana ity ho an'ny Mpanao Gazety,  dia mbola tsy naharay na fampiantsoana (convocation) na fampandrenesana (signification) fa misy fitoriana mikasika anay napetraky ny Douane eny anivon'ny Fitsarana.

Ny raharaha misy dia izahay no nametraka fitoriana ny mpiasa sasany tao amin'ny Service Lutte contre la Fraude (SLF)noho izy ireo tsy teo imason'ny tompony, "nanova " (modifier) sy " nanimba " (supprimer) ny bases de données informatiques tao anatin'ny Disque Dur  nandritra ny fotoana nigiazana (réquisition) ireo fitaovana ireo. Izany dia voamarin'ny "  Expert informatique assermenté " voatondron'ny Tribonaly hanao constat ireo fitaovana ireo.

Na dia teo aza ny conférence de presse nataonay indrindra indrindra mba hampahafantarina ny manam-pahefàna ny zava-nisy, ny harivan'iny ihany dia nandefasanao taratasy sahady izahay nilaza ny tsy fahafahanay manondrana sy manafatra entana intsony. Noho izany, manao ity taratasy ity izahay mba ho hita fa tsy mitombona ny nataon'ireo mpiasa sasany ao amin'ny SLF :

1. Raisinao ho référence foana ny PV n° 045/SLF du 03/07/2012. Izy io anefa dia sady tsy misy cachet officiel no tsy voasonian'ny tompon'andraiktra nanao azy, ka mampanahy.

2. Io PV io ihany dia milaza fa tsy marina ny 60 déclarations natao tao amin'ny Douane, Izany hoe araky ny filazan'ny SLF izay ao main'ny Douane Antaninarenina. Gaga ihany izahay satria ny Service Douane Antanimena fanaovanay ny opération en douane rehetra dia manamafy sy manamarina fa ny 56 izay voalaza dia vita voamarina ara-dalàna fa efa vita fanambaràna ao amin'ny Douane. Ny 4 ambiny kosa dia mbola tsy voapetraka akory dia efa voalazan'ilay PV sahady hoe tsy marina ! Ny fanontaniana mipetraka dia Azo itokisana ve izany ny Mpiasa sasany ao amin'ny SLF izay namoaka fanapahan-kevitra mialoha  na dia mbola tsy nahita ireo dossier ireo akory aza ?

3. Ny volana Desambra 2012 dia ianareo ihany no nampiantso anay hanao " renouvellement ny AGLOMEP" ary tsy nisy filazàna na kely akory aza ny fisian'ny disadisa ara-doany teo amintsika roa tonta. Ny volana avrily 2013 kanefa ianao vao nampilaza fa tsy afaka manondrana sy manafatra entana intsony ny Orinasa FELINE.

4. Hantitranterina anefa fa ny FELINE DUTY FREE SHOP no misy disadisa eo anivon'ny Douane ao anatin'ity toe-javatra mitranga ity. Ny zavatra mbola mahagaga ihany koa anefa dia  ny taratasy n° 214/MFB/SG/DGD/D4/S41 tamin'ny 11/04/13 avy any aminao,  dia manasazy any orinasa FELINE iray manontolo (Duty Free Shop + Feline Parfums Beauté).  Izy roa ireo anefa dia  samihafa  mihitsy satria samy manana ny "Statut" tsirairay avy 

Andriamatoa Tale Jeneraly, manao antso avo aminao izahay satria ny fanapaha-kevitrao dia hisy fiantrakany ratsy eo anivon'ny fianakaviana 117.

Tsy mety fay, fa atao handrakandrana daholo ny fiainam-pirenena! Toa tsy misy dikany amin’ny olona izay nomena fahefana foana ireo fanakianana ataon’ny vondron’olona maro samy hafa, amin’izay lesoka hitan’ny mpiara-belona amin’izy ireo. Ekena fa tsy maintsy misy foana ny mpanakiana, ary ny lafatra mety tsy hisy fa ny manaiky ny tsara no ezahina, saingy aoka kosa tsy atao amin’ilay fomba fiteny mahazo vahana ankehitriny hoe misy mihaino ve izy ireny? Miditra amin’ny volana Aprily isika izao, ary efa antomotra ihany ilay daty hanaovana ny fifidianana izay ho filoham-pirenena, saingy ny moa mba mahafantatra fa hisy fifidianana ho tanterahina ve ireo Malagasy mahatratra 22 tapitrisa? Vao mivoaka kely ny renivohitra dia efa maro no tsy mahalala izay resaka fifidianana izay, eny fa ny eto an-drenivohitra aza. Efabolana mialoha io fifidianana io ve dia afaka hiteny ny eo anivon’ny CENIT fa ho fantatry ny vahoaka rehetra ny pitsopitson’io fifidianana io? Sa izay hahavitan’ny latsa- bato no maika, ka na kitoatoa any aza io tsy olana? Isika zatra mpaka tahaka ny any ivelany, ary iza no tsy mahafantatra fa roa na telo taona mialoha ny fifidianana izay hatao ao aminy, dia efa mampahafantatra ny vahoaka ao aminy izy, nefa mbola misy aza tsy maharaka izany. Ny eto amintsika kosa, dia izao hiarahana mahita izao ny fomba fiasa, ary na dia efa maro aza ny manakiana momba ny fanomanana azy izao, dia toa tsy mampiraika ny olona hiantefan’ny fanakianana izany, fa toa ny ataony ihany no heveriny fa mety. Mba hanao ahoana re ny fiarovan-tena ataon’izy ireo aorian’ny latsa-bato, raha sanatria ka tsy mizotra any amin’ny tokony ho izy ity fifidianana ity e?

Efa-bolana eo ho eo sisa dia higadona ny fotoana hanaovana ny fifidianana, raha hisy. Efa-bolana hiatrehana zavatra maro, nefa toa tsy mampiraika ny mpitondra, indrindra fa ireo mikarakara fifidianana izay hatrehantsika tsy ho ela. Inona no politika napetraky ny CENIT mba hanafainganana ny fahafantaran’ny olona ity latsa-bato ity, satria mbola maro be no tsy mahalala na hisy izany fifidianana izany na tsia? Raha vao miala kely ny renivohitra fotsiny ianao, dia efa manjavona amin’ny tantsaha izany fikasana hametraka filoham-pirenena lanimbahoaka izany. Ny lisitry ny mpifidy aza tsy fantatra mazava hoe firy no afaka handatsa-bato. Ahoana ihany koa ity resaka bileta tokana ity, satria maro be amin’ny Malagasy anie no tsy mahay mamaky teny sy manoratra e. Ny mitazona penina aza tsy hainy, koa fomba ahoana no hahafantarany izay olona tiany hitondra ny tany sy ny firenena. Firy taona izay niezahan’ny fanjakana hampianatra ny Malagasy rehetra izay, saingy mba voavinavinan’ireo olona mampiditra any amin’ity bileta tokana ity ve fa hatramin’izao dia mbola mananika ny 75% ny gasy no tsy mahay mamaky teny sy manoratra. Ahiana ny hisian’ny hala-bato manarapenitra raha izao fandehany izao no jerena, satria tsy mba nisy fampiharana akory izay fiovana izay, fa avy hatrany dia any am-bovonana no ataon’ny sasany. Tsy aleo ve nampiharina tany amin’ny fifidianana sefom-pokontany aloha, ary notohizana any amin’ny ben’ny tanàna izay vao depiote ity bileta tokana ity vao nalefa any amin’ny fifidianana izay ho filohampirenena, mba hita tsara ny fizotrany, fa ity andrakandrana ity ihany anie no ahitandoza e. Ny azo antoka aloha, dia ho be ny Malagasy hihinan’ny tadiny amin’ny safidiny amin’ity fifidianana ity, satria any amin’ny firenenkafa efa ny daty hanaovana ny latsa-bato sisa andrasana dia mizotra ny resaka rehetra, fa ny antsika kosa mba ahoana?

“Niteraka totozy ny tendrombohitra be”, hoy ny fitenenana. Tsy araka ny niheverana azy ny fihaonana teo amin’ny filohan’ny tetezamita sy ny fikambanan’ny mpianatra mandray vatsim-pianarana mandrato fianarana any Chine. Vatsim-pianarana 2 volana amin’ny 11 volana tsy mbola voaloa no fantatra fa ho azon’ireo mpianatra. Maro anefa no nihevitra fa vahaolana maharitra fa tsy ho vahaolana vonjy tavan’andro no hivoitra avy amin’ny fihaonana. Araka ny nahafantarana azy hatramin’izay, matetika no voavaha manontolo ny olana rehefa entina eo anatrehan’ny filohan’ny tetezamita. Tsy izany anefa aloha nitranga tamin’ny fihaonana nataony tamin’ny mpianatra malagasy tany Chine. “Araka ny resaka nifanaovana, manantena ireo mpianatra fa ho tanterahina ny fampanantenana nataon’ny filohan’ny tetezamita ny amin’ny hanasoniavana amin’ny alatsinainy 25 marsa (Ndlr : Anio) ny anton-taratasy mahakasika ny fandoavana ny vatsim-pianaran’ny mpianatra roa volana mba hamahana ny olana, amin’ny ampahany, izay atrehin’ny mpianatra eto Chine”, hoy ny taratasy fisaorana nalefan’ny fikambanan’ny mpianatra any Chine ho an’ny filohan’ny tetezamita taorian’ny fihaonan’ny roa tonta tany Macao, Chine.

Fisaka ny marina ka saro-tadiavina kanefa tsy misy takona izay tsy haseho hoy ny fitenenana. Mbola mifono mistery mandrak’ ankehitriny ny alatsinainy mainty 26 janoary 2009 saingy tsinjo fa efa manom- boka kosa ny fitakiana trosa amin’ny endriny samihafa mikasika iny raharaha iny. . N ibaribary tamin’ny raharaha mampi- fanolana ny trano fiantohana Ny Havana sy ny orinasa Polo Garments Madagascar “Pgm” fa manomboka ny fitakiana trosa tamin’ireny fandrobana sy fandorana fananan’olona niseho ny 26 janoary 2009, alatsinainy mainty. Ny fitondrana Malagasy, izany hoe ny vahoaka Malagasy, no zary lasa miba- by ny hadalan’ny sasany. Tsy afa- nanoatra ankoatra ny fanaovana tora- po sy ny fit- serana ireo orinasa Malagasy nitondra faisana tamin’iny fandrobana iny ary tsy mbola nisy nahazo fanonerana hatra- min’izao. Ity orinasa Belza, Pgm izay anisan’ireo voaroba ity kosa anefa dia nitaky ny zony tany amin’ny tranom- piantohana Ny Havana ary nampiakatra fitsarana ny raharaha. Nivoaka ny didim- pitsarana ny volana oktobra 2010 izay milaza fa tokony handoa onitra 14 000 000 000 Ar mahery amin’ny orin’asa Pgm ny tranom-piantohana Ny Havana. Mbola noha- mafisin’ny fitsarana ambony io didy izay navoakan’ny fitsarana ambaratonga voa- lohany io, satria tsy afa-po tamin’ny didy izay nivoaka ny tranom-piantohana Ny Havana tamin’ny taona 2011. Vokatr’izany dia mety hogia- zana ny kaontin’ny fanjakana Malagasy any ivelany raha tsy voaloa io onitra io. Mihevitra ny mpanara- baovao fa fanombohana fot- siny ihany io an’ny Pgm. Tsy maintsy hitaky onitra ireo orinasa hafa niharan’ny fan- drobana tamin’io alatsinainy mainty io, na ho ela na ho haingana sy amin’ny fotoa- na mahamety azy. Mitentina amina miliara maromaro mantsy ny fatiantoka ary toa vitavita ho azy izany ankehi- triny. Tsy izay lafiny ara- bola izay ihany anefa no mety hisian’izay fitakiana ny tro- san’ny 26 janoary 2009 izay fa mety hiseho amin’ny lafiny hafa. Am-polony maro ireo olona maty sy may kilan’ny afo ary mampanahy be ihany ny tena tao ambadik’ireny. Misy ireo milaza fa “fomba nampanginana” izay mety ho “vavolombelona manelingeli- na” tamin’ny fandrafetana ny tetika fanomanana sy fanatan- terahana ny alatsinainy main- ty ireny fatiolona natao kitoza ireny. Ireo olona an’hetsiny maro very asa vokatry ny alatsinainy mainty ihany koa dia hitaky ny marina

Maro ireo fianakaviana sy namana manao fangatahana hihaona amin-dRtoa Lalao Ravalomanana. Maniry ny hihaona aminy mialoha ny fotoana hiverenany any Afrika Atsimo izy ireo. Ireo mpitondra fivavahana ao amin’ny Hetsiky ny mpitondra fivavahana (HMF) izao dia efa nampahafantatra fa “maniry ny hitondra am-bavaka ny fianakaviana indrindra fa Neny, amin’izao fitsapana mahazo azy izao”. Somary tery ihany mantsy ny fotoana satria raha ny fantatra dia voafetra ny fotoana handalovan’I Lalao Ravalomanana eto. Ny fahasalaman’I bébé Razay no tena zava-dehibe ka io no hamaritra ny fotoana hodiany hamonjy ny filoha Ravalomanana indray. Raha ny hetatehan’ny maro dia afaka mivezivezy eto an-tanindrazana amin’izay ny tenany satria olom-pirenena manana ny zony izy sy ny fianakaviany. Izy rahateo tsy misy raharaha mahakasika azy eny amin’ny fitsarana. Raha ny nambaran’ny mpahay làlana iray dia tsy manana fahefana ny handroaka an’i Lalao Ravalomanana sy ny vinantolahiny ho any Afrika Atsimo ny fanjakana, indrindra moa fa raha tsy misy ny fanohintohinana heverina fa hitondra korontana. Noporofoin’ny ankolafy Ravalomanana farany teo tamin’ny fahatongavan-dRtoa Lalao Ravalomanana sy Thierry Radavidra fa tsy avy aminy ny hisian’ny korontana. Ny azo antoka aloha ary efa nohamarinin’I Lalao Ravalomanana dia hijery ny fomba hanodinana indray ny Tiko ny tenany. Tsy afaka mandà ny hanatontosana izany ny fanjakana satria tsy misy idirana resaka politika izany. Fitodihana amin’ny fihariana eto amin’ny firenena izany fa indrindra tena hifantoka amin’ny sosialin’ny mponina satria ny vondron’orinasa Tiko dia isan’ireo orinasa malagasy nampiasa Malagasy be indrindra teto amin’ny firenena. Heverina fa tsy hanana olana amin’ny fiverenan’ny Tiko miodina ny fitondrana tetezamita, satria hanampy azy amin’ny resaka fidiram-bola ao amin’ny kitapom-bola-panjakana izany. Na dia ny ankamaroan’ireo mpitondra ao amin’io fitondrana io ihany no naniraka hanapotika ity orinasa vita Malagasy ity.

Tao anatin’ny firahalahiana tanteraka no nizoran’ny fihaonana teo amin’ny CIRGN sy Rtoa Lalao Ravalomanana ary ny fianakiavana ny tolakandron’ny omaly teny amin’ny trano fonenany teny Faravohitra. Raha ny nambar a n ’ n y k o l o - n e l y F l o r e n s Rakotomahanina dia, “ Ny CIRGN (fari-piadidiam-paritry ny zandarimariam-pirenena) izay iandraikiteny no hiantsoroka ny fiambenana an-dRtoa Lalao Ravalomanana mandritra ity diany eto Madagasikara ity. Izany dia ho fanajana ny andininy faha 20 amin’ny tondrozotra fa noho izy vadina filoham-pirenena indrindra indrindra ihany koa”.Mahazo mandry ivohon’ny vato araka izany ireo fianakaviana na eto antoerana na any ivelany fa ho tsara ambina i “Neny”. Nanantitrantitra moa ity lehiben’ny CIRGN ity fa “ na misy aza ireo mpiambina manokana manaraka an-dRtoa Lalao Ravalomanana dia tsy maintsy hahazo tombondahiny amin’ny CIRGN izy satria “ première dame”.

Tsy misy olona iray izay tsy mahalala, fa niainga tao amin’ny CAPSAT etsy Soanierana ny fikomiana nataon’ny tafika, ka nanome hery lehibe an’ingahy Rajoelina hiakatra eo amin’ny fitondrana ny fihetsika nataon’ireo miaramila ireo.Ny resaka filazana fa hanafika eny amin’io kazerina io ny mpiambina ny filoha Ravalomanana no niatombohany, ary nitohy tamin’ny fivoahan’ny fitaovana mahery vaika taty ivelan’ny toby miaramila izany. Nisy ny andian’ olona namono polisy iray nirava avy niasa ny volana Martsa toy izao taona 2009. Nanomboka naneho ny heviny ihany koa ny zandary sy ny polisy, ary ireny niafara tamin’ny fandosiran’ny filoha am-perinasa ireny ny raharaha. Efa-taona aty aoriana, nitondra inona ho an’ny firenena ny fikomiana nataon’ny tafika tamin’izany? Rehefa inona no azo lazaina ho fanonganam- panjakana ny hetsika ara-miaramila, ary ny toy inona kosa no lazaina fa tolom-bahoaka? Isika no mandinika izany, fa moa ve hanao hetsi-pankalazana no nisian’ny fikomiana nidirana tamin’ny fahombiazan’ny fanonganana ny fitondram-panjakana amin’ity taona ity, sa ho sarotsaromana ireny raharaha ireny, sao hitera-doza indray?

Raha tanteraka ihany ny fifidianana amin’ny 24 jolay izao, dia efa-bolana na dimy volana eo sisa dia ho rava ny fitondrana FAT nampahantra vahoaka nandritra izay efa-taona izay. Kely finona ny amin’ny hahavitan’io fifidianana io anefa ny mpanara-baovao, satria tsy tsapa mihitsy ary tsy mbola iainana hatreto ny fitoniana takian’ny tondrozotra ampiharin’ny mpitondra tetezamita miara-mitantana ahazoana miroso amin’izany. Mba misy ihany filan-kevitry ny ministra tamin’iny herinandro iny fa dia ny « fanovana ny vola malagasy ho soniavin’ny governora mpisolo toerana » indray no novonjivonjena toa tsinain- kena ny fankatoavana azy. Tsy resahina intsony ny fanesorana sy fanendrena mpiasam-panjakana ambony marobe isaky ny filan-kevitry ny ministra. F’angaha moa izany no raharaha andavan’andro ataon’ny mpiara-mitatatra ao amin’ity tetezamiitatra ity ? Ny filohan’ny Fat variana amin’ny « fita-bitro sy ny fampahantrana manarapenitra » ny gasy nahazatra azy, ka tsy manan-draharaha afa-tsy ny mijabaka amin’ny tsy andrikiny rehefa hanabe tarehy imasom-bahoaka. Ny praiministra indray dia angady mondro tsy mahatapak’ahitra ka tsy nahavita ny iraka nampanaovin’ny » lehibeny » (tondrozotra) azy no variana mikonetaka rehefa tratry ny safeli-drambon’ny FAT fa manelingelina ny fihinanany. Dia mifanilika andraikitra sy mifampiampanga rehefa misy raharaha mafampana ilana fanapahan-kevitra hentitra sy maika, ankoatry ny mifampipaingotra imasombahoaka. « Izy samy lohany aza tsy milamina ka fitoniana inona no andrasana ho tafapetrak’ireo eto, hoy ny mpanara-baovao. Ankoatry ny loza voajanahary namely ny tany Atsimo mantsy, dia mbola mamely, na antsaha na an-tanàna, ny tsy fandriam-pahalemana. Tsy misy andro tsy andrenesana fanafihan-jiolahy mitam-piadiana amoizana ain’olona sy asan-dahalo mandripaka tanàna. Raharaha andavan’andro itakiana fandraisan’andraikitra maika sady laharampahamehana avy amin’ireo manam-pahefana napetraky ny tondrozotra anefa ireo sy ny fanatsarana ny fiainambahoaka.

Nandritra ny diany tany Toliara dia mbola nanamafy ny filohan’ny tetezamita fa “ mahazo mody Rtoa Lalao Ravalomanana raha toa ka tena hamangy sy hitsabo ny reniny marary”. Nanambara anefa ny tenany fa “ ireo mpomba azy dia mitady fanakorontanana satria mampiditra ny andininy faha 20 amin’ny resaka. “H e n o k o , h o y Rajoelina, fa misy fivorivoriana any ambadika any ary efa misy fanentanana any amin’ny Magro. Olona tena mikatsaka fampihavanam-pirenena ve izany ? Aiza ilay fametrahana fitoniana eto?” Ity fanambaran’ny filohan’ny tetezamita ity dia toa manamarina ny resabe mandeha amin’izao fotoana. Ny antony dia sahala amin’ny manome rariny ny talen’ny Acm, Jean Robert Razafy nanakana ny dian- dRtoa Lalao Ravalomanana ny filohan’ny tetezamita. Mbola tsy mazava mihitsy tokoa amin’izao fotoana izao izay olona naniraka ny talen’ny Acm nanao iny fanakanana iny. Tsy afa-miala amin’iny fanapahan-kevitra iny mantsy na ny filohan’ny tetezamita na ny praiministra satria izy ireo no manana fahefana ary ambonin’ity tale ity. Raha ny fantatra dia tsy iadian-kevitra ny fodian’ny vadin’ny filoha Ravalomanana, ka andrasana ny fandraisana andraikitry ny filohan’ny tetezamita sy ny praiministra manoloana ny tompon’andraikitra izay mitsivalana ny didin’ny lehibe.

Sokajian’ny mpanarabaovao ho tsy fatokisana ny fahefam-panjakana ny zav-nisy tany Mandritsara taorian’ny namonoan’ireo jiolahy telo ilay masera iray. Tsiahivina fa nitaky ny amoahana ireo nahavanon-doza mba hisedra ny fitsaram-bahoaka ny mponina kanefa dia tifitra sy poa-basy no nasetrin’ny mpitandro filaminana izany, ka nahafatesana olona roa izay mpianatra ny iray tamin’ireo maty. Mazava ho azy fa sakoroka no vokatr’izany fihetsiky ny mpitandro filaminana izany, ary nandefa iraka, notarihin’ny minisitry ny Atitany, tany Mandritsara ny governemanta “handamina ny raharaha”. Loharanom-baovao avy any an-toerana no nandrenesana fa tsy nampitony ny hatezeran’ny mponina ny fahatongavan’ny iraka nalefan’ny governemanta satria mbola sahin’izy ireo ny nametraka sakana ny làlana mankany amin’ny seranam-piara-manidina ho fanehoany ny tsy fankasitrahany. Niala ilany fotsiny moa ny ministry ny Atitany teo anatrehan’ny tsy fahombiazan-dry zareo hitondra vahaolana, ary nilaza fa “andian’olona no tsy nankasitraka ary efa nanolotra omby efatra handevenana ny maty sy ho voninahitry ny velona, ary nanome vola fanampiana sy famangiana ho an’ireo naratra mbola tsaboina ny katolika”. Ankoatra ny nilazany fa hisy famotorana hatao hikarohana hoe iza no mpitandro filaminana nitifitra, ary araka ny lalàna marina ve no nitifirana ireo vahoaka nanao fihetsiketsehana. Dia mbola miandry famotorana indray izany e! Ny hita aloha hatreto dia ny fahasahian’ny mponina any amin’ny faritra lavitra ny renivohitra toy ireny manohitra ny tsy rariny sy ny fanaparam- pahefana ka tokony hitandreman’i

Ny alarobia izao no fantatra fa hifanome fotoana ireo zanak’i Dada hitondra ny anjara birikiny ho fanampiana ireo havana traboina any Atsimo. Eny amin’ny tranom-bokim-pirenena no toerana nangatahana hanatanterahana izany saingy miandry fanamafisana izany raha ny vaovao. Nosafidiana manokana moa ny eny Anosy satria ampovoan-tànana no malalaka ihany koa. Efa nanao ny fanentanana rehetra momba ity ezaka ity moa ny Ct Rodin avy amin’ny ankolafy Ravalomanana. “Tokony hiezaka hanao izay tratry ny herintsika isika hanaporofoana fa mahadona antsika ihany koa ny zava- manjo ireo havana any atsimo”, hoy ity Ct ity. Fotoana iray ihany koa ity anefa hampisehoana eran’izao tontolo izao fa maro tokoa ireo mpanohana ny aradàlana na ny zanak’i Dada eto Madagasikara sy avy any dilambato. Raha tsiahivina dia efa samy nanao ity tolotànana ity avokoa nanomboka tamin’ny fitondram-panjakana, hatramin’ireo fikambanana marolafy. Fandaminana teo anivon’ny zanak’i Dada no antony nisafidianana io fotoana io. Manantena anefa ireo mpikarakara fa ho maro ireo hamaly ny antso ary tsy hitsanga-menatra ny zanak’i Dada.

Ny tenako no lavitra, fa ny fo sy ny saiko, dia eo anilan’ny vahoaka Malagasy. Hontsa ny fo, ary malahelo tokoa ny filoha Ravalomanana raha nahita ny zava-doza nahazo ny mponina any an-tsimon’ny nosy farany teo iny. Tsy lavitra ny vahoaka any atsimo ity filoha ity, fa eo anilan’ny foana, ary nitondra am-bavaka ireo niharam-pahavoazana izy, indrindra fa ireo namoy havana vokatry ny rivo-doza iny, sy ireo tsy manan-kialafoana sy rava fananana. Ity filoha teo aloha ity, dia tsy manadino velively ireo havana any atsimo, ary mankahery ireo tra-pahavoazana foana ny tenany, izay nohamafisiny fa tsy maintsy tafitantsika I Madagasikara hoy izy, isaky ny mandefa hafatra ho an’ny Malagasy, ary hifanome tanana isika, hoy izy, hanarina faran’izay haingana ity firenena ity, mba tsy ho viravirain’ny mpanao ratsy. Hitan’Andriamanitra ny zava-misy iainan’ny Malagasy ankehitriny, ary mino ity filoha teo aloha, dia fa tsy maintsy hisy farany ny asan’ny maizina, ka hiditra amin’ny firenena eo ambany fahasoavan’ilay mpamonjy isika.

Tao aorian’ny fanambaran’ny filohan’ny tetezamita tany Toliary, fa mahazo mody eto Madagasikara hitsabo ny reniny tsy salama Ramatoa Lalao Ravalomanana, dia naneho ny heviny mahakasika izany ny filoha lefitry ny Cst, Me Hanitra Razafimanantsoa. Na m b a r a n y tamin’izany ary fa efa roa herinandro lasa izay no nilazan’ny ankolafy Ravalomanana f a t o k o n y h o d y e t o Madagasikara Ramatoa Lalao Ravalomanana satria marary mafy ny reniny. « Ny fanatanterahina io filazana am-pahibemaso nataondRajoelina io no andrasan’ny ankolafy Ravalomanana, ka na tara aza vao noraisiny ny fanapahan-kevitra dia takianay kosa ny hampodiana azy eto Madagasikara faran’izay haingana satria ny aina tsy mifametra ». Nampahatsiahivany ihany koa fa tsy zava-baovao ho azy ny fanapahan-kevitry ny filohan’ny tetezamita satria efa mazava, hoy izy ny voalazan’ny tondrozotra ao amin’ny andininy faha 20 izay mitaky ny fampodiana ireo sesi-tany politika rehetra, indrindra ny filoha Ravalomanana Marc. Noho izany dia nilaza ity filoha lefitry ny Cst ity fa « tsy fitserana, fa adidy sy zon’ny olom-pirenena rehetra no mahazo mody eto amin’ny tanindrazany”. Mbola nampiany ihany koa fa « tsy misy olona hanao sangisangy na koa hivazivazy mikasika ny fahasalaman’ny reniny izany ka hanao izany ho fitaovana politika, noho izany matoa nivoaka tamin’ny haino aman-jery ireny fanambarana nataon-dRajoelina ireny dia inoana fa ho tanterahina ». Ny tsara ho fantatry ny rehetra amin’izao fotoana izao hoy izy, dia miharatsy miharatsy hatrany ny fahasalaman’i Bebe Razay, ka ny fanirian’ny ankolafy Ravalomanana dia tokony androany dia ny androany izy no ho tonga eto Madagasikara satria samy tsy misy tompon’ny ampitso isika rehetra.

Ny Alarobia lasa teo no efa tokony ho nivoaka tamin’ny filan-kevitry ny ministra ny mahakasika ny fodian-dRamatoa Lalao Ravalomanana. Saingy tamin’ny fotoana farany dia tsy nisy izany filan-kevitry ny ministra izany. Rahampitso, Alarobia indray no tokony hiresahana ny momba izany eo anivon’ny filan-kevitry ny ministra, saingy azo heverina fa mety tsy ho asianteny akory izany, vokatry ny voina any Atsimo. Zara aza misy izany hialana bala! Ny Talata 19 Febroary lasa teo mantsy dia nibahan-toerana nandritra ny filan-kevitry ny governemanta ny resaka fampodiana an-dRamatoa Lalao Ravalomanana. Raha ny fantatra dia nisy ireo ministra no nanao tora-po ny amin’ny zavatra nanaovana an’i Tantely Andrianarivo izay navela nody nandevina ny reniny, nandritra ny fitondrana Ravalomanana. Toy izany ihany koa Rtoa Céline Ratsiraka. Samy namosaka ny heviny sy ny alahelony avokoa ny rehetra. Rehefa tapitra ny tora-po sy ny famosahana alahelo dia samy nahatsapa ireo ministra rehetra, na momba na tsia ireo fitondrana izao fa tsy mety izany fanakanana olona tsy hody an-tanindrazana izany, indrindra moa fa hamangy sy hijery olona marofy. Teo dia nanapa-kevitra ny rehetra fa hiaraka hitondra ny tenin’ny fianakaviana Ravalomanana eo amin’ny filohan’ny tetezamita, ka hiady ny hamelana an-dRtoa Lalao Ravalomanana hody, hijery ny reniny. Ny praiministry ny governemantan’ ny fampiraisana no hitarika izany fisoloana vava izany. Ny praiministra Jean Omer Beriziky izay nilaza am-pahibemaso fa:“tsy manana olana ny amin’ny fampodiana ity renim-pianakavian’ny Malagasy rehetra ity, noho izy vadin’ny filoha teo aloha”.

Nandritra ny fotoana nanatanterahan’ny fikambanana ny fifampiarahabana tratry ny taona tetsy amin’ny Ans Ampefiloha ny 02 Marsa 2013 lasa teo no nanambaran’ny filoha mpitantana , Zama Joanesa fa iray tsy mivaky ny fikambanana “Zanta” . Valo taona izay no nitsanganany ary misy ny taratasy ara-panjakana ny amin’ny fijoroany, hatramin’izao dia tsy mbola misy ny filoha vaovao natao hitantana izany fikambanana izany hoy ihany Zama Johanesa satria ny fifidianana izay natao hitantana ny birao vaovao notanterahina tamin’ny 21 Oktobra 2012 lasa teo dia foana ary tsy manankery hoy ihany ity filohan’ny fikambanana ity, koa izay mitonona na manatanteraka hetsika amin’ny anaran’ny fikambanana “Zanta” dia tsy tompon’andraikitra amin’izay mitranga ny fikambanana izay mbola manohy ny asany hatramin’izao . Tonga nanome voninahitra izany fotoana fifampiarahabana tratry ny taona 2013 izany ny Ndrenogny, ny Mpanjaka, ny Ampanjaka ary ny manankasina avy any amin’ny faritra Antanala.

An’Andriamanitra ny aina! Teny famerimberin’ny filoha Ravalomanana isaky ny miteny izy, indrindra ny resaka mandeha tao ho ao, fa misy mersenera mitady handripaka azy sy ny fianakaviany any Afrika atsimo, ary hita misy vazaha mihaodihaody ihany koa etsy amin’ny trano fonenany etsy Faravohitra nandritra ny andro vitsy lasa izay. Io resaka nandeha io anefa, dia tsy nisy nanamarina, na nandiso azy ny tompon’andraikitra maro samihafa teto amintsika. Mbola mijanona ho resabe ihany aloha izany hatreto, saingy ny hitsikitsika tsy mandihy foana, fa ao raha, hoy ny fomba fiteny izay. Na eo aza ireny resaka ramatahora ireny, dia tsy matahotra izany ny filoha Ravalomanana, satria aminy, dia an’ilay Mpahary ny aina araka ny voalaza etsy ambony. Tsy mba isan’ny olona kanosa ihany koa ny tenany, satria tsy nanao ratsy teo amin’ny mpiara-belona, ary ny tanjony, dia ny tsy maintsy hiverenany eto an-tanindrazana. Efa fandre matetika tokoa mantsy ny endrika fampitahorana toy izao isaky ny misy resaka fodiany eto, mba hampihemotra ity filoha ity, saingy moa tsy efa diska loaka ve ny resaka fampitahorana olona ho faty izany? Ny mamono akoho aza anie mbola sarotra e.

Raha tsy nisy ny fiovana dia nandritra ny filan-kevitry ny governemanta farany teo no nitondran’ny ministra Tabera Randriamanantsoa, ny soso-kevitra avy amin’ny ankolafy Zafy Albert izay misy azy. Manolo-kevitra ity ankolafy ity ny « hanaovana référendum constitutionnel » mialoha ireo fifidianana rehetra. Hiavaka ity lalam-panorenana ity satria dia hifantoka be dia be amin’ny fampivondronana ny firenena. « Constitution pour la création de la nation Malagasy » moa no iantsoan’ny ministra Tabera Randriamanantsoa azy. « Amin’io dia tsy mpila ravin’ahitra intsony ny Malagasy fa tena tompony. Amin’izao mantsy dia toa ny vahiny indray no tompon’ny Madagasikara”, hoy Tabera Randriamanantsoa. Raha ny fanazavany ihany dia efa nisy ny fivoriam-ben’ny ankolafy Zafy Albert nentina indrindra namolavolana izany lalam-panorenana ho an’ny firenena izany. “ Tsy mila andininy lava izany fa eny an-dàlana no atao ny fanitsiana na ny fanampiana, ny jurisprudence”, hoy ihany Tabera Randriamanantsoa. Efa manao ity “ constitution pour la création de la nation” ity ny tany Afrika Atsimo niaraka tamin’i Nelson Mandela, nanaovany ny fampihavanam-pirenena sy ny fanavaozana ny Repoblika. Raha ny fanirian’ny ankolafy Zafy Albert dia “ amin’ny 8 Mey no ho tontosaina io fifidianana io”. Ny Ceni-t moa dia efa nahazo ity soso-kevitra ity ka “andrasana ny fanapahankeviny”.

Malemy anatin’ny malemy ! Io no tsinjon’ny olona amin’ny fomba fiasan’ny Praiministra Beriziky, manoloana ny fiainam-pirenena ankehitriny. Maro no niandrandra fandraisana andraikitra goavana taminy, saingy hita fa mbola ny ao Ambohitsorohitra no mitondra ny baolina. Tsy tanteraka ilay teny mamy hoe ny tondrozotra no lehibeko, ary io no mibaiko ahy. Manoloana ny andininy faha-20 dia aiza izay fandraisana andraikitra ataon’ity Praiministra Beriziky ity amin’ny fampiharana azy? Iza no tsy mahalala, fa ny tsy fampiharana an’io anie no mahatonga ny fikatsoan-draharaha maro eo amin’ny sehatra iraisampirenena e. Isan’ny fanazavan’ny vondrona Afrikana, fa tsy mbola afaka ny sazy ho an’i Madagasikara, raha tsy mihatra io andininy faha-20 io. Fanampin’izay, dia olona tsy misy sazy, ary tera-tany Malagasy manana zo feno hiditra ny firenena ramatoa Lalao Ravalomanana, nefa tsy avela hijery an-dreniny marary eto an-tanindrazany. Aiza ny fepetra henjana raisin’ny PM amin’izany, sa manaraka ambokony izay ataon’Ambohitsorohitra ny tenany? Ministra eo ambany fahefany aza manao zinona azy, dia tsy fantany avokoa izay ataon’ireo eo ambany fahefany ireo toy ny nametrahana ny NOTAM sy ny famoahana vola nambara fa nanaovana asa manara-penitra. Toa mampitombina ny resaky ny olona izany amin’ny filazana fa tsangan’olona tsy masi-madidy ity praiministra ity, nefa tena hitondra ny familiana ny tetezamita no niandrandran’ny maro azy. Mbola hanaiky ny ho saribakolin’ny sasany amin’izao fitondrana izao ihany ve ity olon’ny marimaritra iraisana ity?

Malahelo tanteraka ny fianakaviana Ravalomanana amin’izao fotoana izao. Manontany tena ihany koa, “ sanatria ve efa very ny fanahy maha –olona? Dia natakalo tsikalakalam-bola sy voninahitra ve ny tsikalakalam- pihavanana”? Na teo aza ny fiangaviana mafy natao an-dRajoelina ny mba hamelany an’i Lalao Ravalomanana hody an-tanindrazana hitsidika ny reniny, Razaiarivelo Helmine na Bebe Razay, dia “ fo vato” no setriny. Amin’ny maro dia tsy tokony angatahina akory ny fodian’ny teratany Malagasy eto an-tanindrazany, saingy efa izay moa no làlana napetraky ny fitondrana tetezamita dia nanaraka ny fianakaviana sy ny ankolafy Ravalomanana. Marary mafy Bebe Razay ankehitriny, saingy tsy misy fanafany afa-tsy ny ahita ny zanany. Tsy mitsahatra miala nenina amin-dRajoelina ny fianakaviana Ravalomanana ary miantso ny fianakaviam- be iraisam-pirenena hanara-maso ny fanajana ny zon’olombelona eto Madagasikara. « Mitodika amin’ireo Malagasy izay nahafantatra an’i Neny, manana izany hoe Reny, ary indrindra fa izany Bebe izany ny fianakaviany tamin’ny fanambarana navoakany. Tiavo izy ary kolokoloy tahaka ny anakandriamaso ary arovy araka izay azonareo atao, fa tsy misy tahaka ny Reny, ary tsy voavidimbola izany fitiavana izany. Marary mafy i Bebe Razay. Namerina ny fangatahany i Bebe Razay mba hifankahita amin’ny zanany vavy, Lalao Ravalomanana, mialoha ny nidirany ao amin’ny “Réanimation” ny alahady maraina teo. Mafy, tena mafy amin’ny zanaka lahy Malagasy izany tsy mahazo manatanteraka valim-babena izany, ary dia ny fitondram-panjakana malagasy ihany no vato misakana, kanefa ny adidy tsy an’olon-dratsy. M a n a o a n t s o a v o amin’ny Fianakaviam-be Iraisam-Pirenena ny Firenena Malagasy mba hijery haingana ny vahaolana hoan’i Madagasikara, ary miarahaba azy amin’ny ezaka izay efa ataony. Hisoratra ny tantara ary tsy mbola tara loatra ny fifampihavanana, tsy mbola tara loatra ny fifamelàna ary ho vokatr’izany dia hiverina indray ny Fahafahana sy ny Fahamasinana eto amin’ny Firenena. Homba antsika mandrakariva anie Andriamanitra ». Tsara no manamarika fa nandeha be ny resaka hatry ny omaly fa efa tonga eto antanindrazana Ravalomanana Lalao. Araka ny fanamarinam- baovao kosa dia manizingizina ny fianakaviana fa tsaho niniana naely fotsiny izany hatramin’izao.

Ny marainan’ny omaly Alahady dia voatery tsy maintsy nampidirina eo anivon’ny sampana fameloman’aina na “ réanimation” Rtoa Helmine Razaiarivelo, renin’I Madama Lalao Ravalomanana. Tokony tamin’ny 3 ora maraina araka ny vaovao voaray teo anivon’ny fianakaviany eto an-toerana dia “ niharatsy ny toe-pahasalamany. Tratry ny Accident Vasculaire Célébral-AVC ny tenany ary nalemy vokatr’izay ny ilany havia”. Ny mba ahita ny zanany vavy, Ramatoa Lalao Ravalomanana, no tena zava-dehibe sy ahatsara azy, hoy ireo akaiky azy. Efa nisy ny delegasiona notarihin’ny ministra Olga Ramalason nangataka ny hihaona tamin’ny filohan’ny tetezamita saingy tsy nety noraisin’ Andry Rajoelina io delegasiona io hatramin’ny fotoana farany. Efa nampanantena moa ny filohan’ny tetezamita fa hijery fotoana handraisana ny ankolafy Ravalomanana izay mangataka amin’ny tokony hampodiana an’I Lalao Ravalomanana hitsidika ny reniny. Ny eo anivon’ny governemanta iray manontolo izay tarihin’ny praiministra Omer Beiriziky dia tsy manana olana amin’ny hampodiana an’I Lalao Ravalomanana. Dia andrasana izany izay “fandinihana lalina” handraisan-dRajoelina fanapahan-kevitra momba ity raharaha mety hanohintohina ny zo sy ny fahamendrehana maha-olombelona araka ny soa toavina Malagasy sy iraisam-pirenena ity.

Tsy manaiky ny Bianco fa tsy maintsy miatrika ny fanadihadiana azy ny praiministra lefitra misahana ny fahasalamana, ny profesora Alain Tehindrazanarivelo. Na dia tsy namoaka mazava ny sora-bola nahodinkodina aza ny talen’ny Bianco, ny jeneraly Faly Rabetrano, dia fantatra fa tsy maintsy hitondra ny fanazavana momba ny fanjavonan’ny 700 tapitrisa Ar teo anivon’ny kitapom- bolan’ny ministera ity profesora ity.Tsiahivina fa nandritra ny valan-dresaka ho an’ny mpanao gazety dia efa nanipika tsara ny Bianco tamin’ny alalan’ny tale jeneraliny fa “tsy voaaron’ny immunité parlementaire” ity tompon’andraikitra voalohan’ny fahasalamana teo aloha ity. “ Efa nandeha mialohan’ny naha-Cst azy mantsy ny fanadihadiana rehetra mikasika ilay fanodikondinam- bola”. Fa ankoatra ny profesora Tehindrazanarivelo dia fantatra ihany koa izao fa hisy ministra teo aloha, ary efa lasa Cst amin’izao, no ho antsoina ho hadihadiana eny anivon’ny Bianco. Raharaha fanodikondinambolam- panjakana ihany no iantsoana azy ireto. Voalaza teo fa olona efa nitana andriaikitra ambony izy ireo ary olona saika niara-dàlana tamin’ny filoha teo aloha Ravalomanana, saingy nisafidy ny hisintaka. Andrasana ny hiafaran’ity raharaha ity, fa raha ny Bianco manokana dia efa nanambara fa tsy hihemotra velively amin’izay mety endrika fampitahorana atao aminy. “Tsy ny firesahana amin’ny haino aman-jery ny vontoatin’ny raharaha na ny fiampangana ny Bianco ho manao ramatahora na koa mamoaka antontan-taratasim- panadihadiana noho ny mety ho firehana politikan’ny tsirairay voakasiky ny raharaha toy izao akory no hampiova ny vokatry ny fanadihadiana natao, fa misy ny rafitra mahefa natao handray ny vokatry ny asan’ny mpikaroka fandikan-dalàna toy ny Bianco, dia ny fitsarana izany, koa aoka hajaina ny fahaleovantenany” hoy ryzareo avy amin’ny Bianco.

Fantatra fa hitory CT iray ny ministeran’ny fiompiana. Tsotra ny antony. Nivarotra tany tamina olontsotra maro any amin’ny faritra Analanjirofo ity Ct iray ary dia nilaza fa nirahin’ny ministra Ihanta Randriamandranto. Nisy mihitsy aza moa taratasy voasonia izay nasehon’ity CT ity ireto olona nivarotany ity tany ity. Mitentina 240.000 ar ny tany 15m x15m raha ny vaovao azo. Saika niteraka korontana teo amin’ireo mponina any Fenoarivo Atsinanana ity tranga ity, ny 7 Febroary lasa teo, raha tsy voafehy haingana. Nisy moa ny fitsidihana natao tany an-toerana nahafahana nanamarina ny fisian’ireto olona izay mibodo tanin’olona tsy aradàlana ireto. Fantatra izao fa ho torian’ny ministeran’ny fiompiana ity Ct ity noho ny fisolokiana. Nanamarika ireo tompon’andraikitra ao amin’ny ministera fa tsy mbola nanome alalana olona hivarotra tany na aiza na aiza. Tsy kely làlana marina ny ratsy ary manana fahasahiana diso toerana ity CT ity. Manaporofo izao ny mahatany tsy tan-dàlana ny eto Madagasikaraka satria na mpitondra fanjakana aza dia mahavita misoloky tsotra izao ny vahoaka. Amin’izay tsy mamely lavitra fa ny ao an-trano ihany no naripaka satria dia samy ao amin’ny fitondrana ao ihany.

Mizaka ny tsy rariny ny mpandeha amin’ny fiara fitateram-bahoaka eto Antananarivo efa hatramin’ny 1 novambra 2012 teo. Pingapinga ny vondron’ny kopetrativa UCTU nampiakatra ny saran-dalana ho 400 ariary, kanefa fiara godraka sy maloto, miampy resevera voretra sy mpanao « vodihazo » sy ira-botry ny pandeha no betsaka. Tsy nisy niaro ary tsy nanana safidy ny vahoaka ka nihafy sy niharitra an’io fiakaran’ny saran-dalana io. Tsy hita izay hetsiky ny mpiaro ny zon’ny mpanjifa fa mody manao fanambarana izy ireo, eo imason’ny mpanjifa kanefa mifampiraharaha amin’ny mpitatitra aty ambadika. Tsy nisy nahavaha olana ihany koa na ny kaominina Antananarivo renivohitra , na ny ministeran’ny fitaterana na ny filohan’ny tetezamita. Mbola difotra ao anaty fahasahiranana tanteraka ny firenena sy ny vahoaka ao aminy, saingy tsy nisalasala nampiakatra saran-dalana ny mpitatitra. Nampanantena izy ireo fa hisy ny fanatsarana ny kalitaon’ny asa fitaterana sy ny fanavaozana ny fiara miasa ao anatin’ny roa volana. Efa telo volana ity no lasa, ireo taxibe mpanao ny sarandalana 400 ariary mihitsy no tsy manaja mpandeha, tsy manaja ny asany kanefa ny fiara ampiasaina mampidi-doza . Tsy tanteraka ny nampanantenain’ny filohan’ny UCTU, Andrianambinintsolomora Bernardin izay nangataka roa volana ahafahan’ny mpitatitra manatsara ny asany.

Hamoaka ny fehinkeviny momba ny dinika mangina ny CENIT rahampitso. Fehin-kevitra na hitazona ny heviny momba ny fifidianana filohampirenena no atao mialoha, na ihany koa hanaraka ilay fangatahan’ingahy Andry Rajoelina ny hanaovana ny latsa-bato ho fifidianana depiote. Ho tonga ihany koa etsy ankilany ny fanambarana amin’ny fomba ofisialy ny hanaingana ny mpifidy handatsa-bato ny 8 mey ho avy izao, ary ho hita eo izay fifidianana hatao. Etsy andaniny dia efa mandeha sahady ny feo momba ity fivoriana ataon’ny vaomiera manokana momba ny fifidianana ity, satria toa tsy misy fitokisana sahady mety hipetraka amin’ity vaomiera ity. Ny antony, dia toa mitady hirona any amin’izay fanirian’ny filohan’ny tetezamita izy ireo, fa nahoana raha tonga dia nolavina avy hatrany izany fikasana hanao fifidianana solombavam-bahoaka izany? Raha misy olona mikasa hanao fifidianana filoham-pokontany ve hoy ihany ny mpitazana, dia hisavorovoro saina toy izao ireto CENIT ireto, ka hanao konklavy toy izao? Aiza no tena fahaleovantenan’ity mpikarakara fifidianana ity e? Dia ho hitantsika eo izay fanambarana hataony, fa tsy kilalao anie rey olona ity fiainam-pirenena ity e?

Ny 2 febroary izao no handao an’i Madagasikara i Leonardo Simao, iraky ny Troika-Sadc. Handinika ny momba ny fampodiana an’Atoa Marc Ravalomanana moa no tena votoatin’ny diany eto amin’ny firenena. Nisy ny fihaonany amin’ireo hery politika sy ankolafy nandraisana ny hevitra avy amin’izy ireo. Na manaja ity iraky ny Sadc ity aza ireo mpanao politika dia tsapa fa tsy manana fahatokisana loatra aminy ny ankamaroan’ny Malagasy. Samy nahatsapa ny rehetra fa « korontana hatrany no ao aorian’ny fandalovan’i Leonardo Simao eto an-tanindrazana ». Mby ao antsain’ny maro mantsy ny dika vilana nataony tamin’ny fanambaran’ny Sadc, ka nahatonga fikorontanan-tsaina. Re izao fa dia miainga any ny « hetsika » entina hanoherana ny fandraisan’andraikitr’ity tompon’andraikitra vahiny ity amin’ny krizy Malagasy. Mihevitra ny hanao fihetsehana eo anoloan’ny biraom-pifandraisan’ny Sadc eny Ivandry ireo manohitra an’i Leonardo Simao. Fotoana entina hanehoana amin’ireo solontenan’ny Sadc eto an-tanindrazana fa « tsy mila Simao intsony ny Malagasy » hoy ny fanampim-baovao.

Resy lahatra ny farany! Tonga nanao fanambarampananana teny anivon’ny Bianco omaly atoandro ireo zandary maro be galona notar ihan’ny lehibeny ny Jeneraly de division Ravalomanana Richard. Efa ela no nanao antso ny hanaovana izany fanambaram- pananana izany ny teo anivon’ny Bianco, saingy omaly izany vao nilatsahan’ny fanahy masina ireto mpampihatra lalàna ireto. Fa nisy inona hoy ny mpi tazana no dia at y amin’ny fiafaran’ny tetezamita toy izao, vao mihazakazaka toy izao izy ireo? Hivadika tokoa ve ny glôby hoy ny olona no dia nihazakazaka haingana ireto manam-boninahitra ireto nilaza izay fananany, sao tonga ny ampamoaka any aoriana any, ka hisy hilaza fa nitombo harena tampoka izy ireo? Ny vavan’ny mpitazana moa tsy azo ferana, satria nahoana tokoa tany aloha tany no tsy mba nisy niraika tamin’izay antso avo nataon’ireto Bianco ireto izy ireo. Nilaza ny manamboninahitra Ravalomanana, fa tsy handeferana izay tratra amin’ity kolikoly ity, ary tsy hananan-kavana io, satria efa nisy ny traingo tamin’izany, eny na dia arivo ariary aza. Ny tena mampalahelo ny vahoaka, dia maro ireo nitombo harena tampoka tao anatin’izao tetezamita izao, ary tsy azo afenina ny fieboeboan’ny olona notolorana fahefana tao anatin’izay efa-taona izay. Toa nahakivy ny maro ihany koa ny asan’ity bianco ity, satria efa betsaka ihany izay mpitondra niala tao anaty fitondrana izay, saingy mba hatraiza ny fanaraha-maso ny fananany taorian’ny naha-voaongotra azy ireo tao anaty f i tondrana? Sa mba style fotsiny ity bianco ity? Ho hita eo ny tena andraikiny, satria efa mitombo izao ny olona sahy mametraka ny momba ny fananany eny anivon’ity sehatra iray izay miady amin’ny kolikoly ity.

Io fifidianana izay heverina ho tontosaina ny 8 Mey io angamba no fifidianana hisy kandida ho filoham-pirenena be indrindra teo amin’ny tantaran’i Madagasikara. 10 farafahakeliny aloha izao ireo efa nanolo-tena, na natolotry ny antoko ho kandida. Efa saika nanao valan-dresaka ho an’ny manao gazety izy ireo namelabelatra ny programan’asany. Hita tokoa fa misy ireo maneho ny fahavononany hitondra ny firenena ary efa tsikaritra ety am-boalohany fa manana lalam-bola iatrehana ny fifidianana amin’ny ankapobeny, raha tsy ny fandoavana ny antoka na “caution” mitentina 50 tapitrisa Ar fotsiny no asian-teny. Vitsy ihany anefa izy ireo. Satria misy kandida dia natao hanaparitaka vato fotsiny ihany ary na ny fandaharan’asany aza toa kitoatoa. Ary na izy tenany aza moa tsikaritra fa tsy resy lahatra amin’ny zavatra teneniny. Raha ny fantatra dia misy manakarama ireo olona ireo hirotsaka ho kandida ka ny tanjona dia tsy ho lany mihitsy fa ny hanaparitaka vato fotsiny tsy hisian’ny “premier tour dia vita”. Mba hiitatra lavalava kokoa ny tetezamita. Manaitra ny sain’ny maro ny hoe “ aiza no ahitana vola amina tapitrisany maro hanaramana kandida maro hanaparitaka vato? Raha misy fitiavana tanindrazana tokoa ve tsy aleo hanasoavana ny firenena ireo vola mihodina ireo. Farafahakeliny mantsy manana 100 tapitrisa Ar isaky ny kandida eo ho eo no eo am-pelatanana iatrehana fifidianana iray satria tsy maintsy karamaina koa ilay kandida mersenera. Asa rahateo tsinona ny azy. Efa mivonona ny ho very vola ihany koa ireto manarama kandida ireto satria azo an-tsaina fa ho vitsy ireo kandida hahazo ny 10%. Ny 8 Martsa izao no tena ho fantatra ireo kandida ofisialy amin’ny fifidianana raha tena hisy tokoa izany, ary raha ho tanterahina amin’ny 8 Mey tokoa, araka ny tetiandro nomen’ny Ceni-t sy eken’ny fianakaviam-be iraisam-pirenena ny fifidianana filoham-pirenena.

Tontosa ny sabotsy teo tetsy amin’ny FJKM Isotry Fitiavana ny fiaraha-miombom- bavaka ho fanehoana ny fiaraha-mitondra ny mavesatra amin’ny filohan’ny FJKM mivady sy ny firenena ary ny mpino FJKM. Mialoha izay araka ny fandaharam-potoana nofaritan’ireo mpikarakara, dia nisy ny lakolosy fanairana nataon’ny fiangonana FJKM in-3 miantoana. Naneho ny heviny tamim-pahanginana ireo mpitandrina FJKM avy eo ka nilahatra nihazo an’Isotry Fitiavana rehefa avy niaraka nanomam- panahy tao amin’ny Foibe FJKM. Ankoatry ny vatsim-panahy nentina nankaherezana ny kristiana, dia nandrasan’ny maro ny fanambarana niraisan’ireo mpitandrina rehetra. Nizara telo mazava tsara ny fanambarana. Nisy aloha ny fampahatsiahivana ny antsojay nahazo ny FJKM “nanomboka tamin’ny 17 Marsa teny amin’ny Episcopat, nitohy tamin’ny fakana trano fiangonana, ny fananan’ny Fiangonana tany amin’ny toerana maro samihafa, ny fanaovana zinona, fampihorohoroana, fanenjehana sy fanagadrana ary fandatsahan’aina Mpitandrina sy ny ankohonany, ny fanakatonana tsy ara-dalàna sy tsy ara-drariny ny RADIO FAHAZAVANA sy fanagiazana ny fitaovana”. Eo anatrehan’izany toe-javatra izay heverin’ireto mpitandrina ireto fa “mampahory, mampahantra, sy mampikaikaika ny mpiara-belona dia: Mitaky ny hanaovana ho vaindohan-draharaha ny fampanjakàna ny Fandriampahalemana, fanajàna ny fahafahana, ary ny famerenana ny hasina sy ny zo maha olona. Mitaky ny fampitsaharana ny fampihorohoroana amin’ny endriny rehetra. Mitaky ny hampitsaharana ny antsojay sy ny herisetra atao amin’ny Fiangonana sy ny olom-piangonana, Mitaky ny hanokafana tsy misy hatak’andro, tsy misy fepetra ny RADIO FAHAZAVANA” ireto mpitandrina ireto.

N o h a m a f i s i n ’ n y Arsevekan’Antananarivo, Mgr Odon Marie Arsène Ra z a n a k o l o n a , f i l o h a v a o v a o n ’ n y F F K M ( F i o m b o n a m b e n ’ n y Fiangonana Kristiana eto Madagasikara) fa anisan’ny asa iandraiketan’ny FFKM amin’ity taona ity ny fikarakarana fampihaonana ireo mpanao politika sy mpikambana ao amin’ny firaisamonim- pirenena ho famahana ny krizy. Tsy mbola nambarany kosa anefa ny daty sy ny mety ho endrikendrik’izany fampihaonana izany. Ny Mgr Odon Marie Arsène Razanakolona indray izao no filohan’ny FFKM amin’ity taona 2013 ity ary anisan’ny andrandrain’ny maro hitondra ny anjara birikiny amin’ny famahana ny olana sy amin’ny fanelanelanana ny FFKM amin’ny maha- Raiamandreny am-panahy azy. Ny FFKM rahateo dia nanamafy ny fanapahankevitra izay noraisina nandritra ny komity lehibe farany notontosaina tamin’ny taondasa ka nametraka ny tokony hisian’ny fampihavanana ny olombelona amin’Andriamanitra sy ny olombelona samy olombelona. Asa mandavantaona ny fampihavanana ka tsy irotorotoana.

Lasa izao! Tsy hibolisatra intsony ny fanapahan-kevitra ny mpizaika maro tonga niatrika ny kongresy lehibe notarihan’ny filohan’ity antoko ity, Sarah Georget ny sabotsy tontolo andro teo tetsy amin’ny Carlton Anosy. Nafana fo ny mpizaika ka tsy namela mahazo tamin’ireo tarigetran’ity antoko ity, dia ny hisian’ny fiovana maharitra hizorana any amin’ny fampandrosoana mipaka isam-batan’olona, ary ho firenena vanona. Mila olona sahy mandray andraikitra izy ireo, ary izay no nanosika ny mpizaika rehetra hanolotra an-dramatoa filohany ho kandida filoham-pirenena amin’ny faha-8 mey ho avy izao. Handray anjara amin’ny fifidianana izay ho tanterahina manerana ny nosy rehetra eto ity antoko ity, ary hatramin’izao aloha, dia mbola izy irery no hany vavy tokana sahy nilaza ampahibe-maso fa hirotsaka ho filoham-pirenena raha ny amin’ity taona ity no asian-teny. Isan’ny nitaky ny tsy ahafahan’ny filoha teo aloha Ravalomanana sy ingahy Andry Rajoelina tsy hilatsaka koa ny Maitso, ary azo heverina fa fahombiazana ho azy ireo ny naha-tanteraka ilay Ni… Ni…. Tonga nanatrika izao fivoriana izao ny mpikambana ao amin’ny maitso avy any ivelany, izay isan’ny nanome hery ihany koa ny mpikambana teto an-toerana. Voalaza fa isan’ny antoko manara-penitra amin’ny fanarahan-dalana momba fitsipika mifehy ny antoko izy ireo. Any amin’ny fifidianana izany no ahitan’ny herin’ny antoko e, maro ihany ireo hifaninana amin’ity toerana masina ity koh.

Hisedra voalohany an’ireo mpanohitra hidina an-dalambe izay tarihan’ny “Mandatehezan’ny Mpanohitra ho an’ny Fanafahana an’i Madagasikara”, anio, ny lehiben’ny CIRGN, ny kolonely Rakotomahanina Florens. Io no fanentanana sy fitarihana olona hidina an-dalambe voalohany hataon’ny mpanohitra ny fitondran-dRajoelina, amin’ity taona 2013 ity. Hiainga eo amin’ny Esplanade Analakely izy ireo, anio 17 janoary ary hihazo ny kianjan’ny demokrasia eny Ambohijatovo. Ho fanamarihana ny faha efa-taona nitokanana izany “Kianjan’ny demokrasia” izany ; hisy ny fametrahana ny fehezam-boninkazo eo amin’io kianja io fa tsy hisy kosa ny kabary. Andrasana izay hiseho satria tsy nihevitra ny hangataka alalana mihitsy ireto avy amin’ny mandatehezan’ny mpanohatra ireto. Nanao antso ho an’ny mpitandro filaminana kosa anefa ny mpanohitra mba hiaro ity hetsika am-pilaminana ity. Mety hisy ve noho izany ny fanakanana mety hataon’ny Emmo-Reg sa hisy tokoa ny fiandrasana an’ireo mikasa ny hihoam-pefy sy hanararaotra an’ity hetsika ity ? Ho hita eo ! Raha ny eo amin’ny Espanade Analakely sy ny kianjan’Ambohijatovo dia tsy misy afa-tsy 300 metatra eo no elanelany. Toerana ahitana olona maro mifamezivezy izany lalana izany, eo koa ny birao sy toeram-pivarotana ary banky. Mety ho tolo-tanana amin’ny fiarovana ve sa tifitra entona mandatsa-dranomaso no ho valin’izany antso miantefa amin’ny mpitandro filaminana izany ? Ny hetsika rahateo tsy nahazo alalana avy amin’ny prefektioran’ny polisy eto Antananarivo Renivohitra. Tsiahivina anefa fa efa hatrany am-boalohany, nandritra ny fitokanana io Kianjan’ny demokrasia io no efa nilaza ny ben’ny tanàna teo aloha, Andry Rajoelina fa : ” Tsy ilàna fahazoan-dalana mihitsy ny fanehoan-kevitra ao Ambohijatovo nanomboka ny 17 janoray 2009.” Ny mpanolon-tsainan’ny tanànan’Antananarivo koa anefa, nampihantona ny maha Kianjan’ny demokrasia ny eo Ambohijatovo, hatramin’ny herintaona. « Ny kianjan’ny demokrasia dia hitambaran’ny Malagasy rehetra ka iza, indrindra ny olona nitokana azy tamin’ny 2009 no ahasahy hilaza ankehitriny fa tsy mendrika izany kianjan’ny demokrasia manara-penitra izany ny Malagasy liam-pivoarana, liam-pandrosoana, liam-pahafahana, liam-palalahana ? Rehareha sy tabian’ny Malagasy rehetra manerana ny Nosy ny manana io kianjan’ny demokrasia io », hoy i Lalatiana Ravalolomanana. Ho hita eo izay hitranga satria miankina amin’ny fifehezan’ny mpitandro filaminana ny raharaha ihany no mampisy korontana na tsia. Mety tsy ho mpitandro filaminana koa anefa no hifanehatra amin’ny tarik’i Lalatiana Ravololomanana fa mety ho olona voakarama hanakorontana tahaka izay niseho tamin’ny hetsika nataon’ny MDM tany Toliara.

Loharanom-baovao tena azo antoka no nanamarina fa “ fanerena tsotra izao an-dRajoelina tsy hirotsaka no anton’ilay fihaonana tany Tanzania farany teo “. Nisy tokoa ny fifanarahana vita izay manodidina izay didy izay. Raha toa ka miziriziry tsy maintsy hirotsaka Rajoelina, dia efa nisy fepetra hentitra nifanomezan’ny fianakaviambe iraisam-pirenena. “ Hiala eto Madagasikara ireo mpamatsy vola sy ireo fianakaviambe iraisam-pirenena raha ho kandida Andry Nirina Rajoelina”. Ny vahoaka rehetra mahatsapa fa tena ho voka-dratsy ho an’ny firenena izany satria dia hitoka-monina I Gasikara, ary ho tapaka avokoa ny lalan’ny famatsiam-bola ara-dalàna rehetra. Ny mpomba ny filohan’ny tetezamita irery ihany angamba no mahita fa tombontsoa be no azo amin’ny fialan’ny mpamatsy vola sy ny fianakavimabe iraiam-pirenena eto. Tahaka ny tsy nahitany ny voka-dratsin’ny fahatapahan’ny AGOA. Ny filohan’ny tetezamita rahateo toa efa nanomana ny sain’ny vahoaka tsy mandady harona fa “ mahavita tena tsara i Madagasikara tsy misy mpamatsy vola, satria tsy mibaby trosa ary manana ny amby ampy”. Porofon’izany ny fahavitan’ireo zava-bita manara-penitra izay tsy misy trosa na ny Ariary aza fa fanomezana, na koa volan’ny filohan’ny tetezamita manokana. Ny kianja, ny coliseum, ny hopitaly, ny totohabato, ny lalan-kely ,ny TGV. Ireny rehetra ireny dia vokatry ny “ fahaiza-mitantana” avokoa, hoy Rajoelina. Ho an’ny mpanara-baovao dia tsy hanaiky ny tsy hirotsaka izany Rajoelina. Ireo tetik’asa rehetra vinavinainy dia aorian’ny fifidianan avokoa vao ho vita, ary raha ny fahitana ny toe-draharaha dia Rajoelina no mihevitra ny hitokana azy amin’ny maha filohan’ny repoblika faha 4 azy, na koa amin’ny maha filohan’ny tetezamita azy ihany. Sarotra aloha ny hanombana ny ao an-tsain’ny olona, saingy ity tranga ity dia efa hita soritra ny mety hiafarany. Amin’ny fotoana hanoratana izao lahatsoratra izao dia efa manao ny fanambarany hovakiany ka hilazany ny hirotsahany na tsia i Andry Rajoelina. Miandry ny tohiny ny rehetra sisa.

Manohy manazava ny sain’ny mpomba an-dRavalomanana ireo mpitari-tolona isak’izay mandray fitenena eo amin’ny Kianjan’ny finoana. “ Raha nanambara ny tsy hilatsahany ho fidiana ny filoha Ravalomanana dia maro ireo sahiran-tsaina. Aza miraharaha an’izany isika mpitolona, fa ireo nitaky ny NI… NI ireo ihany no hitaky atsy ho atsy ny hirotsahan’ny filoha Ravalomanana. Efa mizotra mankany manko izao ny toe-draharaha”. Amin’I Zafilahy Stanislas dia “tsy azo hodivirana ny filatsahan-dRavalomanana ho fidiana raha midrikina hirotsaka Rajoelina araka ny efa nanamarihan’ny mpiandraiki- draharaha alemana azy. “Hamafiso ny finoana fa tsy maintsy ny filoha Ravalomanana ihany no afaka hanavotra ny firenena”, hoy ity filoha lefitry ny kongresin’ny tetezamita ity. “Tsy miantehitra amin’ny hazo boboka mihitsy ny mpanohana an-dRavalomanana”. Afa-baraka Manohy ny fanehoankeviny I Zafilahy Stanislas. “ Lany fanahy Rajoelina ka nirediredy sy nanangana ady amin’ny vondrona iraisam- pirenena. Tsy zakany ny fahatapahan’ny fifanampiana sy ny tsy fahazaona ny fankatoavana iraisam-pirenena nandritra izay 4 taona latsaka izay. Ny olana anefa dia sintomin-dRajoelina ho afa-baraka miaraka aminy ny Malagasy”. Amin’ity Ct ity dia mila ny fahatongavantsaina ny rehetra iny teniteny foana nataon’ny filohan’ny tetezamita teny Iavoloha iny, toy izany koa ireo miaramila izay milaza fa tandroka aron’ny vozona. Namafisin’I Zafilahy Stanislas fa “ latsabato sisa no atao fa efa vita ny fifidianana”. Mahay làlana Nasian’ny Ct Zafilahy Stanislas fanamarihana koa ny “ fanalam-baraka” nataon’ny ministry ny serasera ny filohan’ny kongresin’ny tetezamita. “ Tsy ianao mihitsy ingahy ministra no hilaza ho mahay làlana mihoatra an’I Mamy Rakotoarivelo. Efa nahavita “ mandat” maro teo anivonin’ity andrim-panjakana ity ny tenany vao lasa filohan’ny kongresin’ny tetezamita. Tsy teniteny foana iny voalazan’ny filohan’ny Kongresy iny fa ny voasaoratra anatin’ny tondrozotra izay efa lasa làlana manan-danja eo amin’ny sehatra iraisampirenena no nambarany. Tsy ny lalam-panorenana izay nataonareo akory no ambony mihoatra io tondrozotra io.

Hatao ny lalana mihazo makeny amin’ny seranampiaraminidina eny Ivato e… manomboka ny volana ambony no hanaovana izany, ary volantsika madio no hanaovana izany, fa tsy misy famatsiam-bola any ivelany. De gaga marina elah, mandre izany, satria vita ny 8 martsa izao anie ny fotoana ahafahana mijanona amin’io seza maha-filohan’ny tetezamita io, raha toa ka hilatsaka ianao e. Toa mandidy manapaka ery ingahirainy omaly nilaza fa ny asa tsy maintsy atao, ary aleo hanenjika izay hanenjika fa ny olona tsy manao asa ihany no be vava. Ny manaitra dia ny lalana eto an-drenivohitra aza tsy vitanao ireo goaka be sy feno lavadavaka koa lalana inona indray no tadiavina hampandriana adrisa ny vahoaka ? Amboary aloha ny mankany Ambatondrazaka, izay nambara fa ho vita ao anatin’ny fotoana fohy, saingy hatramin’izao toa lasanko vavany fotsiny ihany izany. Raha tena ho vita io, fa nahoana no dia ny eto andrenivohitra ihany no totofana foto-drafitr’asa fa ny any amin’ny faritra angaha tsy mba manana olana? Ny nanaitra, dia nanilihana ny fampiakarana karama any amin’ny Praiministra sy ny ministra tompon’andraikitra. Fa rehefa inona no hieràna amin’izy ireo, ary rehefa toy inona ihany koa ny handraisana fepetra manokana ataonao samirery? Nahoana raha tenenina avy hatrany hoe tsy misy vola hampiakarana ny karaman’ny mpiasam-panjakana dia vita e. Ny mandidy dia homana anie izao no tena malaza, ka ataovy amin’izay hitiavanao azy e. Kabary izay miendrika fihantsiana amin’ny malagasy iny omaly iny, ary mbola fihantsiana amin’ny sehatra iraisam-pirenena, satria rehefa tsy nahita rirany tany ingahy filoha, dia manao ranomason-jorery ao andapa. Na dia nampiaka-peo mafy aza ny tandapan’ity zandry kely ity, fa tsy hisy kabary politika, dia niteny politika izy. Fa maninona raha notsorina hoe tsy hiteny hoe hilatsaka izy na tsia dia vita, fa nofitahina fotsiny ny vahoaka e. Ka ahoana, mbola ilaina ve ny sehatra iraisam-pirenena sa tsia? Handà izay havoakan’ny SADC atsy Dares Salaam rahampitso ve izany ity Rajoelina ity sa ahoana? Tsory ny resaka fa tsy mila fanampiana any ivelany intsony dia vita e. Efa mba be ihany anie izay vava izay, saingy aiza isika hatramin’izao. Tsy hisy mpitondra nanongam-panjakana ho tafakatra eo amin’ny fitondrana intsony, fa efa leo ny vahoaka, ka na hisy lalana eran’ny tanàna ho vitaina ao anatin’ny fotoana fohy aza tsy adala ny olona ka mbola hanaiky ny hidirany any anaty kizo indray. Sa ahoana, hoy ianareo?

Amin’ireo kandida maro izay maneho am-bava fotsiny aloha ny fahavononany hirotsaka ho kandida amin’ny fifidianana ho filohan’ny repoblikan’i Madagasikara dia pasitera Maihol no tombanan’ny maro amin’izao ho tsara toerana indrindra. Ny antony dia tsotra. Izy aloha amin’izao no azo lazaina fa nahavita ny fitetezam-paritra eran’ny Madagasikara nahafahany nihaona mivantana amin’ireo vahoaka mipetraka amin’ireo tany lavitra andriana. Tsara toerana ihany koa izay satria dia izy izao no isan’ny kandida manana mpanohana maro indrindra raha ny antontan’isan’ ireo mpino Apokalipsy eran’ny Madagasikara no ifotorana. Raha ny fantatra dia efa maro amin’ireo olona ambony sy tompon’andraikipanjakana amin’izao no efa niditra ho mpino ao amin’ny Apokalipsy. Raha mbola variana miady an-trano ny antoko sasany, ny hafa mandroso mihemotra tsy manana fotokevitra tsara, dia hita ho misoko mangina ity kandidan’ny GFFM (Gideona Fandresena ny Fahantrana eto Madagasikara) ity. Raha manaraka tsara ny vaovao taterina dia efa tsara homana ny pasteur Maihol. Ireo mpomba azy kosa dia efa tsara hofana amin’ny andraikitra tokony ho raisina rehetra. Nandritra ny fihaonana faobe nataon’ireo mpino Apokalipsy dia tsikaritra fa efa namelarana karpetra mena « tapis rouge » mihitsy izy mivady. Dia manofahofa tànana ireo mpihoby mitandahatra amin’ny ankilan’ny làlana roa izay lalovana. Rehefa akaiky ny toerana dia raikitra mihitsy ny « bain de foule » hoy ny filazan’ny rehetra azy. Tsy hadino moa izany ireo mpiambina na « garde du corps » mandeha fiara tsy mahataho-dàlana sady mandefa kiririoka, manaraka azy rehefa mivoaka izy. Moa va tsy efa filoham-pirenena mihitsy ? Amin’izao dia fantatra fa efa manana ny tondrozotrany sy ny drafipiaraha- monina entiny hampandrosoana ny firenena ity kandida ity. Ankoatra ny asa mafy ataony handresen-dahatra ny vahoaka hifidy azy dia manana fahatokisana be amin’ny faminaniany pasitera Maihol. Tombon-dahiny amin’ireo kandida hafa izany raha ny tombana ihany.

Raha tsy misy ny fanemorana ny daty ahafahan’ny antoko politika manoratra ny momba azy ao amin’ny rejisi-pirenena ao amin’ny ministeran’ny atitany dia ho vitsy ny kandidà ho afaka hirotsaka hofidiana. Amin’ny alarobia 9 janoary izao no daty noferan’ny ministeran ‘ny atitany fa tsy maintsy hanaovana io fanoratana ny anaran’ny antoko ao amin’ny rejisi-pirenena io saingy mbola 25 monja hatramin’izao no nahafeno ny fepetra. Ireo 25 ireo ihany noho izany no afaka hanolotra kandidà amin’ny fifidianana filoham-pirenena hatreto. Tsy fantatra kosa na ahatratra ny fe-potoana efa nofaritana ireo antoko hafa amin’ireo 343 voasoratra ao amin’ny ministeran’ny atitany? Ny antoko AVI manokana tamin’ny alalan’ny sekretera jeneraliny dia nanasongadina fa tsy tokony ho maro loatra ny antoko eto Madagasikara fa tokony hitambatra ireo izay mitovy firehana. Heverin’ity antokon’i Norbert Lala Ratsirahonana ity fa telo ihany no firehana tokony hisy. Notanisainy tamin’izany ny antoko ankavanana, ny antoko ankavia ary ny antoko afovoany. Mbola olana ho an’ireo antoko samihafa hatramin’izao ny tsy fahavitan’ny kongresiny isanisany. Ny kongresy mantsy no ahafahana mamaritra ny tena mpitantana ny antoko politika tsirairay satria ilaina amin’ny antontan-taratasy ity lisitry ny mpitarika ny antoko ity. Raha ny fanazavan’ny ao amin’ny ministeran’ny atitany dia olana hafa koa ny foibe toerana misy ny antoko tsirairay. « Fanaon’ny antoko politika hatramin’izay ny mamaritra ny foiben-toerany ao an-tranon’ny filohan’ny antoko kanefa takian’ny lalana vaovao mifehy ny antoko politika fa tokony hanana tany sy trano hatao foibeny ny antoko politika tsirairay», hoy ny talen’ny kabinetran’ny ministeran’ny Atitany, Rakotoarinivo Thierry. Olana hafa koa anefa ny tsy fananan’ny antoko politika ny vinam-piaraha-monina. Ho an’ireo antoko niady na nisaraka indray kosa dia nambaran’ny ministeran’ny atitany fa izay nahazo « récepissé » voalohany ihany no fantatry ny ministeran’ny Atitany.

Kandidà maivana raha Rajoelina no hifaninana ho filoham-pirenena aminy. Io avokoa no saika avoakan’ny vavan’ireo olona efa nilaza fa hirotsaka ho kandidà filoham-pirenena amin’ny 8 Mey ho avy izao. Raha Ravalo, dia hihemotra izahay, satria henjana be io filoha teo aloha io noho ny fitiavana’ny vahoaka azy hoy ihany ireo olona nilaza ho kandidà ireo. 1er tour de vita ny hanaovanay an’io zandry kely io, satria azonay antoka raha tsy misy hala-bato, fa tsy hahazo mihoatra ny 9% io lehilahy io, raha sahy hilatsaka eo. Sao mihevitra fa ho azony avokoa ny vaton’ireny olona nijery fety tamin’ny fitokanan-javatra nataony ireny, fa dia ho tapaka lalandra eo izy raha mihevitra izany. Maro no antony nahatonga ireo kandidà ireo niteny izany, satria ny vahoaka Malagasy dia tsy tia olona nanongam-panjakana, ary efa hita ihany koa ny fomba fiasany tao anatin’izay efataona latsaka kely izay, fa tsy fahombiazana hatrany no hita. Te-hahita ny mangarahara tamin’ny nampiasàna ny volam-panjakana momba ireo kianja manara-penitra sy ny kianja ary ny trano mora ny olona, ka raha mbola ireo no eo, dia tsy ho hita ny fahamarinana. Izao no hitakian’ny olona fiovana. Toy izany koa ny harem-pirenena izay nisy nanondrana an-tsokosoko, izay tsy maintsy hipoitra ny marina momba ireny, ka tsy hifidianan’ny vahoaka ireo mpitondra ireo intsony. Vonona ireto kandidà ireto hanara-maso hatramin’ny farany ny vokatry ny latsabato, raha sahy handray anjara amin’izany ingahy Rajoelina hoy izy ireo, fa raha mahay manaja tena tahaka ilay filoha teo aloha Ravalomanana kosa izy dia hafa indray ny fandehany. Ny hamaranana azy, dia samy nilaza avokoa ireo kandidà ireo, fa raha tafakatra ao anatin’ny fitondrana, dia tsy maintsy henjehina arapitsarana ireo izay meloka tamin’ity fitondrana tetezamita ity. Iza avy ireo?

Mifangaro ao anatin’ny raharahan’ny antoko PSD avokoa ny olana ara-pianakaviana sy ny olana pol i t ika. Ni foha tampoka tamin’ny torimasony ity antokon’i Philibert Tsiranana ity, taorian’ny f i f ana rahan’ i Ruf f ine Tsiranana sy Fetison Rakoto Andrianirina fa ity farany no hatao filohan’ny antoko. Nitroatra ny zanaky ny Repobika voalohany izay mihevitra fa fananam-pianakaviana ny antoko PSD ary misy soatoavina arovana mafy anatin’ny antoko. Nanda ny maha filohan’ny antoko an’i Fetison Rakoto Andrianirina izy ireo. Vao voatendry teo amin’ny toerana i Fetison Rakoto Andrianirina dia nilaza tamin’izany fotoana fa toerana vonjimaika ity toeran’ny filohan’ny antoko PSD tazoniny ity, araka ny fanendren’i Ruffine Tsiranana sekeretera jeneraly azy. « Rehefa tonga ny kongresy ka tazon’ny mpikambana aho dia mitarika ny antoko, fa raha tsy ilain’ny mpikambana kosa dia miala, kanefa mbola vonona hatrany hanohy ny fiaraha-miasa », hoy izy. Nangiana nanomboka teo ity mpitarika ny “paix des braves “ ity ary tapa-kevitra mihitsy fa hiala rehefa tsy nahita mangirana fa tsy niandry ny kongresy. Tahaka ireo antoko politika samihafa eto amin’ny firenena dia miezaka mifoha koa ny antoko “Pisodia” mba hiatrika ny fifidianana sy ny raharaha politika samihafa. Nampiantso kongresy nasionaly avy hatrany ny zanaky ny filohan’ny repoblika voalohany izay sekretera jenaraly lefitra ao amin’ny PSD, Philippe Tsiranana. “Ny hampivondrona ny mpikambana rehetra hatramin’izay sy ny fameloma-maso indray ny tarigetran’ny antoko no anton’ny fivoriana”, araka ny fanazavan’ity kandida filoham-pirenena teo aloha ity. Raha izao no zohiana dia na hiray hina sy hitambatra avokoa ireo ao amin’ny antoko PSD ka tsy hanilika ny hafa sady hivelatra amin’ny mpikambana vaovao sy tanora. Na koa samy hitana ny heviny ka hanangana antoko hafa ny tarika voalohany tarihan’i Philippe Tsiranana sy ny tarika iray hafa faharoa tarihan’i Ruffine Tsiranana. Tsy vao izao rahateo no nisy ny fisintahana tao anatin’ny antoko tahaka izao fa efa nisy izany. Ny iray tampo amin’izy ireo, Pierre Tsiranana aza efa manana ny antokony manokana PFDM. Mbola hisy ve ho “pisodioa” mandra-pahafatiny ,araka ny hira faneva, raha izao no mitohy?                                         Manitra Andrianjakarivony